Wynalazek dotyczy pomp, uzywa¬ nych w pierwszym rzedzie przy robo¬ tach wiertniczych.Pompy sluza naogól w tym wypadku do pompowania plynu plóczacego czyli czesto plynu silnie zanieczyszczonego, co powoduje silne zuzycie sie ich cze¬ sci skladowych. Praca wiertnicza ma przytem to do siebie, ze taka pompa nie moze dluzszy czas stac bezczynnie, jezeli trzeba przeprowadzic naprawe, za¬ mienic czesci niektóre, jak zawory i t. p.Stad wynika koniecznosc, zeby czesci, które musza byc wymienione, byly umie¬ szczone w sposób dostepny i widoczny oraz zeby cala pompa byla bardzo wy¬ trzymala na powstajace natezenia, a przy¬ tem mimo to byla mozliwie prostej bu¬ dowy. Prosta powinna byc takze obslu¬ ga pompy. Czesto jest konieczna zmia¬ na ilosci obrotów pompy, czesto zmie¬ nia sie powaznie wysokosc tloczenia, co zmusza do zmiany czynnych tloków nur¬ nikowych.Pompa wedlug wynalazku niniejsze¬ go czyni zadosc Wymaganiom prac wiert¬ niczych, co oczywiscie nie wyklucza moz^ nosci zastosowania jej takze do innych celów.Pompy powyzszego rodzaju czesto sa wykonywane jako pompy podwójne* Warunek latwego nadzoru i dostepu do czulych czesci takiej pompy, miano¬ wicie do zaworów, spelniony jest w ten sposób, ze zawory, t. j. dwa zawory ssawne i dwa tloczne, umieszczone sa w jednym rzedzie obok siebie, to zna- czy przed wlasciwym kadlubem pompy, tak ze dostep do nich jest latwy, niezaslania ich bowiem mechanizm naped- ny tloków pompy.Wymiana tloków nurnikowych na inne, o innej srednicy umozliwiona, wzglednie ulatwiona jest w ten sposób, ze nurniki zesrubowane ze swoim nape¬ dem suwaja sie w tulejach, które we¬ dle potrzeby mozna wymieniac.Dla uproszczenia budowy i równo¬ czesnego wzmocnienia czesci pompy za¬ stosowane sa odpowiednio wykonane korbowody z zeliwa lub innego mate- rjalu, wytrzymalego tylko na cisnienie.Naped zapomoca przystawki jest tak urzadzony, ze pary kól zebatych, przy¬ nalezace do dwóch przystawek moga zazebiac sie stale wzajemnie, przyczem przelaczenie osiaga sie przez przesunie¬ cie oski napednej.Wynalazek przedstawiono na rysun¬ ku, jako przyklad wykonania, mianowi¬ cie: na fig. 1 pompe w rzucie poziomym z powietrznikami w przekroju; na fig. 2 cala pompe z górnemi czesciami nape¬ du, takze w rzucie poziomym; na fig. 3 pompe w przekroju pionowym, na fig. 4 korbo wód w rzucie bocznym i w prze¬ kroju.Na fig. '1 a sa oba cylindry pompy, wzglednie prowadnice dla nurników, b powietrzniki, c — zawory ssawne, d — tloczne. Wszystkie cztery zawory c, d umieszczone sa w jednym rzedzie przed cylindrami oraz powietrznikami b, które leza w jednym rzedzie z cylindrami, tak ze wszystkie te zawory mozna kolejno odkrecac, kontrolowac i w razie potrze¬ by wymieniac.Wspólna oslonka posiada przestrzenie ssace i tloczace, a przewód ssacy e jest przylaczony ztylu oslony w jej srodku i jest wspólnym dla obu zaworów ssaw¬ nych, natomiast oba przysady prze¬ wodów tloczacych znajduja sie na kon¬ cach oslony i lacza sie we wspólny prze¬ wód g. Z fig. 1 widac, ze dostep do za¬ worów jest latwy, co mozna równiez wi¬ dziec na fig. 3. Pompowany plyn czesto niesie ze soba kawalki drzewa, konce lin i inne stale