Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadze¬ nie do wykrywania substancji emitujacych pro¬ mieniowanie alfa, takich jak radon i/luib (produkty .pochodne radoniu, przez rejestracje sladu w detek¬ torze.Radon 222 jest gazem promieniotwórczym uzy¬ skiwanym z uranu. Jest on czlonem szeregu j*ro- mieniotwórczego, który rozpoczyna sie uranem 23<8 i konczy sie trwalyim olowiem 206. Radon 2120 lub toron jest inna postacia gazu radonowego wytwa¬ rzanego w szeregu promieniotwórczym rozpadów, rozpoczynajacym sie torem 232. Radon 222 ma o- kres polowicznego rozpadu 3,i82 dni, podczas gdy radon 220 ma okres polowicznego rozpadu 56 se¬ kund. Oba te gazy emituja przy rozpadzie czastki alfa.Radon 222 (dalej nazywany „radon") rozpada sie poprzez lancuch produktów pochodnych (dalej o- mawiianych jako ,,pochodne radonu") które sa czlo¬ nami szeregu uranowego. Te produkty radonu sa w rzeczywistosci polonem 218, zródlem promienio¬ wania a, o okresie polowicznego rozpadu 3,05 mi- nuit, olowiem 214, zródlem promieniowania fi, o okresie polowicznego rozpadu 26,8 minut, bizmu¬ tem 214, zródlem promieniowania /S(a), o okresie polowicznego rozpadu '19,7 minut oraz polonem 214, zródlem promieniowania a, o okresie polo¬ wicznego rozpadu 164 mikrosekund.Radon 222 i wszystkie powyzsze pochodne rado¬ nu — -polon 21(8 i polon 214 ze wzgledu na emito- 10 20 Z wanie promieniowania alfa, stwarzaja niebezpie¬ czenstwo dla zdrowia, .które nie moze byc pomi¬ niete przy wystepowaniu duzych stezen w powie¬ trzu, które jest wdychane przez ludzi. Ludzie, któ¬ rzy pracuja w kopalniach i innych miejscach u- sytuowanych pod powierzchnia ziemi sa szczegól¬ nie wystawieni na dzialanie promieniowania alfa z radonu i pochodnych radonu. Ludzie, którzy mieszkaja lub odwiedzaja domy mieszkalne lub miejsca pracy usytuowane na ziemi i majace zwiekszone stezenia radonu i pochodnych radonu moga byc równiez poddawani oddzialywaniu nie¬ pozadanych poziomów promieniowania al*a z rado¬ niu i pochodnych radonu.Problemy zwiazane z poddawaniem oddzialywa¬ niu promieniowania przy wdychaniu powietrza zawierajacego radon zostaly omówione dokladnie w dokumencie zatytulowanym „Kontrola radonu i pochodnych w kopalniach uranu i obliczenia skut¬ ków biologicznych", opublikowanym w 1957 r. przez Ministerstwo Zdrowia, Oswiaity i Ojpieki Spo¬ lecznej (Pujblikacja Sluzby Zdrowia Publicznego Nr 494). Badania ostatnich dni, przeprowadzone w ce- iu uzupelnienia informacji we wzmiankowanej pu¬ blikacji, doprowadzily do wniosku, ze obserwowa¬ ne, nienormalne wystepowanie raka pluc wsród robotnJików pracujacych przy uranie, moze byc Spowodowane przez promieniowanie alfa z radonu i pochodnych radonu wystejpujacych w powietrzu wdychanym przez robotników, 135 289135 289 3 W powietrzu wdychanym na -przyklad przez gór¬ ników pod ziemia wystepuja radon i pochodne ra¬ donu w proporcjach, które poza zaleznoscia od zwyklych zwiazków odnosnie produktów rozpadly promieniotwórczego, zaleza równiez od tego, jak czesto powietrze jest zmienne i od mozliwosci gro¬ madzenia sie pochodnych radonu na scianach po¬ mieszczenia, w którym znajduja sie górnicy oraz na stalych przedmiotach w tym pomieszczeniu. Z punktu widzenia radiologicznego pochodne radonu sa znacznie bardziej niebezpdeczne niz gaz rado¬ nowy, poniewaz przy wdychaniu nie towarzysza o- ne bezposrednio wdychanemu powietrzu, jak ma to miejsc dla gazu szlachetnego radonu. Przyczy¬ na tego jest to, ze pochodne radonu w przeciwien¬ stwie do radonu sa zdolne do przylegania do cza¬ stek kurzu itd., które latwo przyzwieraja do naj¬ delikatniejszych czesci pluc i oskrzeli czlowieka.Znanych jest wiele róznych urzadzen elektro¬ nicznych stosowanych do rejestrowania obecnosci czastek alfa. Te znane urzadzenia sa drogie, duze i zwykle wymagaja" wyszkolonych operatorów o- raz równiez moga wymagac zastosowania specjal¬ nych technik próbkowania. Byl równiez stosowa¬ ny, film fotograficzny do wykrywania obecnosci ra¬ donu, przy czym ten film dzieki jego swiatloczu¬ lej emulsji jest przystosowany do rejestrowania czastek alfa z radonu i produktów pochodnych.Jednakze ten film nalezy pakowac w swiatloszczel- ne pojemniki i obserwowac w ciemni optycznej, tak wiec zastosowanie filmu fotograficznego jest niewygodne i stosunkowo drogie. W zwiazku z tym pózniej .zaproponowano sposoby i urzadzenia, w których obecnosc i stezenie radonu i pochod¬ nych radoniu jest okreslone przez wykrycie emito¬ wanych czastek alfa przy zastosowaniu pewnych typów detektorów sladu.W tym sposobie rejestracji czastek wykorzystuje' sie material jednorodny, w którym zostaje wytwo¬ rzony slad, gdy naladowana czastka, na przyklad czastka alfa, przechodzi przez material. Material moze byc krystaliczna, stala substancja, taka jak mika lub niekrystaliczna substancja, taka jak szklo organiczne lub polimeryczne tworzywo sztu¬ czne. Jezeli material detektora zostaje napromie¬ niowany naladowanymi czastkami, w materiale zo¬ staja wytworzone delikatne slady przez miejscowe zmiany struktury materialu wzdluz torów przeby- wanych przez czastki. Siady moga zostac powiejk- szone i uwidocznione za pomoca odczynnika, który atakuje zmieniony material (który zachowuje sla¬ dy) szybciej niz atakuje on niezmieniony material wokól wymienionych sladów.Azotan celulozy jest malterialem, który jest szczególnie uzyteczny dla selekcywnej rejestracji czastek alfa, poza tym jest niedrogi i latwo osia¬ galny. Trawienie dla celów powiekszenia sladów moze byc uzyskane szybko i prosto w warunkach swiatla dziennego, przy zastosowaniu wspólnego odczynnika, takiego jak wodorotlenek sodowy 6N.Sposoby te byly pózniej ulepszone dla umozli¬ wienia dokladnego rejestrowania uzyskanych da¬ wek promieniowania. Tak wiec jest znane zasto¬ sowanie cienkiej warstwy pokrywajacej, która jest przytwierdzona i umieszczona nad czescia detekto¬ ra sladów. Celem warstwy pokrywajacej jest za¬ hamowac czastki alfa majace energie okolo 5,5 MeV lub mniej tak, ze te czastki nie sa w stanie 5 wytworzyc sladów. Taka warstwa pokrywajaca be¬ dzie jedynie umozliwiala przechodzenie czastek all- fa z pochodnych radonu — polonu 211(8 i polonu 2(14, co oznacza, ze pokryty detekltor bedzie jedy¬ nie mierzyc koncentracje pochodnych radonu. 10 Czastki alfa sa jedyn'ie w stanie przebywac sto^ sunkowo mala odleglosc w .powietrzu. Dla przy¬ kladu, czastki alfa z polonu 2)14 maja energie 7,68 MeV i zakres ^przejsciowy w powietrzu okolo 6,5 cm. Jezeli odleglosc na jaka detektor czastek alfa 15 jest oddalony od cial stalych emitujacych promie¬ nie alfa, takich jak zloze rudy, jest wieksza niz uprzednio wzmiankowany zakres, rejestracja cza¬ stek alfa bedzie zalezala od wylstepowariia jader promieniotwórczych emitujacych promienie alfa, 20 które osiagnely detektor z. oddalonego zródla w wyniku konwekcji lub dyfuzji w powietrzu.Okres polowicznego rozpadu radonu jest wystar¬ czajacy do zapewnienia przenoszenia na znaczna odleglosc, przed zaniknieciem promieniotwórczosci 25 i radon jest jedynym gazem emitujacym promienie alfa, znajdujacym sie zwykle w znacznych ilo¬ sciach w cialach zawierajacych uran. W zwiazku z tym slady alfa beda jedynie wytworzone na izo¬ lowanym materiale rejestrujacym slady przez ra- 30 don lub jego produkty pochodne emitujace pro¬ mienie alfa i material moze byc dlatego zastoso¬ wany jako detektor radonu i dawkomierz.Jedna powazna wada zwiazana z zastosowaniem jadrowych detektorów rejestrujacych promienio¬ wanie, takich jak azotan celulozy, w dawkomie¬ rzach osobistych w celu rejestracji radonu i po¬ chodnych radonu jest to, ze dawkomierz, bez wzgledu na to, czy detektor nie jest pokryty czy jest pokryty przez absorber, moze podawac bledna informacje dotyczaca dawki uzyskiwanej przez czlowieka, który go nosi. Jednakze ten problem moze byc latwo wyeliminowany wedlug wynalazku przez zapewnienie realizacji elektrycznosci sta- 45 tycznej dla detektora.Wynalazek dotyczy sposobu wykrywania sub¬ stancji emitujacych promienie alfa, takich jak ra¬ don i/lub pochodne radonu, w ograniczonym srodo¬ wisku i urzadzenia do wykrywania wystepowania 50 substancji emitujacych promienie alfa z materia¬ lem rejestrujacym czastki alfa, korzystnie pokry¬ tym jednym absorberem lub kilkoma absorberami o róznych grubosciach.Wedlug wynalazku detektor majacy material 55 rejestrujacy czastki alfa jest wyposazony w ma¬ terial, przewodzacy elektrycznie, umieszczony na powierzchni lub bezposrednio na zewnatrz po¬ wierzchni, na której ma byc rejestrowane wyste¬ powanie promieniowania. Material przewodzacy e- w lektrycznie moze korzystnie miec postac warstwy na tej powierzchni, umieszczonej tak, ze przynaj¬ mniej czesciowo pokrywa te powierzchnie. Ta war¬ stwa moze byc zastosowana jako cienka warsifcwa metalowa, np. uzyskana pnzy pomocy znanych 65 procesów metalizacji, 35 405 135 289 6 Wedlug wynalazku zastosowano z przodu detek¬ tora co najmniej jeden absorlber, który albo jest calkowicie przewodzacy elektrycznie albo jedynie czesciowo przewodzacy elektrycznie. W tym ostat¬ nimi przypadku absorbery moga zawierac kilka sekcji lufo warstw, pnzy czyim w kazdym przypad¬ ku najbardziej zewnetrzna warstwa jest wykona¬ na z materialu przewodzacego elektrycznie.Celem warstwy przewodzacej elektrycznie jest zapobieganie wystepowaniu miejscowych pól elek¬ trostatycznych przy detektorze. Takie pola elektro¬ statyczne zewnetrzne wzgledem deitektora powodu¬ ja zaklócenia zawartosci pochodnych radonu w po¬ wietrzu z przodu detektora i absorpcji pochod¬ nych radonu na powierzchni detektora. Te zakló¬ cenia wystepuja wówczas, gdy warunki w atmos¬ ferze, w której przeprowadzane sa pomiatry, sprzy¬ jaja realizacji pól elektrostatycznych przy nieprze- wodizacym elektrycznie albsorberze — lulb azotanie celulozy — wtarstwaie z tworzywa sztucznego. De¬ tektor jest wzorcowany w srodowisku, w którym jest znana zawartosc pochodnych radonu.Dawkomierz z materialem rejestrujacym slady promieni alfa i z przewodzacymi elektrycznie, cienkimi warstwami, które sa na nim umieszczo¬ ne, jest usytuowany w kopalni lub w innym miej¬ scu, w którym ma1 byc kontrolowana atmosfera; na przyklad dawkomierz moze byc noszony przez górnika. W wyriiku wlasciwego czasu poctclawanlia oddzialywaniu, slady promieni alfa zostaja powiek¬ szone i uwidocznione przez trawienie materialu rejestrujacego, po czyni slady zostaja zliczone w celu uzyskania pomiaru wystepowania i koncen¬ tracji radonu jak równiez koncentracj1! produktów pochodnych emitujacych promienie alfa. Cala ta procedura