Przedmiotem wynalazku jest sposób urabiania skal za pomoca robót strzelniczych, zwlasz¬ cza podczas glebienia szybów i drazenia wyrobisk poziomych i pochylych.Znany sposób urabiania skal za pomoca robót strzelniczych polega na wykonaniu w -esywie skalnym otworów strzalowych wlomowych, pomocniczych, urabiajacych i obrysowych, w których' umieszcza sie ladunki materialu wybuchowego odstrzeliwane nastepnie w celu rozsadzenia i urobienia skal. Urabianie skal podczas glebienia szybu prowadzi sie w ten sposób, ze w czesci srodkowej dna szybu wierci sie 4-10 otworów wlomowych równoleglych do osi szybu lub nachy¬ lonych w kierunku osi szybu, zas na obwodach okregów koncentrycznych rozmieszczonych na powierzchni dna szybu wykonuje sie nastepne grupy otworów strzalowych o mniejszym nachyle¬ niu do osi wyrobiska. Z kolei wykonuje sie trzecia grupe otworów przyciosowych równoleglych do osi szybu lub nieco od niej odchylonych. Po zaladowaniu otworów strzalowych materialem wybuchowym odstrzeliwuje sie ladunki i wybiera urobek.Inny znany sposób urabiania "skal podczas glebienia szybu polega na strzelaniu obryso¬ wym lub strzelaniu obrysowym z uprzednim strzelinowaniem. Sposób ten jest stosowany w celu ochrony pozaobrysowego masywu skalnego szybu przed dzialaniem sejsmowybuchowym.Wada tych sposobów jest to, ze nie spelniaja wymagan dotyczacych zachowania statecz¬ nosci i wytrzymalosci pozaobrysowego zewnetrznego masywu skalnego podczas drazenia i glebie¬ nia wyrobisk. Oddzialywanie sejsmowybuchowe odstrzeliwanych ladunków jest w calosci przeno¬ szone na pozaobrysowy zewnetrzny masyw skalny. Oddzialywanie to moze byc spotegowane przez interferencje fal naprezeniowych tworzacych sie przy odstrzale.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wymienionych wad.Istota wynalazku jest sposób urabiania skal polegajacy na tym, ze podczas wykonywania pierwszego zabioru wykonuje sie, laduje materialami wybuchowymi i odstrzeliwuje sie otwory wlomowe, pomocnicze i urabiajace. W drugim zabiorze wierci sie, laduje i odstrzeliwuje obrysowe i przyobrysowe otwory strzalowe pierwszego zabioru oraz otwory wlomowe, pomocnicze) V 2 132863 l; i urabiajace drugiego zabioru. Analogicznie postepuje sie podczas urabianie^kolejnych zabio¬ rów, az do przedostatniego, zas w ostatnim zabiorze urabia sie warstwe przy (:iosowa*dna - szybu obrysowymi i przyobrysowymi otworami strzalowymi przedostatniego zabi^ni.Otwory strzalowe obrysowe i przyobrysowe poszczególnych zabiorów odsti-i eliwuje sie równoczesnie po co najmniej kilka otworów, stosujac rózne czasy zwloki zapa])iików dla poszczególnych grup otworów obrysowych i przyobrysowyeh usytuowanych obok sijebie, przy czym odstrzeliwuje sie co najmniej drugi obrysowy i przyobrysowy otwór strzalowy,! zas pozostale otwory strzalowe sa prózne lub zaladowane przybitka sprezysta i klasyczna. W ^tworach strza¬ lowych obrysowych osadza sie i odstrzeliwuje co najmniej dwuczlonowe ladunki Wybuchowe, ladunki z kumulacja podluzna, ladunki z wkladka tlumiaca, ladunki przegrodzone-, pustka powietrzna, przybitka lub materialem inercyjnym.Zaleta sposobu urabiania skal, wedlug wynalazku, jest otrzymywanie gladkich i wytrzy¬ malych scian wyrobisk, zgodnie z projektowanym obrysem, przy czym oddzialywanie sejsmowybu- chowe na pozaobrysowy masyw skalny i znajdujace sie w nim instalacje jest wielokrotnie mniej¬ sze niz przy urabianiu skal znanym sposobem. Przy okreslonych grupach skal sposób ten umoz¬ liwia stosowanie znacznie tanszej oraz mniej materialochlonnej i mniej pracochlonnej obudowy np. kotwiowej lub eliminuje ja calkowicie. Sposób nadaje sie szczególnie do glebienia szybów w zamrozonym górotworze, gdyz umozliwia calkowite wyeliminowanie uszkodzen i zdeformowan rur mrozeniowych.Ponadto