ciala, które latwo osadzaja sie w zaworach, dlatego tez bardzo wa¬ zna jest mozliwosc skontrolowania i, w ra¬ zie potrzeby, wymiany zaworów w jak najkrótszym czasie.Z fig. .2 widac, jak dla zmiany ilo¬ sci pompowanej cieczy stosuje sie na zmiany dwie rózne przekladnie. Nurniki b pedzone sa walem korbowym a. Na wale korbowym siedza dwa kola zebate dy e. Ilosc zebów kola e jest wieksza niz kola d. Z powyzszemi kolami zazebiaja sie kólka zebate /, g, z których kólko / posiada wieksza ilosc zebów niz^. Oba kólka /, g osadzone sa na wspólnej os¬ ce napednej h, która moze byc przesu¬ wana w lozyskach k, k1. Sprzegla klowej utworzone sa z jednej strony z czesci m} w1, osadzonych na osce A, z drugiej strony z czesci o, o\ polaczonych z kól¬ kami /, g. W polozeniu narysowanem sprzegniete sa ze soba czesci 01, w4, tak ze pompa poruszana jest kolami g} e.W tem polozeniu oske h utrzymuje pierscien nastawny /, skladajacy sie z kilku czesci i przylegajacy.do lozyska k1.Pierscien ten osadzony jest na zwezo¬ nym koncu oski. Jezeli przekladnia ma byc zmieniona, obluznia sie pierscien p i przesuwa oske h tak daleko na prawo, ze sprzeglo m1, o1 rozlacza sie, a cze¬ sci my o sprzegaja sie ze soba. Pierscien p osadza sie wtenczas na lewym, zwe¬ zonym koncu oski h przy lozysku k.Kólka /, g posiadaja boczne pierscienie /x, g1, które zapobiegaja podczas przesu¬ wania oski h przesuwaniu sie takze kól/, g.Azeby pompe jeszcze wiecej dosto¬ sowac do róznych warunków pracy, a mianowicie do róznych wysokosci ci¬ snien przy równej lub prawie równej sile napednej, mozna zapomoca urza- — 2 —dzenia, przedstawionego na fig. 3., wy¬ mienic latwo nurniki na inne, o wiek¬ szej lub mniejszej srednicy.Wewnatrz oslony pompy a porusza sie nurnik b zapomoca korby c i korbo- wodu d. Korbowód d laczy sie z krzy- zulcem e. Do trzona krzyzulcowego e przymocowany jest nurnik zapomoca sworznia /, którego glówka f1 wystaje u dolu nurnika.Sworzen ten moze byc w dowolny sposób zabezpieczony od samoczynnego obrotu, a nurnik moze byc latwo wy¬ mieniony na inny.Tuleja g, wodzaca nurnik, powinna byc wraz z dlawnica h wyjeta z oslony i wymieniona wraz z nurnikiem na od¬ powiednia inna tuleje. Nalezy wobec tego wykonac tylko proste i latwe ro¬ boty, azeby te sama pompe dostosowac do powaznie zmienionego cisnienia.Azeby zeliwne korbowody dla ma¬ lego obciazenia na ciag, jak zwykle w pompach o skoku ssacym, posiadaly budowe silna, zamiast zwykle uzywa¬ nych srub glowicowych, uzyta jest jed¬ na sruba palakowa, obejmujaca wokolo caly korbowód.Wedlug fig. 4—6 wlasciwy korbowód a, glówka b oraz lozysko krzyzulcowe c zmocowane sa ze soba palakiem d, któ¬ rego konce, wykonane jako sruby, prze¬ chodza przez glówke korbowodu i do¬ ciagniete sa nasrubkami e.Czesto, z powodu ograniczonej prze¬ strzeni, korbowód nie moze miec po- prostu ksztaltu klina, lecz musi posia¬ dac ksztalt podany na fig. 4. Azeby pa- lak d przylegal do tego ksztaltu, prze¬ widziano w miejscach zgiecia przy d1 osobne urzadzenia do przytrzymania go i zabezpieczenia, które w przedstawio¬ nym przykladzie sa wykonane, jako sworz¬ nie /, przechodzace przez ucha kol¬ nierzy obrzeznych a1. PL