Najdluzszy czas trwania patentu do 19 wrzesnia 1943 r.Wynalazek, dotyczacy przyrzadu do rozprzegania samoczynnych sprzegów mie¬ dzyzderzakowych, przedstawia dalsza od¬ miane wykonania przyrzadu wedlug paten¬ tu Nr 9376 i ma na celiu usuniecie pewnych wad, wystepujacych w przyrzadzie wedlug patentu glównego.Przyrzad ten, jak wyjasniono w paten¬ cie glównym, sluzy do rozprzegania sprze¬ gów zapomoca niewielkiej sily równiez wte¬ dy, gdy W sprzegach tych wystepuja duze sily rozciagajace, co np. ma miejsce na ko¬ lejach europejskich przy pojazdach ze so¬ ba sprzegnietych zapomoca sprzegu mie- dzyzderzakowego .W przyrzadzie wedlug patentu glówne¬ go niema moznosci utrzymania wyla¬ czonych ruchomych czesci sprzegu w po¬ lozeniu wylaczenia, o ile dwa sasiednie po¬ jazdy, w których sprzeg zostal wylaczony, sa rozdzielone, W kolejnictwie moze byc pozadane, azeby dwa pojazdy, z których jeden na drugi najezdza, nie byly razem sprzegniete.Moze sie np. zdarzyc, ze wagon ode¬ pchniety ze stacji rozrzadowej stoczy sie wskutek spadku toru, zanim otrzyma od parowozu potrzebne do stoczenia sie pchniecie (uderzenie). Wówczas parowóz uderza o bedacy w ruchu wagon i, o ile spe¬ cjalne srodki temu nie przeszkodza, naste¬ puje mimowolne sprzegniecie.Moze miec równiez miejsce nastepuja¬ cy przypadek przy rozrzadzaniu: wagon jest naladowany zapomoca przyrzadu wa¬ gowego, któty mechanicznie odbywajacy sie proces ladowania samoczynnie przery¬ wa w chwili osiagniecia okreslonego cieza¬ ru wagonu. Nastepny pusty wagon, majja- cy byc naladowany zapomoca tego samego przyrzadu, izostaje wówczas przyciagniety dzwigarka rozrzadowa, musi on najechac na naladowany wagon, zepchnac go z przyrzadu wagowego, lecz nie sprzegnac sie z nim. Tego nie mozna osiagnac przy pomody sprzegu, posiadajacego przyrzad wylaczajacy wedlug glównego patentu.Przyrzad do rozprzegania samoczyn¬ nych sprzegów miedzyzderzakowych we¬ dlug wynalazku posiada specjalne narza¬ dy, umozliwiajace wylaczone czynne cze¬ sci sprzegu utrzymac w tem polozeniu.Taki samoczynny sprzeg miedzyzderza- kowy, posiadajacy ulepszony przyrzad do rozprzegania, uwidoczniony jest na rysun¬ ku. Przytem nalezy zaznaczyc, ze rysunek ten przedstawia tylko jeden z przykladów wykonania wynalazku, który pozwala na osiagniecie wspomnianego wyzej zadania.Fig. 1 przedstawia w widoku zprzodu zasadnicze czesci sprzegu przy wagonie; fig. 2 — w widoku bocznym czesciowy przekrój, przyczem sprzeg jest gotowy do sprzegniecia, czesci zas wylaczajace zaj¬ muja polozenie normalne; fig. 3 jest rów¬ niez widokiem bocznym wylaczonego sprze¬ gu z utrzymaniem w tem polozeniu czesci wylaczajacych.Na jednej zewnetrznej stronie glowicy 1 znajduje sie dzwignia obrotowa 2, uru¬ chomiajaca przyrzad wylaczajacy sprzeg; wewnetrzne czesci tego przyrzadu sa zna¬ ne i dlatego nie przedstawione na rysunku.Na dzwigni 2 umieszczona jest przeciwwa¬ ga 3. Od dzwigni 2 prowadzi lancuch 5 do walu 4, na którym umocowane jest kólko reczne 7 i który w bliskosci tego kólka spo¬ czywa w lozysku 6. W odróznieniu od przy¬ rzadu wedlug patentu glównego, wal 4 we¬ dlug wynalazku osadzony jest