Przedmiotem niniejszego wynalazku jest ulepszenie sposobu zlozonego fotogra¬ fowania, zwlaszcza przygotowywania stop¬ niowego wielokrotnych negatywów do u- zytku przy robieniu klisz do róznego ro¬ dzaju robót drukarskich, jak litografja, offset, rotograwiura i t. d. Przedmiotem wynalazku jest równiez maszyna dostoso¬ wana do wykonania tego sposobu.Cecha charakterystyczna niniejszego wynalazku jest sposób kolejjiego rzucania negatywu na swiatloczuly papier caly sze¬ reg razy, bez nastawiania poszczególnych rzutów, przez ustawienie zawczasu srod¬ ków skalowych, jak np. zastawki regulu¬ jace lub zatrzymawcze lub równorzedne urzadzania, i uzycie ich jako srodków u- miejscawiania podczas samych operacyj projekcyjnych. Takiesrodki skalowe wpro¬ wadzane sa do przesuwania wlasciwego prozektora w dwóch kierunkach pod pro¬ stym katem jeden do drugiego, co umozli¬ wia nastawienie izarówjio na rzedy, jak i kolumny.Wyplywaja z tego liczne korzysci. U- stawienie zawczasu moze byc zrobione przy zwyklem swietle dziennejn i z wygoda dla operatora, zanim przygotowana zostanie lub zalozona na wlasciwe miejsce swiatlo¬ czula klisza, przyczem najdrobniejsza nie¬ dokladnosc nastawienia moze byc z latwo¬ scia ujawniona i poprawiona droga spraw¬ dzenia zewnetrznego. Po,dczas samego na¬ swietlania swiatloczulego papieru w stop¬ niowej kolejnosci prowadzenie wlasciwe¬ go prozektora nad papierem nie wymaga specjalnej umiejetnosci i sledzenia, gdyz ruchy nastepuja podlug okreslonego na-stawienia. Poza tern kierownice lub kom¬ plety zameczków skialowych moga byc trzymane V zipasie,* w kazdej clfwili go¬ towe do zalozenia na maszyne.Aby wlasciwy prozektor mógl wspól¬ dzialac z omawianemi srodkami posuwne- mi, wprowadzone sa odpowiednie urzadze¬ nia zamykajace, jak np. raczki ustalajace, Wlasciwy prozektor umocowany jest ru¬ chomo na ramce, która ze swej strony u- mocowana jest na ruchomej karetce; to polaczenie stanowi prozektor w ogólnem znaczeniu w odróznieniu od wlasciwego prozektora, czyli aparatu fotograficz¬ nego.Co sie tyczy zameczków skalowych, to moga one byc osadzone z moznoscia prze¬ stawiania wzdluz dwóch listew, ustawio¬ nych do siebie pod prostym katem: osa¬ dzone na sworzniach raczki ustalajace u- mieszczone sa na prozektorze i moga wla¬ czac sie kolejno w zameczki; kazdy z tych zameczków posiada klinowate naciecie do¬ stosowane do klinowatego wystepu w racz¬ ce, to jest do klucza, wobec czego doklad¬ ne polaczenie zapewnia scisle i dokladne ustawienie wlasciwego prozektora przy poszczególnych operacjach projekcyjnych.Nastepna cecha charakterystyczna wy¬ nalazku sa urzadzenia do ustalania za¬ wczasu wzglednych polozen wlasciwego prozektora i swiatloczulego papieru, w których obraz rzucany 4 est na papier z do¬ stateczna{(Ostroscia, czy to do powieksza¬ nia, zmniejszania, czy tez do reprodukcji w tej samej skali, co negatyw.Podlug niniejszego wynalazku wlasci¬ wy prozektor moze byc równiez uzyty, ja¬ ko aparat fotograficzny; umozliwia to spo- sób fotografji zlozonej, który