Przedmiotem wynalazku jest sposób sterowanie rura przeciskana w polozeniu poziomym i urzadzenie do stosowania tego sposobu. Wynalazek jest stosowany przy przeciskaniu rur o duzych srednicach przez nasypy i podobne przeszkody gdzie trudno byloby ukladac rury w wykopie.Dotychczas przy przeciskaniu rur w gruncie w polozeniu poziomym, sterowanie prze¬ ciskana rura odbywalo sie przez odpowiednie zmiane nacisku silowników hydraulicznych przepychajacych rure. Przez zwiekszenie sily nacisku silowników w górnej czesci przeciskanej rury, czolowo rury kierowalo sie w dól i odwrotnie przy zwiekszeniu nacisku w dolnej czesci rury czolo rury kierowalo sie w góre. Taki sposób sterowa¬ nia przeciskana rura byl mozliwy przy przeciskaniu rury na krótkie odleglosci, gdy przeciskana rura byla podparta na nozu znajdujacym sie ma czole rury. Przy przecis¬ kaniu rur na dlugosci kilkudziesieciu metrów sztywnosc rury ulegala zmniejszeniu i sterowanie rura przez zmiane nacisku silowników hydraulicznych nie dawalo efek¬ tów* W praktyce okazalo sie, ze przeciskane rury na odleglosc kilkudziesieciu metrów zmieniaja kierunek w góre. Kierowanie sie czola w góre nastepuje pod wply¬ wem sil parcia gruntu wiekszego u dolu niz u góry rury, która powoduje wypychanie rury do góry. Ponadto, dluga rura posiada zmniejszona sztywnosc i przy znacznej odleglosci pomiedzy punktami podparcia rury to jest w komorze i pod nozem tnacym nastepuje ugiecie rury w srodku, a tym samym skierowanie czola rury ku górze.Stosowanie smarowania zewnetrznej powierzchni przeciskanej rury na przyklad w spo¬ sób opisany w polskim zgloszeniu patentowym nr P-224 063 opublikowanym w Biulety¬ nie Patentowym nr 23 z 1981 r, str,50 umozliwia przeciskanie rur na odcinkach2 132 591 dlugich rzedu kilkudziesieciu metrów, lecz nie zabezpiecza on przed utrata wlasci¬ wego kierunku przeciskanej rury. W efekcie tego utrzymanie wlasciwego kierunku przeciskanej rury bylo mozliwe na odcinkach stosunkowo krótkich, rzedu kilkunastu metrów. Uznane urzadzenia do przeciskania rur posiadaja umieszczane na czole /przodzie/ przeciskanej rury stale noze pogrubiajace czolo rury na calym obwodzie.Ulatwia to przeciskanie rury zwlaszcza na. krótki eh odcinkach, lecz nie ma wplywu na ukierunkowanie przeciskanej rury.Celem wynalazku jest rozwiazanie zagadnienia sterowania przeciskana w gruncie w polozeniu poziomym rura zwlaszcza w zakresie nadania zadanego spadku dla przeciskanej rury. Sposób sterowania rura przeciskana w gruncie w polozeniu poziomym przy stosowaniu smarowania zewnetrznej powierzchni przeciskanej rury wedlug wynalazku polega na tym, ze dla nadania zadanego kierunku dla czolowej czesci przepychanej rury naklada sie tnace elementy powodujace wybieranie gruntu od strony, w która chcemy kierowaó rure. Z zalozonymi tnacymi elementami rura jest przeciskana na odleglosc paru metrów. Nastepnie tnace elementy sa zdejmowa¬ ne. Po przecisnleciu kolejnego odcinka rury powtarza sie cykl zakladania i zdej¬ mowania tnacych elementów* Smarowanie zewnetrznej powierzchni przeciskanej rury odbywa sie tylko na górnej i bocznych czesciach przeciskanej rury tak, ze rura przesuwa sie w dolnej czesci bezposrednio po niesmarowanej powierzchni gruntu, co zapewnia odpowiednia