równiez swo¬ im drugim koncem w lozysku kulkowem 8.Umocowany na wale 4 lancuch 9 posiada przeciwwage 10* która w celu unikniecia wahan jest polaczona z podwoziem poja¬ zdu zapomoca ogniw przegubowych 11.Trzeci lancuch 12, umieszczony zwykle wpoblizu kólka recznego 7 i umocowany na jednym koncu pojazdu, odwija sie z walu 4 przy ruchu wylaczajacym i ogranicza ruch obrotowy tego walu przy jego powro¬ cie w polozenie normalne; jednoczesnie lancuch 12 zapobiega obrotowi walu w przeciwnym kierunku. Zboku wagonu umie¬ szczony jest drazek 14 z raczka 13, podpar¬ ty wpoblizu tej raczki i zalamany w sposób uwidoczniony na fig. 1. Drazek ten jest za¬ wieszony na haku 15, który wisi na uchu 16, umocowanym do wagonu, i konczy sie uchem 11, przez które przechodzi drazek przesuwny 18. Drazek 18 jest zawieszony w polozeniu ukosnem (fig. 2) z jednej stro¬ ny w uchu 17 drazka 14, z drugiej zas — w oku czesci zamykajacej 19. Czesc zamy¬ kajaca 19 obraca sie wtokolo sworznia 20 i posiada ramie 21, którem opiera sie o dolna strone glowicy, kiedy znajduje sie w polo¬ zeniu normalnem. Drazek 18 przesuwa sie wizdluz w uchu 17 drazka 14, przyczem przesuniecie to jest ograniczone tarcza 22.Czesc zamykajaca 19 posiada wykrój 23, w który wchodzi pólokragly wystep 24 dzwigni 2, uruchomiajacej przyrzad wy¬ laczajacy sprzeg.Dzialanie przyrzadu jest nastepujace.O ile sprzeg znajduje sie w polozeniu gotowem do sprzegniecia, stosownie do fig. 2, to celem doprowadzenia go do poloze¬ nia wylaczajacego, kólko reczne 7 obraca sie w kierunku wskazówki zegara. Przytem lancuch 5 nawija sie na wal 4, napreza sie i oddzialywa na dzwignie 2 przyrzadu wy¬ laczajacego, która powoduje jego obrót w kierunku przeciwnym wskazówce izegara, Wskutek tego czesci 2 i 3 przyrzadu wyla- — 2 —czajacego zajma polozenie, zblizone do po¬ lozenia, uwidocznionego na fig. 3. Przy obrocie walu 4 lancuch 9 nawija sie i cie¬ zar 10 sie podnosi. Lancuch 12, nawiniety na wale 4, w jego nortnalnem polozeniu, zo¬ staje z walu tego odwiniety. O ile czesci 2 i 3, uruchomiajace przyrzad wylaczajacy sprzeg, maja zachowac polozenie wylacza¬ jace, nalezy drazek 14 zapomoca raczki 13 tak obrócic, azeby drazek przesuwny 18 podniósl sie nieco tylnym koncem i przesunal naprzód. Gdy pusci sie kólko reczne 7, wówczas wal 4 pod wplywem ciezaru 10 przekreci sie nieco zpowrotem i dzwignia 2 pod dzialaniem przeciwwagi 3 wejdzie pólokraglym wystepem 24 w wy¬ krój 23 czesci zajnykajacej 19, wskutek czego przyrzad wylaczajacy sprzeg zosta¬ je w polozeniu wylaczajacem zamkniety.Jezeli zamkniecie to ma byc (zwolnione, wówczas drazek 14 zostanie cofniety zapo¬ moca /raczki 13, wskutek czego czesc za¬ mykajaca 19 obróci sie nadól tak, ze ra¬ mieniem 21 oprze sie znowu o glowice, cie¬ zar 10 obróci wal 4 w kierunku przeciwnym wskazówce zegara, a przeciwciezar 3 do¬ prowadzi przyrzad wylaczajacy w poloze¬ nie gotowe do sprzegniecia. Przy obrocie walu 4 lancuchy 9 i 5 odwina sie z niego, a lancuch 12 nawinie sie i ograniczy jego obrót. Ten ostatni lancuch uniemozliwia zarazem obrót walu 4 w kierunku odwrot¬ nym, powodujacym wylaczenie sprzegu. PL