polega na na¬ swietleniu swiatloczulej kliszy oswietlo¬ nym obrazem w celu zrobienia negatywu tego obrazu w zadanej wielkosci, nastep¬ nie .na wywolaniu negatywu, na ponow- nem wstawieniu negatywu w polozenie, w którem byl naswietlany i rzucaniu obrazu na swiatloczuly papier kilkakrotnie w stopniowej kolejnosci.Sposób poslugiwania sie maszyna przez ustalenie zgóry calosci stopniowania posia¬ da szczególne znaczenie przy fotografj ach wielobarwnych, gdyz pozwala na dokladne ustawienie urzadzen skalowych podczas szeregu projekcji na kazda klisze z, szere¬ gu klisz, potrzebnych do osiagniecia kilku kolorów, a dzieki temu osiaga sie dokladne i scisle dopasowanie poszczególnych kolo¬ rów w zlozonym druku.Inne wazne cechy maszyny do fotogra- fji zlozonej podlug niniejszego wynalazku polegaja na poziomem ustawianiu swiatlo¬ czulej klilszy, w przeciwienstwie do zwy¬ klego ustawiania pionowego, oraz w urza¬ dzeniach do podnoszenia, opuszczania i u- nieruchomiania aparatu-prozektora w sto¬ sunku do stolu, poza urzadzeniami ustala- jacemi stopniowanie czyli poszczególne po¬ lozenia. Poza tern przedni objektyw apa¬ ratu projekcyjnego jest osadzony w opra¬ we Tub w plyte, przymocowana do pretów prowadzacych, poruszanych do i od stolu ze swiatloczulym papierem, I moze byc u- mocowywany w róznych polozeniach w stosunku do prozektora. Pozadane jest u- stawienie maszyny jako calosci na urza¬ dzeniu, absorbujacem drzenie, ijak spre¬ zyny, tak, ze wszelki ruch nadany ramie maszyny podczas manipulacji sprawi je¬ dynie to, ze maszyna jako calosc zachwie¬ je sie lub zadrzy, nie wywolujac wzgled¬ nych ruchów jej czesci skladowych.Na zalaczonych rysunkach przedsta¬ wiony jest wynalazek w postaci przykla¬ du. Fig. 1 przedstawia widok zfooku, cze¬ sciowo w przekroju po liiaji 1—1 wedlug fig. 6, fig. 2 — powiekszony czesciowy wi¬ dok oprawy objektywu maszyny, fig. 3 przedstawia widok zprzodu maszyny we¬ dlug wynalazku, fig. 4 — czesciowy piono¬ wy przekrój komory lampowej i objekty¬ wu, fig. 5 — poziomy przekrój czesci pod¬ stawy .pretów regulujacych stól, fig. 6 — — 2 —widok zgóry aparatu uwidocznionego na fig. 1 i 3, fig. 7 — czesciowy widok zgóry maski z negatywem we wlasciwem poloze¬ niu, fig. 8 — czesciowy widok ma^ki zbo- ku, fig; 9 — perspektywicziny widok jed¬ nego z urzadzen zamkowych karetki, cze¬ sciowo w przekroje fig. 10 — przekrój pio¬ nowy po liinji 10—10 wedlug fig. 9, fig. 11— jest widokiem zboku, czesciowo w przekro¬ ju, jednego z prowadzacych pretów mie¬ cha, jego ramy podtrzymujacej i walu po¬ ruszajacego, fig. 12 — przedstawia widok zboku, czesciowo w przekroju, przyczem czesci oprawy objektywu sa pokazane od¬ dzielnie, w celu uwidocznienia sposobu ich skladania, fig. 13 — widok perspektywicz¬ ny maski i fig. 14 — widok zgóry w prze¬ kroju jednego z regulujacych kólek ramki.Na fig. 1, 3 i 6 urzadzenie sklada sie z nieruchomej ramy A, która w tym wypad¬ ku jest prostokatna, z ruchomego w kie¬ runku pionowym stolu B oraz z przyrzadu oznaczonego litera