Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiarów ubytków masy, zwlaszcza w suszarkach laboratoryjnych.Dokladne okreslenie ubytków masy podczas procesu suszenia, w funkcji temperatury i czasu, pozwala na wyznaczenie krzywych suszenia, które odzwierciedlaja charakterystyke suszarnicza danego surowca. Na podstawie tych krzywych wyznacza sie wspólczynnik suszarniczy „k", którego znajomosc pozwala na porównywanie wlasciwosci suszarniczych róznych surowców.Okreslanie ubytków masy suszonego materialu dokonuje sie najczesciej za pomoca ogólnie znanych wag technicznych lub laboratoryjnych o róznym stopniu dokladnosci. W przypadku okreslania dynamiki suszonego materialu, czynnosc wazenia próbki, zaleznie od metodyki badan, wykonuje sie od kilkudziesieciu do kilkuset razy, czesto w dosc krótkich odstepach czasowych. Jest to bardzo uciazliwe, a ponadto istnieje mozliwosc rozsypania wazonego materialu podczas przeno¬ szenia próbki z suszarki na wage i z wagi do suszarki. Ponadto, w przypadku bardzo dokladnych pomiarów, istnieje mozliwosc powstania bledu wskutek wtórnego czesciowego nawilzenia mate¬ rialu podczas przenoszenia i wazenia próbki.Inna znana waga do okreslania ubytków masy jest zmodyfikowana waga laboratoryjna, przedstawiona w publikacji pt.:„Wplyw rozdrobnienia sieczki z kukurydzyna dynamikejej schnie¬ cia" (Antoni Szewczyk, Stefan Cenkowski, Biuletyn Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roslin, nr 136, 1979 r., str. 133, rys. 2). W wadze tej jedna z szalek zastapiono ciegnem, które przeprowa¬ dzono przez wywiercone otwory w podstawie wagi i górnej sciance suszarki laboratoryjnej. Na koncu ciegna umocowano specjalna szalke z suszonym materialem, która usytuowanajest bezpos¬ rednio w komorze suszarki. Mase suszonego materialu okreslono przy pomocy ogólnie znanych odwazników.Znane sa tez i stosowane wagi cyfrowe tensometryczne (Ryszard Wolski — „Wybarneuklady i urzadzenia pólprzewodnikowe44, pkt. 7.26. Wagi cyfrowe tensometryczne, Wydawnictwo Naukowo-Techniczne,Warszawa, 1978 r., str. 352-353). Wagi cyfrowe z czujnikami tensometry- cznymi stosowane sa np. na suwnicach do odmierzania przenoszonych porcji. Wyniki pomiarów rejestrowane sa za pomoca drukarek cyfrowych, które sapolaczone bezposrednio z waga. Urzadze-2 132009 nie to posiada termostat, który uniezaleznia wskazania wagi od temperatury. Jedna z wad tego urzadzenia jest to, ze nie moze ono byc stosowane do pomiarów laboratoryjnych o bardzo duzej dokladnosci z uwagi na „bezwladnosc" i okreslone opóznienie w dzialaniu wynikajace z budowy i sposobu dzialania termostatu.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada belke pomiarowa z zamocowanymi na niej czujnikami tensometrycznymi, jednym koncem utwierdzona w uchwycie, który jest izolowany termicznie za pomoca pierscienia od pozostalej konstrukcji nosnej. W poblizu drugiego konca belki pomiarowej zamocowane jest ciegno, na którym zawieszona jest szalka na suszony material. Na ciegnie, które jest chlodzone strumieniem powietrza wytwarzanym przez wentylator zamocowana jest co naj¬ mniej jedna zastawka, usytuowana pod katem w stosunku do osi dlugiej ciegna. Belka pomiarowa wraz z uchwytem oslonieta jest obudowa otwarta. Zamocowane na belce pomiarowej czujniki tensometryczne polaczone sa z rejestratorem, poprzez rezystor i mostek tensometryczny, w obwód którego równolegle wlaczony jest miernik napiecia.Belka pomiarowa utwierdzonajest w uchwycie za pomoca plytki podporowej i plytki usztyw¬ niajacej, które sa dociskane do tej belki srubami ustalajacymi i mocujacymi.Korzystnym jestjezeli ciegno wykonanejest zmaterialu termoizolacyjnego a co najmniej jedna zastawka usytuowana jest pod katem prostym w stosunku do osi dlugiej tego ciegna.Zaleta wynalazku jest to, ze urzadzenie samoczynnie dokonuje rejestracji ubytków masy i przedstawia je w postaci wykresu, przy czym blad zapisu w zaleznosci od klasy dokladnosci rejestratora piszacego, nie przekracza0,5%.Dodatkowe zastosowanie miernika w postaci woltomierza cyfrowego znacznie ulatwia obser¬ wacje procesu suszenia i pozwala na ewentualne szybkie sprawdzenie wiarygodnosci punktu pomiarowego podczas suszenia próbki.Urzadzenie wedlug wynalazku mozna stosowac przy pomiarach dowolnej wielkosci próbek, dostosowujac odpowiednio wytrzymalosc belki pomiarowej i oprzyrzadowania.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia urzadzenie w postaci schematu ideowego, fig. 2 — przekrój podluzny uchwytu belki pomiarowej.Belka pomiarowa 9, wykonana z materialu sprezystego, utwierdzona jest w uchwycie 19 przy pomocy plytki usztywniajacej 15 i plytki podporowej 16. Plytka usztywniajaca 15 dociskanajest do belki od strony górnej srubami mocujacymi 17. Polozenie plytki podporowej 16, na której opiera sie belka pomiarowa 9, ustala sie srubami ustalajacymi 18. Uchwyt 19 jest odizolowany termicznie za pomoca pierscienia 20 od pozostalej konstrukcji nosnej 21 urzadzenia. Belka pomiarowa 9 wraz z uchwytem 19 umieszczona jest w obudowie otwartej 8.W komorze suszarki 2 na ciegnie 5 wykonanym z materialu termoizolacyjnego zwiekszonajest szalka 1, na której umieszcza sie suszony material. Ciegno 5 przechodzac przez otwór w suszarce 3 i otwór obudowy otwartej 7, mocowane jest na koncu belki pomiarowej 9. Na ciegnie 5, które jest chlodzone strumieniem powietrza wytwarzanym przez wentylator 4, zamocowane sa zastawki 6 usytuowane prostopadle do jego osi dlugiej.Przyklejone do belki pomiarowej 9 czujniki tensometryczne 10 polaczone sa, poprzez mostek tensometryczny 11 i odpowiednio dobrany rezystor 12 z rejestratorem punktowym 13. Do mostka tensometrycznego 11 dolaczony jest woltomierz cyfrowy 14.Urzadzenie wraz z suszarka umieszczone jest w komorze klimatycznej.Przed rozpoczeciem procesu suszenia sprawdza sie i „zeruje" wskazania rejestratora punkto¬ wego 13. Prawidlowosc wskazan rejestratora punktowego 13 sprawdza sie woltomierzem cyfrowym 14.Po nalozeniu na szalke 1 okreslonej wielkosci próbki materialu nastepuje ugiecie belki pomiarowej 9. Wielkosc ugiecia tej belki, zaleznajest od masypróbki, odbieranajestprzezczujniki tensometryczne 10, które przekazuja odpowiednie sygnaly, poprzez mostek tensometryczny 11 i rezystor 12. do rejestratora punktowego 13. W wyniku procesu suszenia, wskutek zmniejszania sie masy próbki, nastepuje zmniejszanie sie ugiecia belki pomiarowej 9, co ma odpowiednie odzwier¬ ciedlenie w wielkosci sygnalów wysylanych przez czujniki tensometryczne 10.Woltomierz cyfrowy 14 ulatwia obserwacje i umozliwia szybkie sprawdzenie wiarygodnosci punktu pomiarowego w dowolnym momencie procesu suszenia.132009 3 Strumien powietrza wytwarzany przez wentylator 4 powoduje równomierne rozprowadzenie ciepla wydostajacego sie z otworu suszarki 3 oraz chlodzenie ciegna 5.Zastawki 6 zabezpieczaja przed ewentualnym przedostaniem sie ciepla przez otwór obudowy 7 do belki pomiarowej 9.Obudowa otwarta 8 zapewnia utrzymanie stalej temperatury w bezposrednim otoczeniu belki pomiarowej 9 i czujników tensometrycznych 10.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do pomiaru ubytków masy podczas suszenia, zwlaszcza w suszarkach labora¬ toryjnych posiadajace szalke, na której umieszcza sie suszony material, znamienne tym, ze na belce pomiarowej (9), utwierdzonej w uchwycie (19), który jest izolowany termicznie za pomoca pierscie¬ nia (20) od pozostalej konstrukcji nosnej i wraz z belka pomiarowa (9) osloniety jest obudowa otwarta (8), zawieszona jest na ciegnie (5), które posiada zamocowana pod katem w stosunku do swej osi dlugiej co najmniej jedna zastawka (6) i chlodzone jest strumieniem powietrza wytwarza¬ nym przez wentylator (4), szalka (1), na której umieszcza sie suszony material, przy czym na belce pomiarowej (9) zamocowane sa czujniki tensometryczne (10) polaczone z rejestratorem (13), poprzez rezystor (12) i mostek tensometryczny (11), w obwód którego wlaczony jest miernik napiecia (14). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze ciegno (5) wykonane jest z materialu termoizolacyjnego, a umocowana na nim co najmniej jedna zastawka (6) usytuowana jest pod katem prostym w stosunku do osi dlugiej ciegna (5). 3. Urzadzenie, wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze belka pomiarowa (9) utwierdzona jest w uchwycie (19) za pomoca plytki podporowej (16) i plytki usztywniajacej (15), które sa dociskane do belki pomiarowej (9) srubami ustalajacymi (18) i srubami mocujacymi (17).132009 Rq.2.Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 100 egz.Ona 100 zl PL