Przedmiotem wynalazku jest przegub o wielu stopniach swobody do przenoszenia ruchu z mechanizmu sterujacego na element sterowany, zwlaszcza dla pomp zmiennej wydajnosci.W dotychczas znanych roziwazaniach przenoszenie ruchu z mechanizmu sterujacego w postaci mechanizmu srubowego, silownika hydraulicznego lub silownika elektromagnetycznego na element sterowany pompy zmiennej wydajnosci polaczenie przegubowe stanowi tulejka lub kostka slizgowa osadzona na czopie korpusu pompy, a poruszajaca sie w czasie operacji ste¬ rowania w prostokatnym wybraniu prowadnika* Wspólpraca tulejki z prowadnikiem tej konstruk- oji opiera sie na liniowym a nie powierzchniowym styku. Narzuca to zwiekszenie wymogów ma¬ terialowych dla wspólpracujacych z soba elementów przenoszenia ruchu. Ma to przede wszyst¬ kim te wade, ze wykazuje tendencje do zakleszczen tego polaczenia przegubowego, co z kolei pogarsza precyzyjnosc sterowania pompy. Takie polaczenie przegubowe charakteryzuje sie równiez szybszym zuzywaniem materialów wspólpracujacych elementów, a to przyczynia sie do zwiekszenia luzów miedzy nimi, wykluczajac równiez wymagana dokladnosc sterowania pompy* Wspólpraca kostki slizgowej z prowadnikiem tej samej konstrukcji opiera sie na powierzchniowym styku i nie na wymienianych wad polaczenia przegubowego z tulejka. Jedna¬ kowoz Ilosc stopni swobody ruchu zarówno polaczenia przegubowego z tulejka jak i z kostka slizgowa jest ta sama, wymagajac scislego zachowania warunków prostopadlosci 1 równoleg¬ losci przy montazu elementów tego polaczenia.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad dotychczas znanych przegubów w ukladzie stero¬ wania pomp zmiennej wydajnosoi. Przegub wg wynalazku ma o jeden stopien swobody ruchu wiecej niz dotychczas znana przeguby dla takiego ukladu sterowania, a jego elementy wspólpracuja z soba w oparciu o styk powierzchniowy. Przegub wg wynalazku jest utworzony z walcowego czopu korpusu pompy oraz z osadzonego na nim obrotowo i posuwllwie sworznia o walcowym uksztaltowaniu zewnetrznym oraz z prowadnika z cylindrycznym wybraniem dla obrotowego i po- suwliwego ujecia tego sworznia * Przyklad wykonania przegubu wedlug wynalazku jest omówiony2 136 803 na podstawie jego konstrukcji, przedstawionej na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia jego przekrój podluzny a fig. 2-przekrój poprzeczny.W prowadniku 1 mechanizmu sterujacego jest wykonane cylindryczne wybranie 2 ze scieciem 3 ponizej jego osi* W cylindrycznym wybraniu 2 jest osadzony obrotowo i posuwliwie walcowy sworzen 4 z cylindrycznym otworem 5, wykonanym prostopadle do jego osi dla obrotowego i posuwliwego ujecia czopa 6 kadluba 7 pompy zmiennej wydajnosci.Sworzen 4 ma sciecie 8 nad podstawa 9 czopa 6* Wymiary sciecia 3 wybrania 2 w kadlubie 1 prowadnika mechanizmu sterujacego sa dostosowane do srednicy sworznia 4r sciecie 8 na sworz¬ niu 4, wykonane ponizej sciecia 3 wybrania 2 zapewnia podczas jego przylegania do podstawy 9 czopa 6 jego wspólprace z nia na wiekszej powierzchni, a tym samym z mniejszymi oporami mechanicznymi jak równiez umozliwia obrót prowadnika 1 wzgledem sworznia 4.Znane pompy zmiennej wydajnosoi sa regulowane droga wychylania ich korpusu, zabudowa¬ nego w tym celu obrotowo w stalej konstrukcji. Dla umozliwienia wychylenia wymienionego korpusu jest on wyposazony w czop S9 sprzezony mechanicznie poprzez sworzen 4 z prowadnikiem 1. Ruch mechanizmu sterujacego, którego prowadnik 1 stanowi element koncowy jest przenoszony na korpus 7 pompy, powodujac regulacje jej wydajnosci. Dzieki walcowemu uksztaltowaniu sworznia 4, umoz¬ liwiajacemu obrotowa i posuwliwa prace w cylindycznym wybraniu 2 prowadnika 1 i ujeciu walco¬ wego czopa 6 w cylindrycznym otworze 5, przegub wedlug wynalazku ma dwa stopnie swobody ruchu obrotowego i dwa stopnie swobody ruchu posuwistego, ulatwiajace jego montaz oraz zapewniajace prawidlowosc regulacji wydajnosci pompy, uniezalezniona od trudnych warunków pracy.Zapewnione konstrukcja przegubu wedlug wynalazku powierzchniowe przenoszenie sil w cza¬ sie regulacji daje ponadto zwiekszenie jego trwalosci. Przegub wedlug wynalazku moze równiez znalezc zastosowanie w innych mechanizmach regulacyjnych, wymagajacych niezawodnosci dzialania.Zastrzezenia patentowe • 1. Przegub o wielu stopniach swobody zlozony z prowadnika, walcowego sworznia i walco¬ wego czopa, znamienny t y m$ ze walcowy czop /6/ jest osadzony obrotowo i posuwli¬ wie w cylindrycznym otworze /5/ walcowego sworznia /4/, który jest ujety obrotowo i posuw¬ liwie w cylindrycznym wybraniu /2/ prowadnika hi ze scieciem /3/ ponizej swojej osi. 2» Przegub wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze jego sworzen /4/ ma sciecie /8/ nad podstawa /9/ czopa /6/• a ^g. Z Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl. PL