C i zawierajacego wspólna oprawe maski i negatywu, rucho¬ ma oprawe objektywu, miech i oprawe lampy; przyrzad ten w calosci jest rucho¬ my poziomo w dwóch prostopadlych do siebie kierunkach. Nizej podajemy opis tych czesci, kazdej zosobna.W uwidocznionej konstrukcji wyna¬ lazku rama sklada sie z dwóch oddziel¬ nych, prostokatnych czesci koncowych, z których jedna oznaczona jest na fig. 1 cy¬ fra 1, oraz przechodzacych wpoprzek z kazdej strony ramy laczacych listew, ozna¬ czonych cyfra 2. Rama osadzona jest na czterech mocnych sprezynach 3, otacza¬ jacych krótkie nózki 4, wychodzace z cze¬ sci /, przyczem sprezyny opieraja sie na szerokich podstawkach 5.Do polaczenia listew 2 z czesciami kon- cowemi A zastosowac mozna dowolny spo¬ sób polaczenia, pozadane jest jednak dla wygody przy wysylce maszyny, aby listwy byly odejmowane, choc moga byc przylu- towane do czesci koncowych.Stól B sklada sie z prostokatnej plyty, n«a czterech rogach której znajduja sie zgrubienia 6 z nagwintowainemi otworami, do których wchodza sruby 7, 7X i 7XX. Sru¬ ba 7X wchodzi swym górnym koncem w o- twór glówki 8 Wspornika £ i zakonczona jest kólkiem zebatem 10, polaczonem z kólkiem zebatem 11 na poziomym wale 12.Wal 12 przechodzi przez rame i jest w niej odpowiednio umocowany obrotowo, przyczem zaopatrzony jest w reczne kólko 13. Na wale 12 znajduje sie drugie kolo zebate 14, polaczone z kólkiem zebatem 15, osadzonem na srubie 7, naprzeciwko sruby 7X. Na dolnym koncu sruby 7X znaj¬ duje sie stozkowe kolo zebate 16, przy¬ czem sruba ta zakonczona jest lozyskiem 17, osadzonem na zdejmowanej plycie 18 (fig. 1 i 5). Z rysunku fig. 5 widoczne jest, ze stozkowe-kólko zebate 16 laczy sie ze stozkowem kólkiem zebatem 19 na wale 20. Z rysunku fig. 3 widac, ze wal 20 prze¬ chodzi na druga strone maszyny, gdzie za- pomoca podobnych stozkowych kólek ze¬ batych (niewidocznych na rysunku) laczy sie ze sruba 7XX. Sruba 7 jest tak samo polaczona z czwarta sruba do regulowa¬ nia stolu.Dla ulozenia obrazu w srodku stolu znajduja sie idace wpoprzek rowki, w któ¬ re wchodza krzyzowe listwy 21, 22; listwy te moga wchodzic w rowki, zrobione w ramce do kliszy, albo tez moga byc do tej ramki przymocowane i w ten sposób wkla¬ dane w rowki stolu. W ten sposób ramka kliszy lub negatywu moze byc w jednej chwili umieszczona w srodku w stosunku do przyrzadu.Rama posiada skale do ogniskowania i zatwór stolu. Skala i zatwór iskladtaja sie z pionowej listwy 24, która moze byc w dowolny sposób przymocowana do ramy.Na rysunkach listwa ta pokazana jest, ja¬ ko przynitowana do czesci 1 ramy zapo- moca klamer 25. Listwa wystaje do we¬ wnatrz stolu i posiada dowolna liczbe kii1' — 3 —nowatych naciec 24*, w które zachodzi za¬ mykajacy klucz 26 z osadzonym w nim trzpieniem 27, przymocowany ruchomo do stolu zapomoca sworznia 28. Klucz 26 pa¬ suje dokladnie w klinowate naciecia w listwie 24 i dokladbie oznacza polozenie stolu, zamykajac go w tern polozeniu. Aby stól B unieruchomic, nalezy dokladnie u- stawic go w odinosnem