Przedmiotem wynalazku jest sposób pomiaru scieralnosci materialów konstrukcyjnych przez ziarniste i kawalkowate materialy stale o róznej granulacji w wysokich temperaturach.Metody i aparatura do pomiaru zuzycia materialów konstrukcyjnych przez scieranie w temperaturach zblizonych do pokojowej sa znane i stosowane w szeregu wariantach. Problemem nie rozwiazanym jest pomiar scierania materialu w wysokich temperaturach, a przede wszystkim w temperaturze ciemnego zaru. Zjawisko scierania sie szeregu materialów konstrukcyjnych w tych warunkach bylo dotychczas rzadziej spotykane w duzej skali, gdyz wiekszosc urzadzen, w których ono wystepowalo mialo wymurówke ceramiczna. Rozwój nowych technologii oraz wprowadzenie materialów zaroodpornych, zarowytrzymalych a takze o podwyzszonej odpornosci na scieranie spowodowaly, ze coraz czesciej wystepuje problem intensywnego zuzycia urzadzen lub ich elemen¬ tów na skutek szybszego scierania sie materialów konstrukcyjnych w wysokich temperaturach.Dotychczas dobór materialów dla takich przypadków mógl sie odbywac jedynie poprzez badania poligonowe, polegajace na wmontowaniu do pracujacych urzadzen elementów z róznych materialów i okresleniu rodzaju i wielkosci ubytków po pewnym okresie eksploatacji.Jest to wprawdzie sposób najbardziej efektywny, lecz jednoczesnie czasochlonny, pracoch¬ lonny i kosztowny, a niekiedy— w przypadku nowych instalacji — niemozliwy do przeprowadze¬ nia.Celem wynalazku jest sposób pomiaru scieralnosci materialów konstrukcyjnych w wysokich temperaturach, który powiazalby bezposrednio wielkosc scieralnosci materialu z funkcja czasu, temperatury, nacisku i predkosci obrotowej, który w maksymalnym stopniu eliminowalby wplyw innych zjawisk maskujacych.Cel ten osiagnieto wykonujac z badanego materialu próbke o ksztalcie polaczonych podsta¬ wami walca i stozka scietego z otworami i osadzajac ja na odpowiednich wystepach obrotowego walu. Calosc umieszcza sie w piecu o regulowanej temperaturze, nasypuje sie okreslona ilosc materialu scierajacego o zadanej granulacji na powierzchnie górna próbki, ewentualnie przyklada sie nacisk o stalej wartosci, a wal obrotowy z próbka wprawia sie w ruch obrotowy na okreslony okres czasu. Scieralnosc materialu okresla sie przez mierzenie ubytku masy próbki.2 131808 Sposób wedlug wynalazku opisano blizej poslugujac sie rysunkami przedstawiajacymi na fig. 1 schemat aparatury do badania scieralnosci materialów konstrukcyjnych w wysokich temperatu¬ rach pod wplywem materialu sciernego, a na fig. 2 ksztalt próbki materialu badanego na odpornosc na scieranie.Sposób wedlug wynalazku polega na wykonaniu z badanego materialu próbki 12 o ksztalcie polaczonych podstawami walca i stozka scietego.W dolnej czesci próbki 12 wykonane sa otwory 13 sluzace do mocowania jej na obrotowym wale 8, który zapewnia ruch obrotowy próbki 12 o stalej zadanej predkosci. Na próbke 12 umieszczona na wale 8 nasuwa sie rurowy piec 2 tak, aby walcowa czesc próbki 12 miescila sie z minimalnym luzem promieniowym. Piec zapewnia utrzymanie stalej zadanej temperatury do 1000°C. Na plaska górna powierzchnie 11 próbki 12 zasypuje sie okreslona ilosc materialu scierajacego (np. koks, ruda, zlom szamotowy itp.) i stosuje sie docisk o okreslonej stalej sile.Istnieje mozliwosc nie stosowania nacisku. Wielkosc moze byc rózna, lecz powinna byc stala w danym pomiarze. Próbke 12 poddaje sie scieraniu w powtarzalnych warunkach. Wielkosc scieral¬ nosci materialu okresla sie z ubytku masy próbki 12.Sposób rozwiazania pomiaru scieralnosci materialów oraz ksztalt próbki 12 wedlug wyna¬ lazku zapewniaja zredukowanie do minimum bledu wynikajacego z przypadkowych zjawisk maskujacych np. ocieranie sie powierzchni bocznej próbki o sciany pieca.Zastrzezenie patentowe Sposób pomiaru scieralnosci materialów konstrukcyjnych przez ziarniste kawalkowate mate¬ rialy stale w wysokich temperaturach przez poddanie próbki materialu scieraniu w okreslonych, powtarzalnych warunkach i mierzeniu ubytku masy próbki, znamienny tym, ze próbke (12) badanego materialu o ksztalcie polaczonych podstawami walca i stozka scietego z otworami (13) osadza sie na odpowiednich wystepach obrotowego walu (8), umieszcza w piecu o regulowanej temperaturze (2) i nasypuje sie okreslona ilosc materialu scierajacego o zadanej granulacji na powierzchnie górna (11) próbki (12), korzystnie przyklada sie nacisk o stalej wartosci, a wal obrotowy (8) z próbka (12) wprawia sie w ruch obrotowy na okreslony okres czasu.131808 Fig. 1 tyi PL