Przedmiotem niniejszego wynalazku jest pompa wirowa, zwlaszcza do cieklych metali, takich na przyklad jak roztopiony cynk.Znane sa rozwiazania pomp do cieklych metali, na przyklad z polskiego opisu patentowego nr 85790, które sa wykonane z bloku grafitowego i maja skomplikowana budowe. Ze wzgledu na trudnosci technologiczne wytwarzania takich pomp maja one zastosowanie jedynie dla cieklych metali o duzej temperaturze topliwosci.Znane sa ponadto rozwiazania pomp zwlaszcza dla roztopionego cynku, o uproszczonej konstrukcji, w której wirnik skladajacy sie z tarczy z przyspawanymi od spodu wyprofilowanymi lopatkami jest przyspawany do piasty na koncu walka napedowego odpowiedniego zespolu napedowego. Wirnik jest umieszczony w spiralnym korpusie pompy, który ma w podstawie otwór wlotowy, usytuowany wspólosiowo z wirnikiem i stanowiacy kanal zasysajacy. Dolny koniec walka napedowego jest ulozyskowany luzno w górnej pokrywie korpusu, który jest zamocowany do dolnego konca rury oslaniajacej walek napedowy, przy czym drugi koniec tej rury oslaniajacej jest przykrecony do zespolu napedowego.Opisane wyzej rozwiazanie pompy wirowej, zwlaszcza do cieklych metali, wykazuje te podsta¬ wowa wade, ze nadcisnienie panujace w spirali zbiorczej korpusu powoduje, iz roztopiony metal przedostaje sie miedzy górna powierzchnie wirnika i obudowe, a nastepnie przez luzne lozysko dolnego walka napedowego do rury oslonowej. Podniesienie sie zwierciadla plynnego metalu w rurze oslaniajacej ponad poziom zwierciadla metalu w wannie, z której jest ten metal wypompo¬ wany, gdzie temperatura jest znacznie nizsza od temperatury topliwosci metalu, nastepuje jego krzepniecie, co w konsekwencji doprowadza do zablokowania walu napedowego i unieruchomie¬ nia pompy.Powyzsze niedogodnosci zostaly wyeliminowane w rozwiazaniu pompy wirowej wedlug niniejszego wynalazku, który polega na tym, ze pompa ma otwarta konstrukcje nosna, stanowiaca najkorzystniej tuleje oslonowa ze wzdluznym wycieciem na calej dlugosci, o szerokosci równej co najmniej 1/3 jej obwodu. Ten walek napedowy jest zaopatrzony w odpowiednia koncówke z2 132 035 profilowanym gniazdem, korzystnie kwadratowym, w którym jest osadzony rozlacznie czop walka z zamocowanym wirnikiem pompy. Takie rozwiazanie zawieszenia pompy wirowej powoduje, ze pompa moze byc traktowana jako wymienna koncówka zespolu napedowego.Opisany wyzej walek napedowy jest osadzony obrotowo w tej tulei oslonowej w dwóch lozyskach utrzymywanych odpowiednimi tarczami, które sa zaopatrzone w otwory przelewowe.Ponadto walek wirnika, zaopatrzonego w dwustronne lopatki, ma w swej srodkowej czesci oporowa tarcze, wspierajaca sie o pierscien oporowy, któryjest przymocowany do pokrywy górnej korpusu pompy za posrednictwem zeber. Takie rozwiazanie zabezpiecza przed wysunieciem sie wirnika do góry i oparciem sie lopatek o górna plaszczyzne korpusu.Dolny koniec tego walkajest ulozyskowany obrotowo na ostrzu sruby regulacyjnej, wkreconej do pierscienia wsporczego, przymocowanego do dna tego korpusu za posrednictwem innych zeber, przy czym górna pokrywa korpusu ma dodatkowy ssawny otwór wlotowy, usytuowany wspólsrod- kowo do osi obrotu wirnika.Wynalazek jest objasniony szczególowo na podstawie przykladowego wykonania pompy wirowej, zwlaszcza do cieklych metali, zilustrowanego na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia pompe w widoku bocznym z czesciowym przekrojem, a fig. 2 — te sama pompe w widoku zgóry w plaszczyznie A-A oznaczonej na fig. 1.Jak to przedstawiono na rysunku, pompa wirowa wedlug wynalazku ma spawana konstrukcje nosna, przymocowana do zespolu napedowego 1. W przykladowym wykonaniu pompy, zilustro¬ wanym na rysunku, konstrukcje nosna stanowi tuleja oslonowa 3, majaca na calej swej dlugosci wyciecie o szerokosci równej 1/3 jej obwodu, oraz trzy wsporniki 4 ze stopkami 5, do których jest przykrecony srubami 6 korpus pompy 7.Walek napedowy 2 zespolu 1 ma koncówke 8 z profilowanym gniazdem kwadratowym, w którym jest osadzony rozlacznie czop walka 9 pompy 7, przy czym ten walek 2 wraz z koncówka 8 jest osadzony obrotowo na dwóch lozyskach 10 przymocowanych do tarcz 11, zaopatrzonych w otwory przelewowe 12 dla cieklego mealu. Pokrywa górna 13 korpusu pompy 7 zawiera pierscie¬ niowa wkladke 14, która wraz z dnem 15 maja wspólsrodkowe do walka 9 otwory wlotowe 16,17, stanowiace kanaly ssace, zas wylot 18 pompy 7 jest styczny do komory wirnika 19 z dwustronnymi lopatkami 20. W celu unieruchomienia poosiowego walka 9 wirnika 19, zawiera on w swej srodkowej czesci tarcze oporowa 21, wspierajaca sie o pierscien oporowy 22, który jest przymoco¬ wany do pokrywy górnej 13 korpusu pompy 7 za posrednictwem zeber 23.Dolny koniec tego walka 9 jest ulozyskowany obrotowo na ostrzu sruby regulacyjnej 24, wkreconej do pierscienia wsporczego 25, który jest przymocowany do dna 15 tego korpusu za posrednictwem zeber 26.Zastrzezenia patentowe 1. Pompa wirowa zwlaszcza do cieklych metali, zwierajca spiralny korpus, mocowany do zespolu napedowego, którego walek napedowy jest zespolony z wirnikiem lopatkowym, przy czym wlotem pompyjest wspólsrodkowy do osi wirnika otwór przelotowy, usytuowany w dnie korpusu, znamienna tym, ze ma otwarta konstrukcje nosna, stanowiaca najkorzystniej tuleje oslonowa (3) ze wzdluznym wycieciem na calej swej dlugosci, o szerokosci równej co najmniej 1/3 jej obwodu, a walek napedowy (2) jest zaopatrzony w koncówke (8) z profilowanym gniazdem, korzystnie kwadratowym, w którym jest osadzony rozlacznie czop walka (9) z zamocowanym wirnikiem (19) pompy (7), przy czym ten walek napedowy (2) jest osadzony obrotowo w tulei oslonowej (3) w dwóch lozyskach (10), utrzymywanych tarczami (11), które sa zaopatrzone w otwory przelewowe (12). 2. Pompa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze walek (9) wirnika (19) zaopatrzonego w dwustronne lopatki (20), ma w swej srodkowej czesci oporowa tarcze (21), wspierajaca sie o pierscien oporowy (22), który jest przymocowany do pokrywy górnej (13) korpusu pompy (7) za posrednictwem zeber (23), a dolny koniec tego walka (9) jest ulozyskowany obrotowo na ostrzu132035 3 sruby regulacyjnej (24), wkreconej do pierscienia wsporczego (25), przymocowanego do dna (15) tego korpusu za posrednictwem zeber (26), przy czym górna pokrywa (13) ma dodatkowy otwór wlotowy (16), usytuowany wspólsrodkowo do osi obrotu wirnika (19). 8 9\ 6 ^y.J3I\ 11 i°H rh W- i°iN 12 \wC_ 3 M 5 T^~^—— /"^-^J0 -—_ 14 Fig.2 PL