polozeniu. Innemi slowy, jeisli! klucz nie wchodzi zupellnie w naciecia 24x i nie zamyka stolu, stól nie jest dokladnie ustawiony. Poruszanie recz¬ nem kólkiem 13 pozwoli na dokladne usta¬ wienie stolu, na co wskaze pasowanie klu¬ cza w nacieciu.Przyrzad dostosowany jest zarówno do rzucania obrazu na swiatloczula klisze, umocowana na stole, jak i do robienia ne¬ gatywu z dbrazu umocowanego na stole.Wielkosc obrazu, rzucanego jia stól, lub negatywu, otrzymywanego przez fotogra¬ fowanie obrazu, lezacego na stole, moze byc okreslona nietylko przez regulowanie stolem w wyzej opisany sposób, lecz rów¬ niez i przez przesuwanie objektywu w sto¬ sunku do obrazu i negatywu, znajdujacego sie w przyrzadzie.W przykladzie, pokazanym na rysun¬ ku, zastosowano prostokatna ramke 29, posiadajaca cztery krótkie wystepy 29*.Dwa wystepy znajdujace isie z jednej stro¬ ny ramki 29 zaopatrzone sa w kólka 30, które mozna regulowac w celu podnosze¬ nia lub opuszczania ramki; budowa ich jest dokladnie pokazana na fig. 14. Kazde z tych kólek sklada sie z pierscienia, obra¬ cajacego sie na drugim pierscieniu lozy¬ skowym 31, przyczem imied)zy pierscienia¬ mi znajduja sie kulki lozyskowe 32. Lozy¬ skowy pierscien 31 osadzony jest na mimo- srodowej glówce sruby regulacyjnej 33.Przez pokrecanie tej sruby pozioma os kól¬ ka moze byc podniesiona lub opuszczona.Kólka oparte sa na poziomej listWie 34 karetki. Karetka sklada sie z listwy 34, z drugiej równoleglej listwy 35 oraz idacych wpoprzek listew 36 i 37. Listwa 36 ma for¬ me litery V u swej podstawy i wchodzi w odpowiednio wycieta prowadnice 38 w po¬ ziomej czesci ramy A. Karetka posuwa sie na podtrzymujacej ja poziomej czesci ramy zapomoca kólek regulujacych 39 (jedno z nich pokazane jest na fig. 6) zbudowanych jak wskazuje w szczególach fig. 14. Z po¬ wyzszego widac, ze karetka porusza sie na ramie A w jednym kierunku, ramka 29 zas, ze znaj duj acemi sie na niej czesciami przy¬ rzadu, porusza sie w drugi- kierunku, po¬ przecznym dó kierunku ruchu karetki.Oparcie ramki 29 naprzeciw kólek 30 skla¬ da sie z krótkiej listwy 40 posiadajacej spód w postaci litery V, lezacy w odpo¬ wiedniej prowadhicy 41 na listwie 35 ka¬ retki.Na ramie 29 umocowana jest nierucho¬ mo komora lampowa E. Ztylu komory lam¬ powej ramka 29 posiada wydrazone wy¬ stepy 42, przez które przechodzi sworzen 43, na którym komora lampowa jest umo¬ cowana zapomoca zawiasy 44. Komora lampowa jest przystosowana do pomie¬ szczania w niej silnej zarowej lampy F, co stwarza koniecznosc zastosowania srodka do odprowadzania ciepla, wytwarzanego przez lampe. W tym celu górna czesc ko¬ mory lampowej zamknieta jest skladaja¬ cym sie z trzech czesci zdejmowanym kolpakiem, który stanowi nieprzepuszcza- jacy s^wiatla wentylator. Dolny czlon 45 wentylatora posiada wystep, przynitowa- ny do górnej czesci komory lampowej, jak wskazano na fig. 1. Zagina sie on nastep¬ nie dó góry, a potem do wewnatrz.Nad czlonem 45 znajduje sie pozioma plytka 46, która moze byc nagwintowana* dla wkrecania oprawki lampy 47. Plytka 46 lezy na czlonie 45 i jest od niego od¬ dzielona trzema krazkami, przez które przechodza sruby 48, jak wskazano na fi&. 1 i 6. Ponad plyta 46 znajduje sie kol¬ pak 49, posiadajacy krawedz przechodzaca ponizej otworu pomiedzy czesciami 45 i 46, — 4 —przyczem kolpak 49 opiera sie na kraz¬ kach oddzielajacych i lezy na czesci 46, umocowany srubami 48. Opisane wyzej u- rzadzenie stanowi nteprzepuszezajacy swia¬ tla wentylator komory lampowej. Gorace powietrze musi przechodzic lamana droga prze* wentylator, a czesci wentylatora nie dopuszczaja swiatla. Komora lampowa moze hyc zaopatrzona w okienko 50, pod którem znajduje sie nieprzepuszczajacy swiatla wentylator do dopuszczania chlod¬ nego powietrza; wentylator ten sklada sie z kanalu 51, idacego w kamorze lampowej nazewnatrz i wdól i laczacego sie ze szpa¬ ra 52 w plytce 53, przyczem szpara ta la¬ czy sie z idacem wgóre przejsciem pomie¬ dzy plytka 53 a przykrywka 54 (fig. 4). Z fig. 3 widac, ze identyczny wentylator znajduje sie równiez z drugiej strony ko¬ mory lampowej. Dla celów projekcyjnych uzywa sie pary soczewek, wskazanych na fig. 1. Soczewki te wklada Sie do komory lampowej, gdy komora znajdujfc sie w od- wróconem polozeniu z wentylatorem, zwró¬ conym ku dolowi; Soczewke 55 opuszcza sie, dopóki nie oprze sie ona na wystepie 56 komory lampowej. Wówczas wklada sie pierscien 57, na pierscien zas mozna nalo* zyc kawalek szkla, aby rozproszyc swia¬ tlo. Nastepnie zaklada sie drugi pierscien 58, zas wspomniafie szklo oddziela pier¬ scien 58 od pierscienia 57. Wówczas moz¬ na zalozyc dolna soczewke 59. Na pier¬ scien 59 zaklada sie zelazna plytke, ozna¬ czona liczba 60 (fig. 1), która mozna do¬ wolnie przymocowac do komory lampowej.Na czterech stronach komory lampowej zaklada isie sruby regulujace. Sruby te sa w grupach po divie, jak wskazuje na fig. 1 cyfira 61. Kazda pafa tych srub opiera sie na fibrowym pasku 62, który ze swej stro¬ ny wchodzi miedzy soczewki tak, ze przez pokrecenie tych srub soczewki sa utrzy¬ mywane w miejscu.W srodku ramki1 29 znajduj* sie otwór do rzucania swiatla z kóiriory lampowej oraz do przepuszczania promieni obrazu, gdy urzadzenie uzywane jest jako aparat do robienia negatywów z obrazu, znajdu¬ jacego sie na stole. Na ramce 29, ponad srodkowym otworem, zaklada sie zwykle maske 63, uwidoczniona szczególowo na fig/7 i 13. Maska ta posiada w srodku o- twór, zawsze nieco mniejszy od obrazu, ja¬ ki ma byc projektowany, lub od swiatlo¬ czulej kliszy. W masce znajduja sie na do¬ kladnie wyznaczonej odleglosci jeden od drugiego otworki 63* cfla czopków 64, wy¬ stajacych z powierzchni ramki 29, przy¬ czem na brzegach ramki znajduja sie rów- niez sprezynowe lapki 65, które moga przytrzymywac jednoczesnie i maske i obraz lub swiatloczula klisze. Fig* 7 przed¬ stawia obraz 66, przytrzymywany przez o* mawiane lapki.Na masce wyzlobione sa srodkujace lin je 67i lezace pod prostym kattein do srodkujacych linji 67* ; linje te musza od¬ powiadac podobnym