Przedmiotem wynalazku jest uklad redukcji cisnienia statycznego cieczy w rurociagu pionowym, majacy zastosowanie szczególnie w rurociagach szybowych sluzacych do zasilania sieci dolowych rurociagów przeciwpozarowych w kopalniaoh.Przy zasilaniu sieci dolowych rurociagów przeciwpozarowych, olsnienie statyczne wody nie moze przekraczac wartosci okreslonych przepisami, dlatego tez przy doprowadzaniu wody do glebszych poziomów zachodzi koniecznosc redukcji cisnienia panujacego w rurociagu zasilajacym z powierzchni lub wyzszego poziomu.Dotychczas do tego celu stosowane sa otwarte zbiorniki przelewowe z zaworami plywa¬ kowymi, umieszczone na odpowiednich poziomach w specjalnie wykonywanych na ten cel wnekach szybowych. Wykonywanie wnek i budowa w nich zbiorników jest rozwiazaniem pracochlonnym 1 kosztownym* Znany jest równiez sposób redukcji cisnienia statycznego wody w rurociagu polegajacy na instalowaniu w poziomych odcinkach rurociagu, zaworów regulacyjnych membranowo-sprezy- nowych, które zapewniaja samoczynne utrzymanie cisnienia za zaworem w okreslonych stalych granicach. Rozwiazanie to w przypadku nieszczelnosci grzybka zaworu stwarza za zaworem niebezpieczenstwo wzrostu cisnienia statycznego cieczy ponad dopuszczalne. Cisnienie to moze osiagnac wartosc równa sumie slupów cieczy 1 za zaworem.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu redukcji cisnienia statycznego cieczy proste¬ go w budowie oraz zabezpieczajaoego przed niekontrolowanym wzrostem cisnienie ponad dopuszczalne* W ukladzie wedlug wynalazku rurociag pionowy podzielony jest kryzami zaslepiajacymi na odrebne odcinki, clsnleniowo od siebie niezalezne. Odcinki te polaczone sa ze soba bocznym przeplywem wyposazonym w zawór regulacyjny z silownikiem pneumatycznym membranowo- -sprezynowym. Do silownika pneumatycznego doprowadzona jest rurka impulsowa wypelniona powietrzem sprezanym i rozprezanym na zasadzie manometru hydrostatycznego. Zadanie to wyko-2 132 882 nuje zmienny slup cieczy znajdujacej sie w odcinku rurociagu powyzej punktu polaczenia z rurka impulsowa. W trakcie przeplywu cieczy przez normalnie otwarty zawór regulacyjny, przeplyw cieczy bedzie regulowany w sposób ciagly zaleznie od wysokosci- slupa cieczy w odcinku rurociagu powyzej polaczenia z rurka impulsowa. Gdy slup cieczy osiagnie okreslona wysokosc sprezone powietrze w rurce impulsowej wywierajao nacisk na membrane silownika pneumatycznego spowoduje zamkniecie zaworu regulacyjnegoja tym samym przerwanie przeplywu cieczy.Rozwiazanie wedlug wynalazku w przykladzie wykonania pokazane jest na rysunku przedstawiajacym schematycznie dwa odrebne odcinki rurociagu polaczone zaworem regulacyjnym z silownikiem pneumatycznym oraz elementami sterujacymi silownikiem, W ukladzie wedlug wynalazku rurociag pionowy 1 podzielony jest kryzami zaslepiajacymi 5 na odrebne odcinki cisnieniowe od siebie niezalezne. Odcinki te polaczone sa ze soba bocznym przeplywem 3 wyposazonym w zawór regulacyjny 4 z silownikiem pneumatycznym membranowo-sprezynowym.Odcinek rurociagu wyzej polozony polaczony jest z wlotem zaworu regulacyjnego /4/, którego wylot przelaczony Jest do sasiedniego nizej polozonego odcinka, ponizej otworu odpowietrza¬ jacego 6 tworzac boczny przeplyw 3» Silownik pneumatyczny 8 polaczony jest z rurka impulsowa 7 wypelniona powietrzem atmosferycznym. Drugi koniec rurki impulsowej polaczony jest z odcin¬ kiem rurociagu 1 w miejscu 2 usytuowanym odpowiednio nizej od wylotu zaworu regulacyjnego 4.Woda z odcinka rurociagu 1 polozonego wyzej przeplywa przez normalnie otwarty zawór regula¬ cyjny do odcinka rurociagu usytuowanego ponizej, W czasie napelniania rurociagu slup wody podnosi sie w góre wypychajac nadmiar powiet¬ rza przez otwdr odpowietrzajacy 6. Po przekroczeniu punktu 2 polaczenia rurociagu z rurka impulsowa, slup wody zamyka powietrze znajdujace sie w rurce impulsowej 7. W miare dalszego wzrostu slupa wody powietrze to ulega sprezaniu wywierajac nacisk na membrane silownika 8, która z kolei przesuwa trzpien 9 powodujac stopniowo przymykanie grzybka zaworu regulacyj¬ nego 4 az do jego calkowitego zamkniecia. W przypadku nieszczelnosci grzybka zmniejszony przeplyw wody spowoduje dalszy wzrost slupa wody az do poziomu otworu odpowietrzajacego 6.Od tej chwili nastapi wyplyw nadmiaru wody przez otwór odpowietrzajacy, zabezpieczajac ru¬ rociag przed nadmiernym wzrostem cisnienia, w wyniku suirowania sie slupów wody w danym odcinku rurociagu, ze slupem wody w odcinku rurociagu przed zaworem regulacyjnym.Zastrzezenie patentowe / Uklad redukcji cisnienia statycznego cieczy w rurociagu pionowym przy uzyciu zaworu regulacyjnego z silownikiem pneumatycznym membranowo-sprezynowym, znamienny tym, ze rurociag pionowy /1/ podzielony jest kryzami zaslepiajacymi /5/ na odrebne odcinki cisnieniowe od siebie niezalezne i polaczone ze soba bocznym przeplywem /3/ wyposazonym w zawór regulacyjny IM z silownikiem pneumatycznym /SA do którego doprowadzona jest rurka impulsowa liI wypelniona powietrzem atmosferycznym, sprezanym i rozprezanym przez zmienny - slup cieczy znajdujacej sie w odcinku rurociagu /1/ powyzej punktu /2/ polaczenia odcinka rurociagu z rurka impulsowa.132 882 PL