sposób urabiania skal wedlug wynalazku zwieksza maksymalnie bezpieczenstwo stosowania materialu wybuchowego, eliminuje moznosc uszkodzenia lub zdeformowania rur mro- zeniowych, umozliwia zmniejszenie grubosci plaszcza lodowo-skalnego, umozliwia zastosowanie rur mrozeniowych o mniejszej grubosci scianek, pozwala na zmniejszenie calkowitej masy materialu wybuchowego oraz na zwiekszenie dopuszczalnej masy materialu wybuchowego w otwo¬ rach obrysowych i przyobrysowych, a takze na zmniejszenie dopuszczalnej odleglosci otworów obrysowych od rur mrozeniowych.Sposób pozwala na zmniejszenie ilosci otworów strzalowych,to jest na zmniejszenie dlugosci jednostkowej otworów strzalowych przypadajacej na jeden metr biezacy glebionego szybu lub na jeden metr szescienny urabianych skal oraz na zwiekszenie postepu glebienia w górotworze mrozonym, na zwiekszenie wydajnosci pracy zalogi, na zwiekszenie statecznosci ociosów szybu oraz na obnizenie kosztów urabiania i na uzyskiwanie znacznych oszczednosci, a takze na poprawe efektów materialo i pracochlonnych.Sposób urabiania skal, wedlug wynalazku, wykorzystany przykladowo do glebienia szybu, polega na tym, ze w pierwszym zabiorze odwierca sie otwory strzalowe wlomowe, pomocnicze i urabiajace wzdluz czterech koncentrycznych kregów wzgledem osi szybu, zaladowuje sie je materialem wybuchowym i odstrzeliwuje. Nastepnie po wybraniu urobku odwierca sie otwory obrysowe i przyobrysowe wzdluz kregów, w przyociosowym masywie skalnym pozostalym z pierwszego zabioru oraz otwory strzalowe wlomowe, pomocnicze i urabiajace w masywie skalnym drugiego zabioru. Z kolei w otworach obrysowych i przyobrysowych osadza sie dwuczlonowe ladunki z inicjacja przednia, zas w pozostalych otworach ladunki z inicjacja tylna. Po od¬ strzelaniu ladunków wydobywa sie urobek na powierzchnie czerpakiem mechanicznym. Analogicznie postepuje sie podczas wykonywania urabiania pozostalych zabiorów, az do zabioru przedos¬ tatniego. W zabiorze ostatnim urabia sie warstwe przyociosowa dna szybu obrysowymi i przy- obrysowymi otworami strzalowymi przedostatniego zabioru.132 ~-3 3 Zastrzezenia patentowe 1. Sposób urabiania skal polegajacy na wierceniu, ladowaniu materialem wybuchowym i odstrzeliwaniu otworów strzalowych obrysowych i przyobrysowych oraz otworów urabiaja¬ cych, pomocniczych i wlomowych, znamienny tym, ze podczas wykonywania pierw¬ szego zabioru odstrzeliwuje sie otwory wlomowe, pomocnicze i urabiajace, natomiast podczas wykonywania drugiego zabioru odstrzeliwuje sie otwory obrysowe i przyobrysowe pierwszego zabioru oraz otwory wlomowe, pomocnicze i urabiajace drugiego zabioru i analogicznie poste¬ puje sie podczas wykonywania kolejnych zabiorów, az do zabioru przedostatniego, zas w ostatnim zabiorze urabia sie warstwe przyociosowa dna szybu obrysowymi i przyobrysowymi otworami strzalowymi przedostatniego zabioru. 2. Sposób urabiania skal wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze otwory strzalowe obrysowe i przyobrysowe poszczególnych zabiorów odstrzeliwuje sie równoczesnie po co najmniej kilka otworów, stosujac rózne czasy zwloki zapalników dla poszczególnych grup otworów obrysowych i przyobrysowych usytuowanych obok siebie. 3. Sposób urabiania skal wedlug zastrz, 2, znamienny tym, ze odstrzeliwuje sie co najmniej drugi obrysowy i przyobrysowy otwór strzalowy, przy czym pozostale otwory strzalowe sa prózne lub zaladowane przybitka sprezysta i klasyczna, 4. Sposób urabiania skal wedlug zastrz. 2 albo 3, znamienny tym, ze w otworach strzalowych obrysowych osadza sie i odstrzeliwuje co najmniej dwuczlonowe ladunki wybuchowe, ladunki z kumulacja podluzna, ladunki z wkladka tlumiaca, ladunki przegrodzone pustka powietrzna, przybitka lub materialem inercyjnym. PL