linjom na obrazie lub swiatloczulej kliszy tak, aby obraz ten lub klisza lezala n&Wprost w stosunku do kli¬ szy lub obrazu lezacego na stole B.Dolna czesc ramki 29 zaopatrzona jest w miech 68, przyczem miech ten posiada regulowana oprawe G óbjekfywu, widocz¬ nego w szczególach na fig. 2 i 12* Objektyw opiera sie na obraczce 69 pod zatworem, oznaczonym cyfra 70, ca¬ losc zas przymocowana jest do obraczki 71. Obraczka 71 posiada szfereg trzpieni 72, przechodzacych przez otwory kierujace 73 w obraczce 74, wychodzacej t poprzecznej plyty 75; plyta 75 ma na swych koncach otw prowadzacych H, fig* L Na obraczce 74 nakrecona jest na gwincie obraczka regulujaca 76; wewnatrz niej znajduja sie spiralne zlobki 77, W któ¬ re wchodza koncfe trzpieni 72; przez po¬ krecenie obraczki 76 trzpienie 72, które maja tylko pionowy ruch w stosunku do czesci 71, posuwaja sie wgóre lub Wttól, w — 5 —zftleznospi,od k&rwku krecenia, regulu- jac-fl} teiis posób objektyw bez obracania go. .Pre4y ogniskujace // oprawione sa przesuwnie w pionowe tuleje 78, przynito- wane do ramki 29, jak szczególowo wska¬ zano na fig, 11. Kazda z tych tulej posiada wieksza srednice, niz srednica osadzonego w niej preta prowadzacego. Scianki kazdej z tulej w ich górto^^esci sa stozkowe i zawieraja stozkowe wtulki 79, utrzymy¬ wane przez regulujace sruby 80. Przez przekrecanie srub 80 u góry i u dolu tulej 78 pret H zostaje nietylko scetitnowany, lecz równiez przez mocne trzymanie za¬ bezpieczony przed ruchamibocznemi. W okreslonych odstepach na pretach prowa¬ dzacych H znajduja sie otwory 81, jak wskazano na fig. 1 i 11, w które wchodza kolki 82, utrzymujace prety prowadzace, a wiec i objektyw i miech w dokladnie okreslonem polozeniu. Specjalne urzadze¬ nie pozwala na jednoczenie poruszanie pretów prowadzacych H. Kazdy z pretów zaopatrzony jest w zebatke. Wal 100, u- mocowaaiy w lozyskach 101 i zaopatrzony w reczne kolo 102 do krecenia, posiada kólko zebate, zazebiajace sie z zebatka jednego z pretów prowadzacych. Wal 100 polaczony jest zapomoca kólek zebatych 103 z walem 104, który ze swej strony laczy "sie stozkowemi kólkami zebatemi z wa¬ lem 105t posiadajacym kólko zebate, któ- rem zazebia sie z zebatka drugiego preta prowadzacego (patrz fig. 1 i 11). W ten sposób obydwa prety prowadzace poru¬ szane sa jednoczesnie z jednakowa szyb¬ koscia.Specjalne urzadzenia pozwalaja na do¬ kladne regulowanie bocznych ruchów przy¬ rzadu,, który dzieki temu moze przyjmo¬ wac wszelkie polozenia- Nizej podany jest opis tego urtzadzenia.Na przeciwleglych stronach karetki u- mocowane sa prety 83, na których rucho¬ mo osadzone sa zameczki regulujace 84; zameczki te pokazane sa szczególowo na fig. 9 i 10, Kazdy z pretów 83 jest ostro sciety na swej górnej stronie, jak wskazu¬ je fig. 9, i wchodzi w odpowiednie wycie¬ cie zameczków regulujacych. Zameczek zaopatrzony jest u dolu w ruchomy zacisk 86, na który dziala sruba 87. Gdy zameczek regulujacy przesunie sie do pozadanego miejsca, pokrecenie omawianej sruby 87 