stabilnosc przeciskanej rury* Urzadzenie do sterowania rura przeciskana w gruncie w polozeniu poziomym posiada zdejmowane tnace elemen¬ ty, nakladane na czolo przeciskanej rury od strony, w która me byc kierowana rura. Nakladane, tnace elementy wykonane sa z grubej blachy w postaci kla z dwo¬ ma przedluzonymi ramionami. Odleglosc „a" pomiedzy tymi ramionami bezposrednio przy kle odpowiada grubosci wzmocnionego czola przeciskanej rury i te ramiona sa rozchylane pod katem dC do 15°. Zastosowanie nakladanych tnacych elementów na czolo przeciskanej rury i zdejmowanych po przecainieciu rury na odcinek paru metrów powoduje, ze na odcinku rury z tnacymi elementami jest grunt wybrany i na zewnatrz rury w gruncie powstaje szczelina* W te szczeline czolo rury jest wciska¬ ne na skutek parcia gruntu przez co cz-jlo rury jest kierowane w zadanym przez nas kierunku. Ograniczenie smarowania tylko do górnej i do bocznych czesci zewnetrznej powierzchni rury pozwala na uzyskanie odpowiedniej stabilnosci kierunku przeciska¬ nej rury, przesuwajacej sie po niesmarowanej powierzchni gruntu. Nakladanie i zdej¬ mowanie tnacych elementów jest dzialaniem prostym a jednoczesnie umozliwiajacym stosowanie przeciskania rur na dlugich odcinkach co dotychczas nie bylo mozliwe miedzy innymi z powodu wystepujacych odchylen w kierunku przeciskania rur, a zwlaszcza z powodu niemozliwosci uzyskiwania odpowiednich spadków. Wykonanie tnaeych elementów jest równiez proste a ich uksztaltowanie zapewnia latwe nakla¬ danie elementów na czolo przeciskanej rury i odpowiednia stabilnosc w czasie prze¬ ciskania.Stosowanie wynalazku przynosi efekty wynikajace z ograniczenia kosztów wykonywania wykopów zabezpieczanych odpowiednimi konstrukcjami na przyklad scian¬ kami szczelnymi oraz umozliwia prowadzenie robót inzynieryjnych pod uzytkowanymi drogami bez powodowania zaklócen i utrudnien w komunikacji* Przykladowe wykonanie wynalazku na rysunkach, na których fig.1 przedstawia czolowy odcinek rury przecis¬ kanej w gruncie w polozeniu poziomym z zalozonymi tnacymi elementami w fezie przed ich zdejmowaniem, fig. 2 - szczegól urzadzenia stosujacego przeciskana rure, znaj¬ dujacego sie na czole tej rury, fig. 3 - widok czola rury, fig. 4 - tnacy element.132 591 3 Urzadzenie do stooowenia sposobu wedlug wynalazku posiada zdejpiowene tnace elementy /j/ nakladane na wzmocnione nakladkami 2 czolo 2 przeciskanej rury 4» Tnace elementy sa nakladane na odcinek 2 obwodu 6 czola 2 przeciskanej rury 4 znajdujacy sie od strony J$ w która ma by<5 kierowana przeciskana rura ±. Na rysunkach tnace elementy J. sa umieszczone w dolnej czesci £ rury 4 dla nadania przeciskanej rurze ± spadku w kierunku przeciskania. Dlugosc odcinka 2 obwodu .6 czola 2 przeciskanej rury 4r na_której sa nakladane elementy J_ wynosi do 1/3 tego obwodu 6* Sposób wedlug wynalazku Jest stosowany przy przeciskaniu dlugich odcinków rur równoczesnie ze stosowaniem smarowania zewnetrznej pwierzchni 2 rur 4 zawiesi¬ nami na przyklad zawiesina bentonitowa. Na rysunkach jest pokazane urzadzenie wedlug wynalazku równoczesnie z czolowa czescia urzadzenia do smarowania zewnetrznej powierz¬ chni rury 4 wedlug polskiego zgloszenia patentowego nr P-224 063, która posiada wew¬ netrzne