Pierwszenstwo: 14 czerwca 1928 r. (Stan}' Zjednoczone Ameryki).Wynalazek dotyczy zespolu do wy¬ twarzania promieni Roentgena oraz przy¬ rzadów, uzywanych pirzy ruirach rentge¬ nowskich, a w szczególnosci stolu, umoz¬ liwiajacego stosowanie promieni Roentge¬ na przy zestawianiu zlamanych kosci.Promienie Roentgena oddawaly do¬ tychczas znaczne uslugi przy kontroli, czy zlamanie zostalo nalezycie zlozone. Pa¬ cjenta ukladano na stole i skladano zlama¬ nie jak najlepiej; wkladano uszkodzona czesc ciala w lubki, poczem w gabinecie rientgenologiczinym zdejmowano [rentge- nogram w celu okreslenia prawidlowosci zestawienia. W razie niedokladnosci, pa¬ cjenta kladziono ponownie na stól opera¬ cyjny, zdejmowano lubki, powtórnie ze¬ stawiano kosci i postepowano jak wyzej.Czesto zarówno pacjent jak i lekarz po¬ przestawali na niedokladnem zlozeniu, aby uniknac bolesnej powtórnej operacji.Celem wynalazku jest, przez zastoso¬ wanie zanurzanych w oleju rur Roentgena do stolu operacyjnego, skladanie zlama¬ nych kosci pod kontrola promieni Roent¬ gena. Wynalazek pozwala na skladanie zlamanych kosci, co jednoczesnie jest kon¬ trolowane przez asystujacego lekarza za posrednictwem promieni Roentgena, na fluoryzujacym ekranie.Gdy chirurg nie posluguje sie promie¬ niami Roentgena przy skladaniu kosci, to moze natychmiast po zabiegu sprawdzic zapomoca tych promieni, czy operacja wy¬ padla pomyslnie. Mozna stwierdzic zatem niepoprawnosc zlozenia kosci przed nalo-zeniem lubków, co stanowi wielka dogod¬ nosc d^p£k£rza ijdafe znaczna oszczed¬ nosc czas|f^rzy^aDi^gach chirurgicznych.Dokladne okreslenie polozenia odlam¬ ków kosci, ich wzajemnego stosunku wzgle¬ dem siebie oraz skutku kazdego ruchu ze¬ wnetrznego, wywieranego na odpowiednia czesc ciala, oszczedza pacjentowi wielu cierpien, lekarzowi — niepotrzebnych wy¬ silków, oraz upraszcza operacje.Przytoczone niedogodnosci usuwa wy¬ nalazek, zaslosowujacy rury Roentgena, zanurzone lub niezanurzone w oleju, oraz zabezpieczone druty dla pradów o Wyso¬ kiem napieciu. Przy dawniejszych apara¬ tach z licznemi niezabezpieczonemu prze¬ wodami wysokiego napiecia lekarz oraz je¬ go asystenci nie mieli dostatecznej swobo¬ dy ruchów, pomimo ze powinni ustawic sie okolo stolu operacyjnego w najdogodniej¬ szej pozycji, w celu szybkiego i pewnego zlozenia kosci.Równiez liczny personel, niezawsze ob- znaj miony z przyrzadami Roentgena, wy¬ wolywal czestokroc bezlad lub nawet nie¬ szczesliwe wypadki.Zarzuty, podnoszone przeciw stosowa¬ niu promieni Roentgena przy skladaniu zlamanych kosci, usuwa urzadzenie we¬ dlug wynalazku. Nie ma ono bowiem zad¬ nych nie zabezpieczonych przewodów wy¬ sokiego napiecia oraz zapewnia latwa ob¬ sluge.Stól, posiadajacy budowe, ulatwiajaca uskutecznianie operacyj zaopatrzony jest w jedna lub kilka rur Roentgena, zanurzo¬ nych w oleju i wytwarzajacych promienie Roentgena, przyczem urzadzenie to fest zabezpieczone przed wywieraniem szkodli¬ wego wplywu na otoczenie. Promienie skierowuje sie na miejsca zlaman pod roz- maitemi katami, dowolnie zmienianemi przez operatora. Wylaczniki pozwalaja na wlaczanie dowolnej rury, lub jednoczesnie kilku rur Roentgena. Kazda .z tych rur mozna przesuwac dowolnie, co nie utrud¬ nia dostepu do stolu operacyjnego, który