przytwierdzi go w miejscu na precie 83, zacisk 86 zabezpiecza zameczek od zsu¬ niecia sie ze swego miejsca podczas prze¬ krecania, scieta zas górna klinowata czesc zameczka wspóldziala z scieta czescia pre¬ ta 83 w ustawieniu zameczka w stosunku do preta i sprawia, ze wyciecie 84x za¬ meczka regulujacego ustawia sie prosto¬ padle do preta.Klucz ustalajacy, osadzony na odchy¬ lonej raczce 88, polaczony jest bezposred¬ nio z ramka 29 lub z ruchoma listwa 40, przyczem klucz ten jest klinowaty, aby odpowiadac klinowatemu nacieciu 84*.Poniewaz klucz i naciecie sa klinowate, przeto, jesli siodelko znajduje sie w nie¬ zupelnie wlasciwem polozeniu, nacisnie¬ cie raczki 88 wdól sprawi, ze klucz i na¬ ciecie, dzialajac skosna powierzchnia, przesuna ramke 29 na karetce w jej wla¬ sciwe miejsce.Podobne urzadzenie zastosowane jest do karetki. Z przeciwleglych Stron karetka zaopatrzona jest w odchylane raczki z klu¬ czami 88x, zachodzacemi w zameczki u- stalajace 89, z których kazdy jest rucho¬ mo osadzony na precie 90; budowa za¬ meczków, kluczy oraz odchylanych raczek jest taka, jak wskazano na fig. 9 i 10.Jak wspomniano wyzej, komora lam¬ powa nie przepuszcza swiatla. Aby zrobic negatyw zasadnitzy, trzeba tylko zalozyc swiatloczula klisze na maske 63 i umoco¬ wac ja w miejscu zapomoca lapek 65. Ma¬ ska powinna miec otwór, odpowiadajacy wielkosci zadanego negatywu. Komora lampowa zostaje wówczas zamknieta, jak wskazano na fig. 1. Obraz kladzie sie na — 6 —stole B, oznaczajac go poprzednio linja- mi, jak wskazano liczbami 67, 67* fig. 7 tak, aby lezal prosto na stole, odpowiadajac listwom 22. Kólko reczne 102 pokreca sie tak, aby doprowadzic objaktyw do okre¬ slonego punktu ogniskowego dla negatywu tej samej co obraz, mniejszej lub tez wiek¬ szej wielkosci. Otwory regulujace 81 moga byc tak ustawione wzgledem kolków 82, ze okreslac beda zgóry ustalone zasadnicze punkty, wszelkie zas posrednie punkty miedzy zasadniczemi osiagnac mozna przez pokrecanie obraczki G. Dla bardzo dokladnego ogniskowania obraczka regu¬ lujaca 76 moze byc pokrecana w celu prze¬ suniecia objektywu aparatu do lub od sto¬ lu. Wówczas naswietla sie w zwykly spo¬ sób.Nastepnie wywoluje sie negatyw. Po wywolaniu na negatywie widbezne beda prostopadle linje 67 i 67x. Dla ulatwie¬ nia zakladania negatywu na maske wyj¬ muje sie ja z komory lampowej i ustawia negatyw tak, aJby jego prostopadle linje odpowiadaly linjom na masce. Negatyw mozna wówczas utrzymac na masce zapo- moca malych kawalków lepkiej tasmy. Po wlozeniu maski z umocowanym na niej ne¬ gatywem zpowrotem do komory lampowej nasuwa sie lapki 65 dla przytrzymania ca¬ losci w miejscu, jak wskaizanb na fig. 7.Negatyw zostaje zawsze ustawiony doklad¬ nie w stosunku do stolu fi, a to dzieki pro¬ stopadlym linjom opisanym powyzej oraz dzieki temu, ze maska ma jedno tylko po¬ lozenie w stosunku do komory lampowej, okreslone polozeniem ustalajacych czop¬ ków 64, znajdujacych sie na ramce 29 i wchodzacych w otwory 63x maski.Gdy swiatlo w komorze