komory J_0 i zewnetrzne komory ±V sluzace do rozprowadzenia zawiesiny na zewnetrzna powierzchnie £ przeciskanej rury 4# Przy stosowaniu wynalazku zewnetrz¬ ne komory JJ sa wykonywane tylko na górnej czesci J_2 i na bocznych czesciach 13 przeciskanej rury £. Nie umieszczenie smarujacych zewnetrznych komór J^ w dolnej czesci 8 rury 4 powoduje, ze przeciskana rura 4 przesuwa sie bezposrednio po grun¬ towym podlozu J_4, przez co nie ulega ona odksztalceniu /ugieciu/. Tnace elementy ± sa wykonane z grubej blachy o grubosci ponad 1 0 mm w postaci kla ±2 z chroma prze¬ dluzonymi ramionami J_6 i 18« Odleglosc „a" miedzy dwoma ramionami J_6 i JJ bezpos¬ rednio przy kle J^g odpowiada grubosci wzmocnionego czola 2 przeciskanej rury 4 i te ramiona J_6 i J_J sa rozchylone wzgledem siebie pod katem cC do 15°.Dla nadania zadanego kierunku J na przyklad spadku w dól dla przeciskanej w gruncie rury 4 naklada sie rozbieralne tnace elementy J. na odcinku 2 o dlugosci do 1/3 obwodu 6 rury 4 w jej dolnej czesci §.• Po nalozeniu tnacych elementów J^ na ten odcinek 2 uruchomione jest nie pokazane na rysunkach urzadzenie przeciska- - jace rury ± i nastepuje przeciskanie tej rury 4 w gruncie na odleglosc paru metrów• Pod przeciskana rura 4 tnace elementy ± wykonuja szczeline J8,. Po przecieknieciu rury 4 z nalozonymi tnacymi elementami J, na odleglosc paru metrów, tnace elementy J_ sa zdejmowane i czolo 2 przeciskanej rury 4 jest kierowane przez parcie silami w szczeline J£ wykonana przez tnace elementy J_, co powoduje zmiane kierunku prze¬ ciskanej rury jj# Po przecisnieciu rury 4 na kolejnym odcinku w razie potrzeby dalszego jej ukierunkowania powtarza sie cykl nakladania i zdejmowania tnacych elementów J_. Przy stosowaniu wynalazku równoczesnie ze smarowaniem zewnetrznej powierzchni 2 przeciskanej rury 4 stosuje sie smarowanie tylko na górnej czesci \2 i na bocznych czesciach J_2 przesiakanej rury 4.Zastrzezenia patentowe K Sposób sterowania rura przeciskana w gruncie w polozeniu poziomym ze smarowaniem zewnetrznej powierzchni p< seciskanej rury, znamienny tym, ze naklada sie zdejmowane, tnace elementy /]/ na czolo /2/ przeciskanej rury /£/ na odcinku /2/ znajdujacym sie od strony /J/ w która winna byc kierowana przecis¬ kana rura /4/ i 2 zalozonymi tnacymi elementami /J/ rura /£/ jest przeciskana na odleglosc paru metrów a nastepnie tnace elementy /J/ sa zdehmowane przy czym po przecisnieciu kolejnego odcinka rury /J/ powtarza sie cykl zakladania i zdejmo¬ wania tnacych elementów /J_/ a smarowanie zewnetrznej powierzchni /9/ przeciskanej4 132 591 rury /±/ odbywa sie tylko na górnej czesci /YL/ i na bocznych czesciach /JJ/ przeciskanej rury /^A znamienne tym, ze posiada zdejmowane, tnace elementy /]/ nakladane na czolo /J/ przeciskanej rury /±/ na odcinek /$/ znajdujacy sie od strony /J/t w która ma byc kierowana rura /£/ przy czym tnace elementy /]/ sa wykonane z grubej blachy w postaci kla /±$/ z dwoma przedluzonymi ramionami /±6 i JJ/ pomiedzy którymi odleglosc „a" w miejscu bezposrednim przy kle /1.5/ odpowiada grubosci wzmocnionego czola /J/ rury /£/ i te ramiona /J_6 i 17/ sa rozchylone wzgledem siebie pod katem oC do 15°« 11 10 9 12 Fig.3 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL