Wynalazek dotyczy oczyszczania meta¬ li, a zwlaszcza usuwania zanieczyszczen, nie wylaczajac bizmutu i cynku, z olowiu hutniczego, przyczem proces ten moze tak¬ ze stanowic czesc sposobu odsrebrzania i oczyszczania olowiu.Wedlug niniejszego wynalazku do ka¬ pieli z hutniczego olowiu, zawierajacej srebro i inne zanieczyszczenia, dodaje sie cynk w celu wytworzenia piany srebrowej (zuzla), która po usunieciu przerabia sie w znany sposób celem zregenerowania sre¬ bra. Po wydzieleniu srebra metal ochladza sie do odpowiedniej temperatury, poczem dodaje sie do niego metal z grupy ziem alkalicznych, najkorzystniej w postaci sto¬ pu, a mianowicie w takich warunkach, któ¬ re sprzyjaja tworzeniu sie piany bizmuto¬ wej, zawierajacej wieksza czesc bizmutu, znajdujacego sie w kapieli, i nieco cynku.Te piane usuwa sie i poddaje dalszemu traktowaniu w celu zregenerowania zawar¬ tych w niej metali. Kapiel ochladza sie da¬ lej celem usuniecia swiezych ilosci bizmu¬ tu w postaci piany. Nastepnie kapiel ogrze¬ wa sie ponownie i dodaje odpowiednia warstwe pokrywajaca, np. zuzel chlorkowy, celem przykrycia powierzchni i zapobie¬ gniecia utlenieniu.Nastepnie do masy kapieli wprowadza sie chlor pod chlorkowa powloke. Chlor reaguje z cynkiem i metalem z grupy ziem alkalicznych, tworzac chlorki, które mie¬ szaja sie z pokrywajaca warstwa i tworzana powierzchni kapieli topliwy zuzel. W tych warunkach moga zachodzic wtórne re¬ akcje, gclyz'metalz grupy ziem alkalicz¬ nych moze reagowac z chlorkiem olowiu.Skutkiem tego kapiel oczyszcza sie od za¬ wartego w niej jeszcze metalu z.grupy ziem alkalicznych, przyczem uwalnia sie jeszcze nieco olowiu.Wspomniany powyzej bizmutowy zuzel mozna stopic pod powloka zuzla chlorko¬ wego celem usuniecia z niego metalu z gru¬ py ziem alkalicznych; który wyplywa na powierzchnie i zostaje usuniety wraz z zuzlem. Celem zregenerowania czesci cyn¬ ku pozostalosc wytapia sie i ponownie trak¬ tuje gazowym chlorem celem zregenerowa¬ nia reszty cynku pod postacia zuzla chlor¬ kowego. Bizmut pozostaly w plynnej cze¬ sci po wytopieniu moze byc zregenerowa¬ ny w znany sposób.Ponizej dla przykladu opisano okreslo¬ ny przypadek praktycznego zastosowania niniejszego sposobu.Olów odsrebrzono w zwyklej tempera¬ turze. Dodano plyty cynkowe i kapiel stop¬ niowo ochlodzono. Z piany, wydzielajacej sie po ochlodzeniu kapieli do temperatury okolo 343°C, utworzono 12 bloków, które ponownie dodano do kapieli przed od- srebrzaniem. Nastepnie kapiel utrzymywa¬ no w stalej (tej samej) temperaturze i do¬ dano do niej metal z grupy ziem alkalicz¬ nych, najkorzystniej stopiony z olowiem, np. w postaci stopu wapniowo-olowiowego.Podczas tej fazy procesu do kapieli mozna dodawac bizmut w blokach i kawalach i mieszac go ze stopionym metalem. W ten sposób otrzymano obfity zuzel bizmutowy, zawierajacy bizmut, wapn, olów i cynk, który nastepnie usunieto i potraktowano w ponizej opisany sposób celem zregenero¬ wania zawartego w nim bizmutu i cynku.Przez ochlodzenie kapieli prawie do temperatury krzepniecia olowiu, t. j. 330°C, utworzyl sie zuzel, zawierajacy ponownie czesc bizmutu, dzieki czemu zawartosc bizmutu w kapieli ponownie sie zmniejszy¬ la. Ten zuzel usunieto z kapieli i odlano w bloki. Powstawaly równiez zeskorupione grudy przez krzepniecie metalu, przylega- jacego do scianek zbiornika. Bloki i grudy usunieto i dodano je do kapieli, znajduja¬ cej sie w powyzej wymienionej fazie usu¬ wania bizmutu.Kapiel ogrzano nastepnie do temperatu¬ ry 355 — 400° C, poczem dodano chlorek cynku w ilosci, wystarczajacej do calkowi¬ tego pokrycia powierzchni kapieli i oddzie¬ lenia jej od powietrza. Powloka z chlorku cynku zapobiega stykaniu sie kapieli z po¬ wietrzem i utlenianiu olowiu. Jednoczesnie zapobiega ona tworzeniu sie glejty olowia¬ nej, która w tych temperaturach bylaby nie¬ rozpuszczalna. Chlorek cynku reaguje równiez z wapniem, tworzac chlorek wap¬ nia, dzieki czemu wapn mozna calkowicie usunac z kapieli.Nastepnie do kapieli wprowadzono chlor w ilosci wystarczajacej do zwiazania wapnia i cynku w zuzel, skladajacy sie z chlorku cynku i chlorku wapnia, które mozna usunac w dwóch fazach. Pierwszy zuzel zawieral calkowita ilosc wapnia jako chlorek wapnia wraz z pewna iloscia cyn¬ ku w postaci chlorku cynku. Zuzle te uzyto do potraktowania zuzla bizmutowego w ponizej opisany sposób. Ostatni zuzel nie zawieral juz chlorku wapnia i skladal sie z zwyklego chlorku cynku, który mozna zuzyc w jakikolwiek znany sposób.Zuzel olowiowo-wapniowo-bizmutowo- cynkowy, otrzymany w opisany sposób, ce¬ lem usuniecia wapnia i cynku oraz zrege¬ nerowania bizmutu traktuje sie nastepnie przez stopienie pod powloka z zuzla, skla¬ dajacego sie z chlorku wapnia i chlorku cyniku, w temperaturze okolo 540^C. Otrzy¬ many zuzel zawiera calkowita ilosc wap¬ nia z kapieli, przyczem mozna go usunac i, w razie potrzeby, dalej potraktowac celem zregenerowania zawartych w nim metali.Po usunieciu zuzla metal wytapia sie, — 2 —przyczem stale czesci zawieraja wieksza czesc cynku, a plynne czesci wieksza czesc bizmutu. Stale czesci mozna ogrzewac w retortach do wytwarzania cynkowego pylu i metalicznego cynku, który mozna zasto¬ sowac w fazie odsrebrzania, podczas trak¬ towania nastepnych ladunków materjalu.Pozostalosci z retorty, zawierajace cynk i bizmut, dodaje sie do plynnych czesci, któ¬ re nastepnie traktuje sie gazowym chlorem w celu otrzymania zuzla z chlorku cynku.Ten zuzel zawiera reszte cynku; mozna go dodac do zuzla, skladajacego sie z chlorku cynku i chlorku wapnia, którym traktuje sie zuzel bizmutowy. Kapiel zawiera wte¬ dy reszte bizmutu, który mozna zregenero¬ wac w jakikolwiek znany sposób. PL