moze byc przeprowadzona w warunkach swiaitla dziennego i przy uzyciu niedrogiego i la¬ two uzyskiwanego materialu tak, aby umozliwic wykrywanie malych ilosci radonu.Chociaz teoretyczne podstawy wynalazku nie zostaly jeszcze iw (pelni ustalone, wynalazek be¬ dzie przedstawiony dalej poprzez iteoretyczne przy¬ blizenie ogólnie dla dawkomierzy radonu — [po¬ chodnych radonu. Jezeli dominuje równowaga miedzy radonem i (pochodnymi radonu, co wy¬ stepu:je, gdy umiana Otaczajacego ipowiietrza naste¬ puje ' wolno, tai. gdy czas zajmowany do zasta¬ pienia skazonego powietrza otaczajacego swiezym powietrzem jest dluzszy niz okres ipolowicznego rozpadu (pochodnych radonu i Objetosc powietrza jest tak duza, ze absorpcja (pochodnych ma po¬ wierzchniach, takich jak sciany i podobne struk¬ tury, nastepuje w tym Obszarze, rozpad radonu jest Rj jednostek na sekunde i na jednostke ob¬ jetosci, podczas rozpadu pochodnych radonu jest Dj jednostek na sekunde i ina jednostke obje¬ tosci.Zaleznosc mdedzy tymi dwoma iszyibkoscLamii (roz¬ padu moze byc wyrazona jako: Dj = k vRj (1) (jedynie rozpad a jest obliczany), gdzie: k jest stala miedzy okolo Ifi i fe.Jezeli warstwa z tworzywa sztucznego na de¬ tektorze jest pokryta aibsotfberem, który jest tak cienki, ze pochodne radonu zaabsorbowane na je¬ go (powierzchni nie sa (rejestrowane na warstwie, bedzie rejestrowana zaleznosc: 5 kR • iRj ¦+ kD • Dj = Hej " (2) gdizie kR, kD sa wspólczynnikaimi siprawnosci dla rejestracji czastek « uzyskiwanych z emanacji w wyniku rozpadu radonu i pochodnych radonu.Zaleznosci i(ll) i i(|2) daja w wyniku zaleznosc: 10 kR = Rj + kD • k • Rj = Hej (3) Jezeli warstwa z 'tworzywa sztucznego jest po¬ kryta absorberem o takiej grubosci, ze radon wy¬ stepujacy w powietrzui z przodu absorbera nie 15 jest rejestrowany, (pochodne radonu zaadisorbowa- ne na powierzchni, absorlbera i pochodne radonu wystepujace w ipowderizchni absorbera i pochodne raidonu wystepujace w powietrzu z (przodu absor¬ bera sa rejestrowane. W tym przepadku jest re- 20 jestrowame: Cd -Dj = Hdj (4) gdzie cD jest wspólczynnikiem okreslionym przez adsorbcje pochodnych radonu na powierzchni ab- 25 sorbera, wspólczynnik siprawnosci rejestracji i giru- . bósc aibsarbera. Hdj jest lliczba dziur ((sladów) na jednostke powierzchni w warstwie sztucznego, gdy jest ona pokryta parzez girulby abisorber.Zaleznosci <|1) i (4) daja: 30 cD • k • Rj = Hdj W tych przypadkach, gdy nie wyistejpuje rów¬ nowaga miedzy radonem i pochodnymi radoniu, odpowiednio albo do szybkich zmian warun¬ ków w powietrzu lulb idto adsorpcji pochodnych radonu na przyklad na powierzchniach struktury, calkowity rozpad (bedzie: Ri rozpad radonu na sekunde i jednostke objetosci, Di rozpad pochodnych radonu na sekunde i jed- 40 nostike objetosci Ilosc pochodnych radonu jest zmniejszona od¬ powiednio ido stanu równowagi. lPi = x • k • Ri (6) 45 gdizie: x jest wspólczynnikiem reakcji (0^x^.1).Podczas pracy warstwa z tworzywa sztucznego jest pokryta cienkim luib grubym aJbsorberem, jak w przypadku rejestracja przy równowadze.Jezeli rejestracja jest uzyskiwana przy cienkim 50 atosorberze: kR • Ri ¦+ kD • Di = Hei (6) Zaleznosci (5) i i(6) daja: kc • Ri + kD • x • k ¦ Ri = Hei (7) 55 Hei jest liczba dziur (sladów) w warstwie z two¬ rzywa sztucznego na jednostke powierzchni,' gdy warstwa jest pokryta cienkim absorberem.Jezeli rejestracja jest uzyskiwana jprzy grulbym albsorberze 60 Cd ' Di = ,Hdi <8) Zaleznosci (5) + (8) daja: cD • x • k • Ri = Hdi (0) 65 Hdi jest liczba dziur (sladów) w warstwie z itwo- 15 20 25 30 35 40 45 50 55135 289 8 rzywa sztucznego na jednostke powierzchni, gdy wanstwa jest pokryta grubym absorberem.Zaleznosci (3), «4), <7) i (9) daja: Hej - Rj (kR + k • kD) Hdj = Rj • k • cD Hei= Ri (kR + x • k • kD) i Hdi = Ri (kx • cD) Tak wiec mozna uzyskac z zakresów wych czastek «, ze: kR = kD Wówczas: Hdt Hcj 41 + k) x Hei Hdj ~~ Oj +ik • x (3) (4) (7) (9) przejscio- Wspólczynnik reidiukcji x [pochodnych radomiu mozna uzyskac z równania: X =- 1 + k «1 — a) gdzie: a = H«i _5? Przy pomocy 'powyzlszej teorii x zastalo okres¬ lone wzgledem czterech róznych wzgledem miejsc badania^ gicMey zaleznosci. Hd/He byly mierzone: Miejsce Komora teleskopowa Cysterna 02 Lokalizacja 9—&2 Stacja /pomjp Hd/He 2,59 3,02 1,93 2,45 x {*/*) 68 11012 38 60 (Powyzsze obliczenia sa jedynie przykladami, Jak moze byc okreslona zawartosc (pochodnych irado- nu/zawartosc radonu.Przedmiot wyn'alaizfcu jesit (przedstawiony w [przy¬ kladach wykonania na rysunku, na Iktórym fig. 11 przedstawia urzadzenie do ipomilaru radonu d/luib pochodnych radonu, tflig. 2 — urzadzenie z fig. 1 z pokazana plyta metalowa, fig.- 3 — urzadzende z fig. II z (baiteria wlaczona miedzy, detektor i oto¬ czenie oraz fig. 4 — urzadzenie z fig. 1 z aJbsor- berem.Fig. 1 przedstawia urzadzenie do (pomiaru ra¬ donu ii/lulb pochodnych radonu, w którym detek¬ tor jest warstwa 1 z tworzywa sztucznego w po¬ staci azotanu celulozy. Warstwa 1 azotanu celu¬ lozy jest pokryta warstwa 2 przewodzaca elek¬ trycznie. Warstwa' 2 przewodzaca elektrycznie mo¬ ze Stanowic cienka -warstwa (metalowa, nalozona na powierzchnie warstwy 1 azotanu celulozy (fig. la). Moze ona równiez stanowic folie metailowa o jednorodnej gmlbasici lub jakis inny material przewodzacy elektrycznie lub material nieprze- wodzacy w polaczeniu z materialem przewodzacym, na^ przyklad tworzywo sztuczne majace zewnetrz¬ na warstwe przewodzaca elektrycznie, która nie bedzie uszkadzala powierzchni /tworzywa sztucz¬ nego 'zarówno mechanicznie jak i chemicznie (fig. llb). Urzadzenie do pomiaru radonu il/lufo pochod¬ nych radonu, przedstawione na fig. 12,, posiada de¬ tektor, który zawiera warstwe 1 z itworzywa szltu- cznego w postaci azotanu celulozy, pokryta war¬ stwa 2 przewodzaca elektrycznie. Detektor z azo¬ tanem celulozy jesit umieszczony na metalowej plycie 3, która jest wieksza n)iz detektor z aZOh- iO 15 tanem celulozy. Metalowa plyta 3 i warstwa 2 sa polaczone wzajemnie w sposób umozliwiajacy przewodzenie elektryczne.Urzadzenie do pomiaru pochodnych radonu na fig. 3 posiada detektor wykonany z warstwy 1 z tworzywa sztucznego w postaci azotanu celulo¬ zy i pokryty warstwa 2 przewodzaca elektrycznie, przy .czym grubosc warstwy 2 jest taka, zeby u- mozliwic rejestracje pochodnych radonu lecz nie radonu 222.. Detektor jest umieszczony na plycie metalowej (nie pokazanej). Miedzy detektorem i otoczeniem wystepuje róznica potencjalów elektry¬ cznych wytworzona przez baterie 5, aulb jakies inne zródlo napiecia* Róznica potencjalów zwiek¬ sza prawdopodobienstwo wychwycenia pochodnych radonu na zewnetrznej powierzchni detektora 1 wraz z tym zwieksza statystyczna dokladnosc prze¬ prowadzanych pomiarów. Detektor jest wzorcowa- ny w srodowisku, w którym zawartosc pochod¬ nych radonu jest znana.Fig. ~4 przedstawia urzadzenie do /pomiaru po¬ chodnych radoniu, w którym detektor jest war¬ stwa 1 z tworzywa sztucznego w postaci azotanu celulozy, pokryta absorberem 4 i posiadajaca war¬ stwe 2 przewodzaca elektrycznie. Absorber 4 be¬ dzie pokrywal warstwe 1 z tworzywa sztucznego w postaci azotanu celulozy i ma wlasnosci ta¬ kie, ze# pochodne radonu, które sa wolne lub przylegaja do czastek kurzu, sa przytwierdzone do zewnetrznej powierzchni absorbera. Absorber 4 moze zawierac dwie Hub wiecej warstw absor¬ bera o róznych grubosciach, co umozliwia separa^ cje radonu i pochodnych radonu. Detektor z azo¬ tanem celulozy moze byc umieszczony na folii me¬ talowej, która 'jest korzystnie wieksza niz de¬ tektor.Radon, który jest gazem szlachetnym, nie bedzie przytwierdzal slie do powierzchni warstwy prze¬ wodzacej elektrycznie. Grubosc absorbera jest ta¬ ka, ze czastki alfa uzyskane z rozpadu radonu 222 w powietrzu najblizej powierzchni absorbera moga nigdy nie byc zarejestrowane. Grubosc ab¬ sorbera bedzie równiez taka, ze czastki alfa z 45 pochodnych radonu umieszczonych na zewnetrz¬ nej powierzchni absorbera lub w malej objetosci powietrza z przodu powierzchni absorbera beda mogly byc zarejestrowane. w warstwie azotanu celulozy, gdy przenikaja one absorber w szczegól¬ nym, stalym kacie, w kierunku pod katami pro¬ stymi wzgledem powierzchni tworzywa sztucznego.Te warunki moga byc spelnione równoczesnie, poniewaz czastki alfa uzyskiwane z radonu 2122 maja mniejsza energie i mniejszy zakres w mate- riaile nliz czastki alfa z pochodnych radonu. U- rzadzenie do pomiaru pochodnych radonu jest wzorcowiane w otoczeniu, w którym promienio¬ wanie jesit znane. 29 30 35 40 50 55 60 Zastrzezenia (patentowe II. Sposób wykrywania ^substancji emitujacych promieniowanie aUfa, takich jak radon i/luib pro- « dukty pochodne radonu, przez rejestracje sladów9 135289 10 jadrowych w detektorze, znamienny tym, ze od¬ prowadza sie podczas pomliaru jakiekolwiek (pola elektrostatyczne, które moga zostac wytworzone przy detektorze. 2. Urzadzenie do wykrywania isulbistaocjd emi¬ tujacych (promieniowanie alfa, takich jak radon i/luib produkty jpochodne radonu, iprzez rejestracje sladów jadrowych w detektorze, znamienne tym, ze ma detektorze lub w bezposrednim jego poblizu jest umieszczony na powierzchni (przeznaczonej do rejestracji odbieranych czastek alfia material prze¬ wodzacy elektrycznie, który przynajmniej czescio¬ wo pokrywa te powierzchnie. 3. Urzadzenie weidilug zastrz. 2, znamienne tym, ze idda 'selektywnego wykrywania produktów po¬ chodnych radonu przez rejesitracje sladów jadro¬ wych ma dielektrycznej warstwie detektora poi- siadajacej umieszczony na niej co najmniej jeden absorber do absoijpcji czastek aHfla o malej ener- 10 u 80 gi, absorlber jest umieszczony miedzy warstwa de¬ tektora i materialem przewodzacym elektrycznie. 4. Urzadzenie wedlug zaistrz. 3, znamienne tym, przynajmniej czesc absorbera jest przewodzaca elektrycznie. 5. Urzadzenie wedlug zaistrz. 4, znamienne tym, ze warstwa przewodzaca elektrycznie jest umie¬ szczona ibezposrednio nia powierzchni absorbera dla rejestracji promieniowanliia alfa odbieranego w de¬ tektorze. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 2 albo 3 albo 4 alfbo 5, znamienne tym, ze material przewodzacy elektrycznie ma staly potencjal elektryczny. 7. Urzadzenie wedlug zastrz. 6,. znamienne tym, ze material przewodzacy elektrycznie jest dola¬ czony do uziemienia. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 6, znamienne tym, ze material przewodzacy elektrycznie jest dola¬ czony do zródla napiecia elektrycznego* t^i FIG. 1 a FIG. 1 b * FIG. 2 r i* FIG. 3 s FIG. 4 PL PL PL