wyposazony jest w przyrzady dQ unieru¬ chomienia pacjenta, do naciagania czlon¬ ków oraz do zestawiania zlaman. Stól da¬ je moznosc obserwowania calkowitego przebiegu skladania kosci, jak równiez i zlozonych (juz| kosci, bez zmiany pozycji pacjenta i przed nalozeniem lubków.Rysunki uwidoczniaja przyklad wyko¬ nania wynalazku. Fig. 1 przedstawia wi¬ dok zgóry stolu do skladania zlamanych kosci pod kontrola promieni Roentgena, tablicy rozdzielczej i dwóch rur Roentge¬ na, gotowych do uzytku; fig. 28 «— widok zprzoclu urzadzenia bez tablicy rozdziel¬ czej; fig. 3 — rzut boczny po uisuinieciu jednej z rur Roentgena; lig, 4 — widok ziboku urzadzenia wedlug fig. 2, a fig. 5 — schemat polaczen elektrycznych.Stól wedlug wynalazku posiada plyte 13 do skladania zlaman, spoczywajaca na nogach U, rame 12 stolu oraz wysuniete zeberka 14, podpierajace równolegle szy¬ ny 15 i 15a, po których slizga sie wzdluz stolu slupek 16.Slupek 16 zaopatrzony jest w boczne ramiona 17, podtrzymujace zapomoca przecznic 19 krazki 18, obracajace sie po szynach 15a. Wspornik 20, przymocowany u dolu do slupka 16, zaopatrzony Je&t w krazki 21, toczace sie w oprawie 22 po szynach 15 (fig. 1 i 2).Slupki 23 podtrzymuja przesuwne pio¬ nowo ramki 24, w których osadzone sa krazki 25, toczace sie po slupkach 23. We¬ wnatrz kazdego slupka 23 umieszczona jest przeciwwaga 26, wyrównywajaca cie¬ zar ramy 24 oraz innych czesci. Przeciw¬ waga ta porusza sie wgóre lub nadal ru¬ chem przeciwnym do ruchu ramy 24. Przez osadzony na kazdym slupku 23 krazek 27 przerzucona jest linka 28, laczaca rame 24 z przeciwwaga 26.Slupki 23 polaczone sa ze slupkiem 16 zapomoca pretów 29, usztywniajacych kon¬ strukcje. We wspornikach 39, stanowia- — 2 —cych czesc ramy 24 (fig. 2), osadzona jest para pretów 32, podtrzymujacych plyte 33 (fig. 1). Jarzmo 34 (fig. 1 i 3) wykony¬ wa ruchy zwrotne pomiedzy pretami 32 na krazkach 31, przyczem jeden szereg kraz¬ ków znajduje sie powyzej, a drugi — po¬ nizej pretów, celem zrównowazenia cieza¬ ru skrzynki 37. Pomiedzy jarzmami 34 i 36 znajduje sie sprzeglo cierne 35. Skrzynka 37 osadzona jest przegubowo na koncach jarzma 36 i zaopatrzona w zaslone 38, któ¬ ra po rozluznieniu nakretek przesuwa sie zapomoca glówki 39; zaslony obu skrzy¬ nek 37 i 53 znajduja sie w plaszczyznach wzglednie prostopadlych. Zaslony te izwieik- szaja liulb zmniejszaja pola, oswietlane promieniami Roentgena.Na fig. 4 pokazana jest zaslona górnej skrzynki 53.Po jednej stronie stolu znajduja sie gniazda 40 (fig. 4) ze srubami 41 do unie¬ ruchomiania ramy bocznej, skladajacej sie z pretów 42 i 43.Z osia 45 obraca sie zebate kólko stoz¬ kowe 48, a z osia 46 — takiez kólko 49. Z kólkami temi zazebiaja sie kólka 50, osa¬ dzone na wale 51, wskutek czego obrót, za¬ pomoca korbki 47, osi 45 powoduje obrót osi 46 w tym samym kierunku. Obrót korb¬ ki 47 w pewnym kierunku wywoluje z po¬ wodu nagwintowania osi i nasrubków tule- jowych 52, przymocowanych do skrzynki 53, ruch tej ostatniej wraz z osadzonemi w niej przyrzadami. Celem zapobiezenia wysunieciu sie skrzynki 53 poza pewne granice, sluza pierscienie oporowe 54, u- mocowane na osiach 45 i 46.Na jednej z ram 44 jest umieszczona sruba mikrometryczna 55, która ustala skrzynke 53 w zadanem polozeniu na