Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny amortyzator teleskopowy, zwlaszcza do pojaz¬ dów mechanicznych posiadajacy tlok osadzony na tloczysku przesuwnym osiowo w cylindrze roboczym amortyzatora i wyposazony w zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu w tloku i zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu umieszczony w dolnej czesci cylindra roboczego.Znane sa amortyzatory teleskopowe, w których tlok amortyzatora posiada dwa niezalezne zawory umieszczone oddzielnie na wyjsciach kanalów wyplywowych cieczy nad tlok i kanalów wyplywowych pod tlok. Znane sa równiez amortyzatory posiadajace zblokowany zawór dwukie¬ runkowego przeplywu umieszczony w tloku, jak w opisie patentu PRL nr 77 058.Wada tych amortyzatorów jest duzy stopien skomplikowania i duze wymiary czesci przy dwóch niezaleznych zaworach oraz zaleznosc wielkosci przeplywów cieczy w jednym kierunku w stosunku do drugiego kierunku przeplywu przy zaworach zblokowanych. W takich zaworach zblokowanych przeplyw jest sterowany w obu kierunkach przez jedna plytke zaworowa odgina¬ na sprezyscie zewnetrznym lub wewnetrznym obwodem. Jedyna mozliwoscia regulacji przeplywów przez taki zawór jest zmiana srednicy lub grubosci plytki, co jednak nie eliminuje zalez¬ nosci przeplywu jednego kierunku w stosunku do drugiego.Znane sa równiez amortyzatory ze zblokowanym zaworem usytuowanym w dolnej czesci cylin¬ dra roboczego. Zawór taki wymaga jednak skomplikowanego ksztaltu korpusu zaworu oraz do¬ datkowych elementów prowadzacych oprócz elementów mocujacych zawór w korpusie.Celem wynalazku jest stworzenie amortyzatora z zespolem zblokowanych zaworów dwukie¬ runkowego przeplywu, pozbawionego wad dotychczasowych rozwiazan. Cel ten osiagnieto w amor¬ tyzatorze, w którym zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu umieszczony jest w przestrzeni tloka laczacej ujscia wszystkich kanalów sterujacych przeplyw cieczy znad tloka pod tlok i spod tloka nad tlok.2 132 004 i Zawór ten zlozony jest z centralnego trzpienia, przesuwnego osiowo w otworze tloczyska, na którym to trzpieniu osadzona jest zaworowa plytka zamykajaca przeplyw cieczy przez kana¬ ly znad tloka pod tlok i przez kanaly spod tloka nad tlok\ Na tym samym centralnym trzpieniu jest prowadzony i przesuwny osiowo grzybek obciazony sprezyna kontrolujaca wyplyw cieczy z kanalu przeplywowego znad tloka pod tlok. Dolna po¬ wierzchnia czolowa zaworowej plytki osadzonej na przesuwni osiowo, centralnym trzpieniu stanowi gniazdo, na którym spoczywaja pierscieniowe przylgnie zaworowe grzybka i nakretki mocujacej zespól zaworowy w tloku. Zarówno przesuwny osiowo, centralny trzpien,jak i za¬ worowa plytka sa dociskane do przylgni nakretki poprzez spjrezyna usytuowana w otworze tlo¬ czy ska.Kanal przeplywu oleju znad tloka pod tlok moze byc usytuowany w zaworowej tulejce i sta¬ nowi on wtedy przedluzenie tlokowego kanalu odprowadzajacego olej nad tlok i eliminuje ka¬ naly w tloczysku oraz w przesuwnym osiowo, centralnym trzpieniu.Zblokowany zespól zaworowy umieszczony w dolnej czesci cylindra roboczego posiada cen¬ tralny, osiowy trzpien, który stanowi prowadzenie dla zaworowej plytki i zaworowego grzybka przesuwnych osiowo na tym trzpieniu, zas kolnierz centralnego, osiowego trzpienia stanowi opór dla jednego z czól elementu sprezystego dociskajacego zaworowa plytke do przylgni za¬ woru. Przyklad wykonania amortyzatora wedlug wynalazku przedstawiono na rysunkach, z któ¬ rych: fig. 1 przedstawia osiowy przekrój cylindra roboczego wraz z tlok_em ze zblokowanym zespolem zaworowym, fig. 2 przedstawia osiowy przekrój cylindra roboczego ze zblokowanym zes¬ polem zaworów umieszczonym w dolnej czesci cylindra roboczego, fig. 3 przedstawia druga we¬ rsje wykonania zblokowanego zespolu zaworu tloka w przekroju podluznym.W cylindrze roboczym 1 amortyzatora przemieszcza sie ruchem posuwisto-zwrotnym w kierun¬ ku osiowym tlok 2 osadzony na tloczysku 3. Tloczysko 3 posiada promieniowy kanal 4 i osiowy kanal 5 dla przeplywu oleju, przechodzace w otwór 6, w którym prowadzony jest przesuwny osiowo, centralny trzpien 7. W otworze 6 umieszczona jest sprezyna 8 dociskajaca przesuwny osiowo, centralny trzpien 7 poprzez zaworowa plytke 9 do przylgni nakretki 10,mocujacej zespól zaworów w tloku. Wzdluzny kanal 11 oraz poprzeczny kanal 12 wykonane w przesuwnym osiowo, centralnym trzpieniu 7, sluzace do przeplywu oleju znad tloka pod tlok, pierscieniowy kanal 13 dla dwukierunkowego przeplywu oleju wykonany w nakretke 10 mocujacej zawór oraz tlokowy kanal 14 odprowadzajacy olej nad tlok maja ujscie w przestrzeni tloka, w której usytuowano zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu oleju.Na przesuwnym osiowo, centralnym trzpieniu 7 zaworu osadzona jest zaworowa plytka 9, która zamyka przeplyw cieczy z tlokowego kanalu 14 do pierscieniowego kanalu 13 oraz z po¬ przecznego kanalu 12 do pierscieniowego kanalu 13. Na tym samym przesuwnym osiowo, cen¬ tralnym trzpieniu 7 osadzony jest i prowadzony zaworowy grzybek 15 obciazony sprezyna 16 konstrolujaca przeplyw z poprzecznego kanalu 12. Drugi koniec sprezyny 16 jest oparty o tu¬ lejke 17, gwintowana lub osadzona przez nitowanie na przesuwnym osiowo, centralnym trzpie¬ niu 7.Inna wersje wykonania zespolu zaworów tloka przedstawia fig. 3, na której zaworowa plyt¬ ke uksztaltowano jako zaworowa tulejke 18, w której wykonano kanal 19 doprowadzajacy olej do wnetrza tloka znad tloka.Kanal ten stanowi przedluzenie tlokowego kanalu 14. W tym przy¬ padku wyeliminowano promieniowy kanal 4 i osiowy kanal 5 w tloczysku 3 oraz wzdluzny kanal 11 i poprzeczny kanal 12 w przesuwnym osiowo, centralnym trzpieniu 7, które to kanaly prze¬ widziano w pierwszej wersji wykonania jako kanaly doprowadzajace olej znak tloka pod tlok.Przy ruchu tloka w dól cylindra roboczego cisnienie oleju pokonuje opór sprezyny 8 umiesz¬ czonej w otworze tloczyska 3.Przesuwny osiowo, centralny trzpien 7 przesuwa sie w glab otworu w tloczysku, zas za¬ worowa plytka 9 podnoszac sie w góre otwiera przeplyw z pierscieniowego kanalu 13 nad tlok przez tlokowy kanal 14.Przy ruchu tloka w góre olej znad tloka przemieszcza sie kolejno promieniowym kanalem 4 i osiowym kanalem 5 w tloczysku 3, a takze wzdluznym kanalem 11 oraz poprzecznym kanalem 12 w przesuwnym osiowo, centralnym trzpieniu 7 lub w drugiej wersji wykonania tlokowym ka¬ nalem 14 oraz kanalem 19» wykonanym w zaworowej tulejce 18 do wnetrza zaworowego grzybka 15,\ 132004 3 a nastepnie! pokonujac opór sprezyny 16 przemieszcza w dól zaworowy grzybek 15 od powierz¬ chni 20 zawtrowej plytki 9 i ciecz przeplywa przez wytworzona szczeline do kanalu pierscie¬ niowego 13.1W tym czasie powierzchnia 20 zaworowej plytki 9 pod wplywem cisnienia oleju nad tlokiemj opiera sie o przylgnie nakretki 10 uniemozliwiajaca przeplyw oleju pomiedzy zaworowa platka 9 i nakretka 10 oraz zawodowa plytka 9 i przesuwnym osiowo, centralnym trzpieniem y» Zawór umieszczony w dolnej czesci cylindra roboczego, przedstawiony na fig. 2 posiada centralny, t^friowy trzpien 21 oparty o korpus 22 zaworu. Na centralnym, osiowym trzpieniu 21 prowadzoiii jest zaworowa plytka 23 przesuwna osiowo na centralnym, osiowym trzpieniu 21 i dociskana \\o przylgni, utworzonej na korpusie 22, poprzez sprezysty element 24, który opiera sie jednym z czól o kolnierz 25 centralnego, osiowego trzpienia 21. Na centralnym, osiowym trzj/ieniu 21 prowadzony jest równiez zaworowy grzybek 26 przesuwny osiowo na tym trzpieniu i/dociskany do przylgni, utworzonej na dolnej czesci korpusu 22 przez sprezyne 27, oparte/drugim koncem o tulejke 28 osadzona na centralnym, osiowym trzpieniu 21.Zarówno w zblokowanym zaworze tloka,jak i w zaworze dolnym mozliwa jest niezalezna