PL136290B1 - Process for isolating the protopine from celandine root - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wyodrebniania z korzenia glistnika zwanego tez jas- kólozym zielem (Chelidonium Majus) alkaloidu protopiny i kryetalizaoji go w postaci wolnej zasady.Protoplna jest to drugi po ohelidoninie alkaloid pod wzgledem ilosciowym, wystepujacym w korzeniu glistnika. Spotyka sie ja tez w niewielkich ilosciach w wielu inny oh roslinach rodziny makowatyoh (Papaveraoeae)• Pod wzgledem budowy chemicznej jest trzeciorzedowa za¬ sada, która pod wplywem kwasów mineralnych przechodzi w dosc silna czwartorzedowa zasade* Ze wzgledu na specyficzna i unikalna strukture ohemiozna alkaloidy tej grupy nazywa sie grupa protopiny.Protoplna odznaoza sie silnym i specyficznym dzialaniem na organizm ludzki - przypomi¬ na w dzialaniu morfine, znosi b£lf wykazuje wlasnosoi kuraryzujaoe. Obraz farmakologiczne¬ go dzialania jest niepelny ze. wzgledu na dotychczasowe trudnosci w otrzymywaniu protopiny i przeprowadzeniu dokladniejszych badan* W literaturze fachowej brak jest dokladnych danych dotyczacych otrzymywania protopiny.Niewielkie jej ilosoi otrzymywano wedlug przeszlo stuletniej metody Stasa-Otto droga eks¬ trakcji surowca roslinnego metanolem, zageszczeniu otrzymanego wyoiagu a nastepnie przez wielokrotne rozpuszczanie w kwasach, wytracanie zasadami i selektywne krystalizowanie s od¬ powiednich rozpuszczalników organicznych. Proces byl pracochlonny i malo wydajny.Opisane niedogodnosci zostaly wyeliminowane w sposobie wedlug wynalazku, przez ekstrak¬ cje surowca roslinnego rozcienczonymi roztworami kwasów organicznych, w podwyzszonej tempe¬ raturze, reekstrakcje alkaloidów z otrzymanej kwasnej fazy wodnej chloroformem i nastepnie izolacje protopiny przez rozpuszczenie pozostalosci po odparowaniu ohloroformu w nizszym alkoholu i krystalizacje.Sposób wedlug*wynalazku polega na tym, ze rozdrobniony surowico roslinny ekstrahuje sie rozoienozonym wodnym roztworem wolnego lub zbuforowanego kwasu organicznego zwlaszoza wino-2 136 290 *ego, cytrynowego, szczawiowego, a najkorzystniej ootowego o stezeniu od 0,01 do 3 moli w przeliczenia na anion kwasowy, w temperaturze 30 - 60°C, a nastepnie otrzymany kwasny wy¬ ciag ekstrahuje sie chloroformem, korzystnie przez przeciwpradowe kontaktowanie sie. Uzy¬ skana faze chloroformowa zawierajaca zespól alkaloidowy glistnika odparowuje sie pod zmniej¬ szonym cisnieniem, pozostalosc rozpuszcza sie na goraco w nizszych alkoholach, korzystnie w metanolu, stosujac na jedna czesc suchej pozostalosci 3-7 czesci, korzystnie 4 czesci, metanolu, po czym roztwór pozostawia sie do krystalizacji. Oddzielone krysztaly protopiny ewentualnie oczyszcza sie albo przez rozpuszczenie na goraco w rozoienczonych wodnych roz¬ tworach kwasów organicznych, dodanie wegla aktywnego i po ©dsaozeniu., zobojetnienie prze¬ saczu amoniakiem do pH 6,5 - 7»5t oddzielenie wydzielonego osadu przez odsaczenie pod próz¬ nia, przemyoie woda i wysuszenie lub przez rozpuszozenie w chloroformie w ilosci na jedna czesc objetosciowa osadu 2-3 czesci objetosciowe chloroformu, odparowanie i krystaliza¬ cje z metanolu, przy czym metanol wprowadza sie w ilosci okolo 3 czesci objetosciowych w stosunku do pozostalosci, w koncowym etapie odparowywania chloroformu z chwila pojawienia sie osadu.Jak stwierdzono, wprowadzenie metanolu w tym etapie krystalizacji powoduje powstawania drobnokrystalicznego osadu wolnej protopiny o wysokiej czystosci.Sposób wedlug wynalazku oharakteryzuje sie duza prostota, jest bardzo wydajny i tani.Istote wynalazku wyjasnia blizej ponizszy przyklad: Przyklad: Sto czesci wagowych rozdrobnionego korzenia glistnika maceruje sie a nastepnie wyczerpuje przeciwpradowo w temperaturze 40°C 800 czesciami objetosciowymi wodnego ekstrahentu otrzymanego przez zmieszanie 80 czesci octanu sodowego i 720 czesci kwasu ootowego o stezeniach 0,25 molowych. Przesaczone, polaczone wyciagi wodne kontaktuje sie przeciwpradowo z chloroformem w ilosci 10 czesci fazy wodnej + 6 czesci chloroformu ob¬ jetosciowo. Chloroform