draz¬ kach 43.Suwak 56 (fig. 2 i 4) umocowany jest w plycie 13 stolu, na nim zas osadzony jest czop 57. Do zamocowania suwaka we wla- sciwem polozeniu sluza sruby 58, wpu¬ szczone w plyte st Na jednym koncu stolu znajduja sie gniazda 59 do przyrzadu, naprezajacego konczyny, zaopatrzonego w szyne 60, po której slizga sie dzwignia 61, a na niej przesuwa sie tulejka 62 ze sruba nacisko¬ wa 63 (fig. 1 i 2). Do tulejki tej przymoco¬ wany jest przegubowo hak 64 do zaklada¬ nia linki, naprezajacej odpowiednie kon¬ czyny pacjenta. Na rysunku przedstawio¬ no uchwyt do'naciagania nogi w wypadku zlamania kosci biodrowej. Pochwa 66, przesuwna po szynie 60, przymocowana jest przegubowo do pochwy 67, przesuw¬ nej po dzwigni 61, co ustala wzajemne po¬ lozenie drazka 60 i dzwigni 61 zapomoca sruby 68.Fig. 5 przedstawia schemat polaczen elektrycznych do obslugi stolu wedlug wy¬ nalazku. Mozna poslugiwac sie jedna tyl¬ ko, badz tez dwiema rurami Roentgena jednoczesnie.Dowolne zródlo energji 75, polaczone jest przewodami 76 z tablica rozdzielcza 77 (fig. 5 i 1). Glówny wylacznik 78 uru¬ chomiany jest raczka 79. Na tablicy mie¬ sci sie autotransformator 80, którego ru¬ chomy styk 81 sluzy do regulowania wol- tazu w uzwojeniu pierwotnem transforma¬ tora wysokiego napiecia 84, co uskutecznia sie raczka 82. W obwód elektryczny wla¬ czony jest woltomierz 83, wskazujacy na¬ piecie w uzwojeniu pierwotnem transfor¬ matorów 84, z których jeden umieszczony jest w skrzynce 37, a drugi — w skrzynce 53. Transformatory te posiadaja uzwojenia pierwotne 85 oraz wtórne 86. Podobnie w kazdej skrzynce 37 lub 53 miesci sie trans¬ formator 87 z uzwojeniem pierwotnem 88 i wtómem 89. W kazdej skrzynce umie¬ szczona jest rura 90 z anoda 91 i katoda 92. Tablice 77 i skrzynke 53 laczy przewód 93 o pieciu drutach; podobny kabel 94 bie¬ gnie do skrzynki 37.Tablica rozdzielcza wyposazona jest w przelacznik 95, kierujacy energje do obwo¬ du elektrycznego aparatu w skrzynce 53 — 3 —lub 37, lub tez — w trzeciem polozeniu — do obydwu skrzynek jednoczesnie. Prze¬ lacznik ten ustawia sie raczka 96.Do wszystkich obwodów zastosowany jest jeden przekaznik 97, celem ustalenia pradu, dzialajacego na kazda rure 90 od¬ dzielnie lub jednoczesnie na obydwie.Jezeli przelacznik 95 jest wlaczony, cewka 98 przekaznika znajduje sie w po¬ laczeniu szeregowem z uzwojeniem wtór- nem 86 transformatora wysokiego napiecia 84, bez wzgledu na to, czy zasilana jest aparatura w skrzynce 37, czy 53, albo w obydwu tych skrzynkach jednoczesnie.Uzwojenia wtórne transformatora wyso¬ kiego napiecia 84 sa utworzone z dwóch niezaleznych cewek z zastosowaniem od¬ galezien od nich lub od srodka uzwojen wtórnych, do cewki 98 przekaznika. W ob¬ wodzie glównym lub w polaczeniu szere¬ gowem z cewka 98 przekaznika znajduje sie amperomierz 99, umieszczony na tabli¬ cy rozdzielczej 77.Sprezyna 102 normalnie odciaga ko¬ twiczke 100 przekaznika od rdzenia 101. ^ Kotwiczka 100 wyposazona jest w rucho¬ my styk 703, wspólpracujacy ze stykiem stalym 104. Do nastawiania odleglosci mie¬ dzy rdzeniem 101 a kotwiczika 100 sluzy sruba 105.Opór 106 mozna laczyc szeregowo z u- zwojeniem pierwotnem 88 transformatora 87 lub wylaczac go zapomoca styków 103 i 104. Skoro kontakty te przylegaja do sie¬ bie, to opór jest wylaczony, gdy jednakze sa one rozsuniete, prad plynie przez opór 106.Rury 90, transformatory wysokiego na¬ piecia 84 oraz transformatory do obnizania napiecia 87 umieszczone sa w skrzynkach 37 i 53, zaopatrzonych zazwyczaj w zeber¬ ka do szybkiego promieniowania ciepla.Pozadane jest calkowite napelnienie skrzy¬ nek 53 i 37, zaopatrzonych ewentualnie w syfony z olejem izolacyjnym.Obwody elektryczne w obydwóch skrzynkach 37 i 53 sa zupelnie identyczne i przy dzialaniu wspólnem polaczone sa równolegle. Wystarcza przeto umieszcze¬ nie tylko po jednym przyrzadzie na tablicy rozdzielczej.Przy poslugiwaniu sie urzadzeniem we¬ dlug wynalazku uklada sie pacjenta na stole i stosuje odpowiednie przyrzady do skladania zlaman lub do naciagania.Skrzynka 37 wraz z przyrzadami w niej zawartemi miesci sie zwykle ponizej stolu, przyczem mozna ja przesuwac wzdluz sto¬ lu az do osiagniecia wlasciwego polozenia pod pacjentem, lezacym na plycie 13. Ply¬ ta ta wykonana jest z materjalu, przezro¬ czystego dla promieni Roentgena i wytwa¬ rzajacego mozliwie slabe promieniowanie wtórne (np. z drzewa). Do zesrodkowania i kontrolowania ilosci promieni Roentgena, skierowanych na pacjenta, stosuje sie za¬ slony 38. Promienie przyrzadu skrzynki 53, umieszczonej ponad stolem, przeswie¬ tlaja pacjenta mniej wiecej prostopadle do kierunku poprzednich promieni.Poniewaz odlamki kosci widziane sa pod róznemi katami, mozna dokladnie o- kreslic, kiedy zetknely sie one w zupelno¬ sci.Skrzynke 37 mozna przesuwac wzdluz slupków 23 i w ten sposób rury Roent¬ gena przyblizac lub oddalac od pacjen¬ ta. Dalej mozna nastawiac rure Roent¬ gena niezaleznie od polozenia pacjenta na stole i od jego wzrostu w polozeniu, poza- danem do starannego zbadania .zlamanych czesci.W podobny sposób nastawia sie skrzyn¬ ke 53 wzdluz plyty 13, ale mozna ja rów¬ niez nastawiac pionowo zapomoca kólek zebatych, poruszanych odpowiednia korb¬ ka Wedlug wynalazku przyrzady do wy¬ twarzania promieni Roentgena moga byc stosowane niezaleznie od przyrzadów, u- zywanych podczas nastawiania zlaman do naciagania konczyn pacjenta. Jak wskazu- — 4 —je lig. 3, skrzynke 3f mozna podniesc po¬ nad plyte 13 i przestawic ja takf aby pro¬ mienie Roentgena biegly mniej wiecej pio¬ nowo zgóry nadól. Do przytrzymywania kasety, zawierajacej plyte lub blone foto¬ graficzna, pod plyta 13 lub pod cialem pa¬ cjenta, stosowac mozna jakikolwiek odpo¬ wiedni uchwyt lub inny przyrzad, przy¬ twierdzony do stolu.Skrzynka 37 posiada dodatkowa regu- S lacje polozenia, poniewaz jest osadzona obrotowo, przyczem zachowuje ona nadane polozenie, poniewaz jej os obrotu przecho¬ dzi przez srodek jej masy, a osadzona jest z pewnem tarciem. Do przesuwania recz¬ nego skrzynki 37 wzdluz, wpoprzek stolu iub ukosnie sluza raczki 39 na drazkach za¬ slon 38.Podobnie skrzynke 53 mozna nastawiac katowo wzgledem powierzchni stolu zapo- moca analogicznych urzadzen. Skrzynki 53 w przykladzie niniejszym nie mozna prze¬ suwac wpoprzek stolu, nic jednak nie stoi na przeszkodzie do zastosowania odpo¬ wiedniego urzadzenia.Z powodu wzajemnej nasiawnosci ka¬ towej skrzynek 37 i 53 cialo pacjenta moz¬ na obserwowac pod dowolnie skierowane* mi promieniami, a nietylko pod promienia¬ mi prostopadlemi. PL