re¬ gulacja przeplywów w obu kierunkach droga wymiany elementów sprezystych lub zmiany ich na¬ piecia, droga zmiany srednic kanalów przeplywowych lub zmiany srednic elementów zaworowych.Amortyzator wedlug wynalazku moze byc wykorzystany do tlumienia drgan w zawieszeniu pojazdów mechanicznych lub w innych urzadzeniach wymagajacych hydraulicznych tlumików drgan.Zastrzezenia patentowe i 1. Hydrauliczny amortyzator teleskopowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, posiada¬ jacy tlok osadzony na tloczysku przesuwnym osiowo w cylindrze roboczym amortyzatora i wypo¬ sazony w zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu w tloku i zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu umieszczony w dolnej czesci cylindra roboczego, znamienny tym, ze zblokowany zespól zaworów umieszczony w przestrzeni tloka laczacej ujscia wszystkich kanalów przeplywowych posiada przesuwny osiowo, centralny trzpien /!/ zaworu, przesuwny w otworze /6/ tloczyska /3/, na którym to trzpieniu sa osadzone: zaworowa plytka /9/f zamykajaca przeplyw cieczy z tlokowego kanalu /14/ do pierscieniowego kanalu /13/- i z pierscieniowego kanalu /13/ do poprzecznego kanalu /12/ oraz zaworowy grzy¬ bek /15/ prowadzony i przesuwny osiowo na centralnym trzpieniu /!/ i obciazony sprezyna /16/, kontrolujaca wyplyw cieczy z poprzecznego kanalu /12/, przy czym powierzchnia /20/ zaworo¬ wej plytki /9/ stanowi gniazdo zaworowe, na którym spoczywaja pierscieniowe przylgnie za¬ worowego grzybka /15/ i nakretki /10/ mocujacej zawór w tloku, zas przesuwny osiowo, cen¬ tralny trzpien /!/ i zaworowa plytka /9/ sa dociskane do pierscieniowej przylgni nakretki /10/ poprzez sprezyne /8/ umieszczona w otworze /6/ tloczyska /3/. 2. Hydrauliczny amortyzator teleskopowy, zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, posiada¬ jacy tlok osadzony na tloczysku, przesuwnym osiowo w cylindrze roboczym amortyzatora i wy¬ posazony w zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu umieszczony w dolnej czesci cylindra roboczego, znamienny tym, ze zblokowany zespól zaworów umieszczony w dolnej czesci cylindra roboczego posiada centralny, osiowy trzpien /21/ stanowiacy prowa¬ dzenie dla zaworowej plytki /23/ oraz zaworowego grzybka /26/f przesuwnych osiowo na tymze trzpieniu, zas kolnierz /25/ trzpienia /21/ stanowi opór dla jednego z czól sprezystego eleT mentu /24/ dociskajacego zaworowa plytke /23/ do przylgni zaworu. 3. Hydrauliczny amortyzator teleskopowy,zwlaszcza do pojazdów mechanicznych, posiada¬ jacy tlok osadzony na tloczysku przesuwnym osiowo w cylindrze roboczym amortyzatora i wy¬ posazony w zblokowany zespól zaworów dwukierunkowego przeplywu w tloku, znamienny tym, ze zblokowany zespól zaworów umieszczony w przestrzeni tloka laczacej ujscia wszys¬ tkich kanalów przeplywowych posiada przesuwny osiowo, centralny trzpien /!/ zaworu, prze¬ suwny w otworze /6/ tloczyska /3/, na którym to trzpieniu sa osadzone: zaworowa tulejka /18/f zamykajaca przeplyw cieczy z tlokowego kanalu /14/ do pierscieniowego kanalu /13/ i z pier¬ scieniowego kanalu /13/ do kanalu /19/ dla przeplywu oleju znad tloka pod tlok, usytuowanego4 132 004 w tej zaworowej tulejce /18/ i stanowiacego przedluzanie tlokowego kanalu /14/ oraz zawo¬ rowy grzybek /15/ prowadzony i przesuwny osiowo na centralnym trzpieniu /!/ i obciazony sprezyna/16/ kontrolujaca wyplyw cieczy z kanalu /19/y przy czym dolna powierzchnia kolnie¬ rza zaworowej tulejki /18/ stanowi gniazdo zaworowe, na\którym spoczywaja pierscieniowe przylgnie zaworowego grzybka /15/ i nakretki /10/ mocujabej zawór w tloku, zas przesuwny osiowo centralny trzpien /!/ i zaworowa tulejka /18/ sa .ciociskane do pierscieniowej na¬ kretki /10/ poprzez sprezyne /&/ umieszczona w otworze /6/ tloczyska /3/.FIG 1132 004 FIG 2 24132 004 FIG. 3 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL