Przedmiotem wynalazku jest uklad statycznego przekaznika kierunkowego, przeznaczony do pomiaru kierunku przeplywu pradu zwarciowego i do stosowania w zabezpieczeniu ziemno¬ zwarciowym linii energetycznych, szczególnie zas dla ustalenia kierunku pradu ziemnozwar¬ ciowego linii kompensowanych.Znany jest z polskiego opisu patentowego Nr 49 4-90 przekaznik kierunkowy do zabezpie¬ czania ukladów elektroenergetycznych. Przekaznik ten zawiera taki uklad pomiarowy, za¬ opatrzony w bloki logiczne i sprzezenie zwrotne, który dla pradu przemiennego okresla wy¬ przedzenie, wzglednie opóznienie fazowe jednej z dwóch porównywanych wielkosci elektrycz¬ nych w stosunku do drugiej, a w wyniku tego porównania w jednym z przypadków na wyjsciu przekaznika pojawia sie sygnal, przy czym amplituda sygnalu i czas trwania sygnalu sa nie¬ zalezne od wielkosci kata przesuniecia fazowego. Wedlug przytoczonego opisu patentowego pomiar kata przesuniecia fazowego miedzy napieciem i pradem polega na stwierdzeniu, czy w czasie trwania dodatniego pólokresu jednej z wielkosci wejssiowych, druga zmienia znak w zadanym kierunku.Znany jest równiez - z materialów II Miedzynarodowej Konferencji Naukowej na temat aktualnych problemów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej, Gliwice,1975 - przekaznik kierunkowy ziemnozwarciowy, zbudowany z dwóch ukladów wejsciowych polaczonych z ukladami formujacymi, przy czym w torze pradowym znajduja sie dwa uklady formujace im¬ pulsy prostokatne, z których jeden formuje impulsy logiczne dla dodatnich, a drugi dla ujemnych wartosci chwilowych pradu. Uklady formujace sa polaczone z komparatorem fazy, który na wyjsciu daje impulsy logiczne odpowiadajace koincydencji sygnalów wejsciowych, przy czym komparator ten jest polaczony z ukladem calkujacym, porównujacym czas trwania koincydencji z czasem trwania niekoincydencji.Uklad statycznego przekaznika kierunkowego charakteryzuje sie tym, ze dva komparatory amplitudy poprzez dwuwejsciowy przerzutnik z jednej strony sa polaczone z wyjsciowym blo¬ kiem, zas z drugiej - odpowiednio z fazowym przesuwnikiem i dolnoprzepustowym filtrem.2 132 964 Rozwiazanie wedlug wynalazku ma te zaleta, ze umozliwia przy swojej prostocie kon¬ strukcyjnej uzyskanie charakterystyki dzialania, moca której prad zadzialania jest uza¬ lezniony od kata przesuniecia fazowego* charakterystyka ta jest niezalezna od wartosci napiecia pomiarowego i jest szczególnie korzystna9 zwlaszcza dla zabezpieczen ziemno¬ zwarciowych linii energetycznych o malym pradzie zwaroia doziemnego dla ustalenia kie¬ runku przeplywu pradu ziemnozwarciowego.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig* 1 przedstawia schemat blokowy ukladu, zas fig* 2 przedstawia przebiegi czasowe wa¬ runkujace zadzialanie ukladu przekaznika, natomiast fig* 3 przedstawia przebiegi czaso¬ we* przy których przekaznik blokuje* Uklad statycznego przekaznika kierunkowego zawiera dwa wejsciowe bloki 1 i 2 napie¬ cia i pradu* polaczone z dwoma dolnoprzepustowymi filtrami 3 i 4* Jeden filtr 3 poprzez fazowy przesuwnik 5 jest polaczony z komparatorem amplitudy K1, zas drugi filtr 4 jest polaczony bezposrednio z drugim komparatorem K2. wyjscia obu wspomnianyoh komparatorów K1 i K2 poprzez dwuwejsciowy przerzutnik P sa polaczone z wyjsciowym blokiem 6* Wielkosci wejsoiowe napiecia i pradu Uwej i Iwej sa podawane odpowiednio na bloki 1 i 2, których napiecia wyjsciowe sa proporcjonalne do wielkosci wejsciowych, a ich poziom jest dosto¬ sowany do ukladów elektronicznych* Bloki 3 i 4 sa filtrami dolnoprzepustowymi o duzym tlumieniu wyzszych harmonicznych wielkosci wejsciowych* zawartosc harmonicznych zwlaszcza w pradzie ziemnozwarciowym sie¬ ci kompensowanych, moze kilkakrotnie przewyzszac zawartosc skladowej podstawowej* w to¬ rze napieciowym jest dodatkowo usytuowany fazowy przesuwnik 5 o zakresie regulacji prze¬ suniecia fazy 0-180° umozliwiajacy dowolne nastawienie kata przesuniecia wewnetrznego w zakresie od = -90° do * +90°.Napiecie Uu proporcjonalne do napiecia wejsciowego Uwej jest podawane na komparator amplitudy K1 pracujacy z napieciem odniesienia równym zero* Natomiast napiecie UT pro¬ porcjonalne do pradu wejsciowego Iwej jest podawane na drugi komparator K2 pracujacy z napieciem odniesienia Ur proporcjonalnym do modulu nastawionego pradu rozruchowego* Dwuwejsciowy przerzutnik P sterowany przebiegami z komparatorów K1 i K2 realizujac funkcje logiczna /fig* 2 i 3/ daje na swym wyjsciu impulsy tylko wtedy, gdy równoczesnie wystepuje logiczna "1" przebiegu B i zbocze narastajace c /fig. 2/ w przypadku wykorzy¬ stywania zmiany znaku napiecia Uu z ujemnego na dodatni* Mozliwe jest w innym przypadku wykorzystanie zbocza opadajacego, odpowiadajacego zmia¬ nie znaku napiecia Uu z dodatniego na ujemny* Z omawianej funkcji logicznej /fig* 2/ wy¬ nika, ze kazdej zmianie fazy miedzy przebiegami A i B musi odpowiadac zmiana szerokosci impulsu D /fig. 2/ a zatem takze zmiana amplitudy przebiegu B, aby funkcja zostala spel¬ niona* Ciag impulsów E /fig. 2/ z przerzutnika p jest podawany na wyjsciowy blok 6 /fig* 1/, zmieniajaoy ten ciag na impuls ciagly bedacy impulsem wyjsciowym przekaznika* Zastrzezenie patentowe Uklad statycznego przekaznika kierunkowego zaopatrzony w dwa wejsciowe bloki pradu i napiecia polaczone z dwoma dolnoprzepustowymi filtrami, znamienny tym, ze dwa komparatory amplitudy /K«, K^/ poprzez dwuwejsciowy przerzutnik /p/ z jednej stro¬ ny sa polaczone z wyjsciowym blokiem /6/, zas z drugiej - odpowiednio z fazowym przesuw- nikiem /5/ i z dolnoprzepustowym filtrem /4/*132 964 Uwej.O— DweL <*Xt XX HtHS Rg.f K\ h-o B g D Ur l/Ul^ do wyl. c D E |0 0 0 0 i 0 li i 1 M 0 0 10 0 0 0 \ 0 \ \ 1 M 0 0 c D ^ 0 0 0 \ 0 0 1 1 0 10 \ 0 0 0 0 M 0 0 \ \ 0 Fig. 2 Fig. 3 PL