Przedmiotem wynalazku jest wibrator pneumatyczny tlokowy do wytwarzania drgan mecha¬ nicznych prostoliniowych o regulowanej amplitudzie, przy nieznacznie zmieniajacej sie czestotli¬ wosci, przeznaczony zwlaszcza do napedu narzedzi takich jak skrobaki do czyszczenia sit przesiewaczy, reczne szlifierki oscylacyjne.Znany jest z polskiego zgloszenia opisu patentowego nr P 226510 wibrator pneumatyczny tlokowy wyposazony w pneumatyczny element sprezysty, umieszczony miedzy tlokiem i pokry¬ wami zamykajacymi cylinder. Pneumatyczny element sprezysty posiada zamkniety obustronnie cylinderek umieszczony wewnatrz tloka wibratora oraz tloczek polaczony tloczyskiem z pokry¬ wami zamykajacymi cylinder. Utworzone po obu stronach tloczka komory powietrzne sa pola¬ czone ze zródlem sprezonego powietrza przez zawory zwrotne. Dzieki temu w komorach pneumatycznego elementu sprezystego powietrze jest sprezane od cisnienia panujacego w przewo¬ dzie zasilajacym do wartosci wynikajacej z wysokosci tych komór i skoku tloka. Umozliwia to uzyskanie wiekszych sil miedzy tlokiem i cylindrem wibratora, a wiec równiez wiekszych czestotli¬ wosci drgan. Zastosowanie pneumatycznego elementu sprezystego nie powoduje przy tym powiek¬ szenia wymiarów zewnetrznych wibratora.Wada tego rozwiazania jest jednak duze rozproszenie energii wynikajace z wielokrotnego sprezenia i rozprezania powietrza w komorach pneumatycznego elementu sprezystego, a tym samym mala sprawnosc urzadzenia.Wibrator pneumatyczny wedlug wynalazku ma tloczyska przymocowane po obu stronach tloka zakonczone tarczami i umieszczone przesuwnie w prowadnicach osadzonych w pokrywach zamykajacych cylinder. Miedzy korpusem i tarczami zamocowanymi na koncach tloczysk sa umieszczone, ugiete wstepnie, sprezyny metalowe. Ugiecie sprezyn matalowych jest co najmniej równe maksymalnej, wzglednej amplitudzie drgan tloka i cylindra. Do tarcz przymocowane sa dodatkowe obciazniki zwiekszajace mase tloka. Usytuowane wewnatrz tloka kanaly rozrzadcze doprowadzajace sprezone powietrze do komór wibratora sa zakonczone zaworami zwrotnymi.Zaleta rozwiazania jest zuzywanie przez wibrator pneumatyczny znacznie mniej energii dzieki ograniczeniu jej rozproszenia. Przy zastosowaniu odpowiednio sztywnych spreznym mozliwe jest2 132 995 uzyskanie duzych sil wymuszajacych drganie i duzych czestotliwosci. Ponadto, dzieki zastosowa¬ niu znacznie mniejszej srednicy cylindra, ma on znacznie mniejsza mase.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym uwidoczniono wibrator pneumatyczny w przekroju osiowym.Wibrator pneumatyczny posiada cylinder 1 zamkniety po obu stronach pokrywami 2 przymo¬ cowanymi nakretkami 3 do oslon 4. W bocznej sciance cylindra 1, w polowie jej dlugosci sa wykonane otwory doprowadzajace 5, a symetrycznie po ich obu stronach otwory odprowadzajace 6. Wewnatrz cylindra 1 jest umieszczony tlok 7, który posiada dwa podciecia 8 polaczone z komorami 9 wibratora kanalami rozrzadczymi 10. Tlok 7 umieszczony pierscieniami 11 posiada po obu stronach tloczyska 12 umieszczone przesuwnie w prowadnicach 13, osadzonych w pokry¬ wach 2. Do obu konców tloczysk 12, nakretkami 14 sa przymocowane tarcze 15, a do nich przymocowane wkretami 16 dodatkowe obciazniki 17 sluzace do skokowej regulacji masy tloka 7.Miedzy tarczami 15 i korpusem 18 sa umieszczone, ugiete wstepnie, stalowe srubowe sprezyny 19, przy czym ugiecie to jest minimalnie wieksze od maksymalnej amplitudy tloka 7 wzgledem cylindra 1.Dzialanie wibratora pneumatycznegojest nastepujace. Sprezone powietrze zasilajace wibrator wplywa otworem 20 do pierscieniowej komory 21, a stamtad rozmieszonymi na obwodzie otwo¬ rami doprowadzajacymi 5 i kanalami rozrzadczymi 10 do jednej z dwóch komór 9 wibratora.Jednoczesnie z drugiej komory 9 wibratora powietrze wyplywa otworami odprowadzajacymi 6, a dalej, dzieki zastosowanym oslonom 4 przeplywa wzdluz cylindra 1 i wydostaje sie na zewnatrz otworami wydechowymi 22.Dzieki takiemu uksztaltowaniu wylotu uzyskuje sie znaczne ograniczenie halasu powstajacego w czasie pracy urzadzenia, a jednoczesnie skuteczne chlodzenie powierzchni cylindra 1. Kanaly rozrzadcze 10 doprowadzajace powietrze do komór 9 wibratora sa zakonczone zaworami zwrot¬ nymi 23, które umozliwiaja cofanie sie sprezonego powietrza do ukladu zasilania, zabezpieczajac tym samym przed uderzeniem tloka 7 w pokrywy 2. Tlok 7 pelniacy role urzadzenia rozrzadczego porusza sie w cylindrze pod wplywem sil wynikajacych z cisnienia sprezonego powietrza doprowa¬ dzanego na przemian do komór 9 wibratora. Gdy tlok 7 przemieszcza sie w kierunku polozenia skrajnego energia sprezonego powietrza zostaje zamieniona na energie kinematyczna ukladu, a ta z kolei zamienia sie w energie sprezystosci sprezyn 19. W ruchu powrotnym tloka 7 energia ta jest przez uklad odbierana i zamieniana ponownie w energie kinetyczna. Poniewaz w czasie odksztalca¬ nia sprezyn 19 straty energii sa niewielkie, zatem sprawnosc calego ukladu jest duza.Zastrzezenia patentowe 1. Wibrator pneumatyczny majacy osadzony w korpusie cylinder z otworami wlotowymi i wylotowymi, zamkniety po obu stronach pokrywami oraz umieszczony wewnatrz cylindra tlok z kanalami rozrzadczymi, znamienny tym, ze po obu stronach tloka (7) posiada tloczyska (12) zakonczone tarczami (15), umieszczone przesuwnie w prowadnicach (13) osadzonych w pokry¬ wach (2) oraz ugiete wstepnie sprezyny (19) umieszczone miedzy korpusem (18) i tarczami (15), przy czym ugiecie wstepne sprezyn (19)jest co najmniej równe maksymalnej wzglednej amplitudzie drgan tloka (7) i cylindra (1). 2. Wibrator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do tarcz (15) sa przymocowane dodatkowe obciazniki (17). 3. Wibrator wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze usytuowane wewnatrz tloka (7) kanaly rozrzadcze (10) sa zakonczone zaworami zwrotnymi (23).132995 14 16 PL