zostaje zapa¬ lone, obraz z negatywu bez zadnych zmian i regulacji w maszynie zostaje rzucony na stól. Jezeli na stole znajduje sie (swiatlo¬ czula klisza w „prostem" polozeniu do stolu, projektowany obraz moze byc rzu¬ cony na klisze w jednem polozeniu lub okreslonej ilosci polozen rózhyclt-w cehi wykonania pojedynczego zdjecia; caly szereg zupelnie jednakowych zdjec moze tez byc dokonany droga kolejnych bocz¬ nych ruchów prozektora, zawartego w ko¬ morze lampowej. W tym ostatnim wypad¬ ku zameczki 84 ii 89 ustalajace polozenie nalezy poczatkowo ustawic w zadanem polozeniu dla oznaczania odleglosci na¬ swietlania, a na chwile przed kazdem na¬ swietlaniem opuszcza sie raczke z klinem 84x lub 88, w zaleznosci od potrzeby, w celu umiejscowienia czesci projekcyjnych i ustalenia ich w chwili naswietlania. Za¬ meczki ustalajace i raczki z klinami dzia¬ laja wiec jako ostateczne srodki, scisle u- stalajace polozenie. Wynika to z tego, ze wyciecie zameczka ustalajacego 84* ma postac klinowata odpowiadajaca klinowi na raczce, przeto, jesli karetka lub ram¬ ka 29 znajduje sie w choc troche niewla- sciwem polozeniu, raczka w chwili opu¬ szczania nada karetce lub ramce drobny ruch poprawkowy, potrzebny do osiagnie¬ cia dokladnego polozenia. Stopniowe ko¬ lejne obrazy mozna odbijac na swiatloczu¬ lych kliszach, znajdujacych sie w apara¬ cie, zapomoca kolejnych ruchów aparatu w stosunku do obrazu lezacego na stole B.Zwykle jedbak dla osiagniecia ostrosci po¬ szczególnych odbitek pozadane jest zro¬ bienie zasadniczego negatywu do pózniej- t&zego uzytku w celach projekcyjnych we¬ wnatrz komory lampowej zapomoca poje¬ dynczego naswietlania obrazu na swiatlo¬ czula klisze w przyrzadzie, wywolania kli¬ szy i rzucenia obrazu zadana ilosc razy na swiatloczula klisze, lezaca na stole B. Po wywolaniu tej ostatniej mozna ja umiescic wewnatrz komory lampowej i droga stop¬ niowych kolejnych ruchów w stosunku do duzej swiatloczulej kliszy, znajdujacej sie na stole, rzuca sie szereg obrazów na kli¬ sze, dzieki czemu klisza ta moze byc przy najwiekszej drobiazgowosci obrazu wyko¬ nana bardzo szybko. Sposób ten jest szcze- — 7 —gclnir pozadamy, gdy klisza potrzebna jest tb robienia opasek na cygara, araków, malych nalepek, wycinków i L d. w kolo¬ rach zapomoca szeregu kolorowych klisz, które mtis«a pasowac jedne do drugich.Polozenie ogniskowe pfzyrsadu w sto¬ sunku do stolu B przy takim systemie stopniowo-kolejnym osiaga sie zawczasu pfzez ustawienie zam^esków ustalajacych 64) 89. Dokladhe powiekszenie lub zmniej¬ szenie mozna otrzymac bez sprawdzenia wzrokiem czesci ogniskujacych zapomoca urzadzenia z kolków i dziur 82 i 81 w przyrzadzie i urzadzenia ustalajacego, skladajacego sie z listwy 24 i kluc&a 26.Pfizez rzucanie snopa swiatla odpo¬ wiedniej szerokosci i poruszenie przyrza¬ dem W stosunku do swiatloczulej kliszy, znajdujacej sie na stole S, na kliszy moz¬ na otrzymywac rózne wzory, po wywola¬ niu zas otrzymuje sie negatyw do uzycik w nastepnych wyswietlaniach lub do druku. PL