odparowuje sie, a pozostalosc rozpuszcza na goraco w metanolu w ilo¬ sci 4 czesci metanolu na 1 czesc pozostalosci i pozostawia sie na okres 24 godzin w tempe¬ raturze 15°C. Wydzielona protopine odsacza sie pod próznia, przemywa metanolem i poddaje sie oczyszczeniu dwoma sposobami: osad dzieli sie na dwie ozesci i jedna czesc rozpuszcza sie na goraco w rozcienczonym kwasie cytrynowym, dodaje wegla aktywnego i po przesaozeniu zobojetnia amoniakiem do pH 7 po czym wydzielony osad wolnej protopiny odsacza sie pod próz¬ nia, przemywa woda do zaniku reakcji na amoniak 1 suszy otrzymujac protopine w postaci bia¬ lego bardzo drobno krystalicznego pylistego proszku; druga czesc osadu rozpuszoza sie w trzeoh ozesoiach chloroformu, powoli odparowuje i w momencie gdy zaczyna wydzielac sie osad natychmiast rozcienoza sie pozostalosc metanolem w ilosci 3 ozesci metanolu na 1 czesc po¬ branej protopiny i pozostada do krystalizacji na okres 24 godzin, nastepnie odsacza sie, przemywa metanolem i suszy. Otrzymuje sie w ten sposób gruboziarnisty, bialy osad wolnej protopiny.Zastrzezenie patentowe Sposób wyodrebniania protopiny z korzenia glistnika, znamienny tym, ze rozdrobniony surowiec roslinny ekstrahuje sie rozcienczonym wodnym roztworem wolnego lub zbuforowanego kwasu organicznego, zwlaszcza winowego, cytrynowego, szczawiowego, a najko¬ rzystniej ootowego o stezeniu od 0,01 do 3 moli w przeliczeniu na anion kwasowy, w tempe¬ raturze 30 - 60°C, nastepnie otrzymany kwasny wyoiag ekstrahuje sie chloroformem korzyst¬ nie przez przeciwpradowe kontaktowanie sie, uzyskana faze chloroformowa zawierajaca zespól alkaloidów glistnika odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalosc rozpuszcza sie na goraco w nizszych alkoholach, korzystnie w metanolu, stosujac na jedna czesc suchej pozostalosci 3-- 7 czesci, korzystnie 4 czesci, metanolu, po czym roztwór pozostawia sie do krystalizacji, a nastepnie oddzielone krysztaly protopiny ewentualnie oczyszcza sie, al¬ bo przez rozpuszczenie na goraco w rozcienczonych wodnych roztworach kwasów organicznych dodanie wegla aktywnego i po odsaczeniu zobojetnienie przeeaozu amoniakiem do pH 6,5 - 7,5,136 290 3 oddzielenie wydzielonego osadu przez odsaczenie pod próznia, przemycie woda i wysuszenie, albo przez rozpuszczenie w 2 - 3 czesciach objetosciowych chloroformu, odparowanie i kry¬ stalizacje z metanolu, przy czym metanol wprowadza sie w ilosci okolo 3 czesci objetoscio¬ wych w stosunku do pozostalosci, w koncowym etapie odparowywania chloroformu, z chwila po¬ jawienia sie osadu. r PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wyodrebniania protopiny z korzenia glistnika, znamienny tym, ze rozdrobniony surowiec roslinny ekstrahuje sie rozcienczonym wodnym roztworem wolnego lub zbuforowanego kwasu organicznego, zwlaszcza winowego, cytrynowego, szczawiowego, a najko¬ rzystniej ootowego o stezeniu od 0,01 do 3 moli w przeliczeniu na anion kwasowy, w tempe¬ raturze 30 - 60°C, nastepnie otrzymany kwasny wyoiag ekstrahuje sie chloroformem korzyst¬ nie przez przeciwpradowe kontaktowanie sie, uzyskana faze chloroformowa zawierajaca zespól alkaloidów glistnika odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem, pozostalosc rozpuszcza sie na goraco w nizszych alkoholach, korzystnie w metanolu, stosujac na jedna czesc suchej pozostalosci 3-- 7 czesci, korzystnie 4 czesci, metanolu, po czym roztwór pozostawia sie do krystalizacji, a nastepnie oddzielone krysztaly protopiny ewentualnie oczyszcza sie, al¬ bo przez rozpuszczenie na goraco w rozcienczonych wodnych roztworach kwasów organicznych dodanie wegla aktywnego i po odsaczeniu zobojetnienie przeeaozu amoniakiem do pH 6,5 - 7,5,136 290 3 oddzielenie wydzielonego osadu przez odsaczenie pod próznia, przemycie woda i wysuszenie, albo przez rozpuszczenie w 2 - 3 czesciach objetosciowych chloroformu, odparowanie i kry¬ stalizacje z metanolu, przy czym metanol wprowadza sie w ilosci okolo 3 czesci objetoscio¬ wych w stosunku do pozostalosci, w koncowym etapie odparowywania chloroformu, z chwila po¬ jawienia sie osadu. r PL