Przedmiotem wynalazku jest sposób cynowania blach miedzianych, szczególnie blach zawie¬ rajacych na swej powierzchni stosunkowo gruba warstwe tlenku miedzi.Znany obecnie sposób cynowania blach miedzianych polega na tym, ze blachy, szczególnie w stanie silnie utlenionym, wytrawia sie wstepnie w kapieli H2SO4 o stezeniu 10% i o temperaturze 80°C przez co najmniej 15 minut. Nastepnie blachy zanurza sie do kapieli kwasowej o temperaturze 20°C, zawierajacej wagowo 25% H2SO4, 30% HNO3, 5% HCL i 3% sadzy a po kilkusekundowym trawieniu, wyjmuje i plucze w wodzie. Oplukane blachy cynuje sie znanymi metodami, przykla¬ dowo metoda jedno- lub dwuwannowa.W metodzie jednowannowej, dajacej ciensze powloki, lustro kapieli cynowej przedzielone jest przegroda, siegajaca 10 cm nad i 10 cm pod lustrem kapieli, na dwie czesci. W czesci pierwszej lustro pokryte jest topnikiem, a w czesci drugiej olejem, np.: palmowym. W metodzie tej, wytrawione w kwasie, wyplukane i topnikowane blachy zanurza sie poprzez warstwe topnika, skladajacego sie wagowo z 90% ZnCb i 10% NH4CI, do cieklej cyny i wyjmuje po drugiej stronie przegrody poprzez warstwe oleju.W metodzie dwuwannowej, dajacej grubsze powloki, blachy zanurzone w pierwszej wannie, poprzez warstwe topnika, skladajacego sie wagowo z 90% ZnCU i 10% NH4CI lub tez z samej kalafoni, wyjmuje sie w stanie ocynowanym poprzez czyste lustro na drugim koncu pierwszej wanny. Nastepnie blachy wprowadza sie do drugiej wanny, zawierajacej kapiel cynowa utworzona ze stopionej czystej cyny lub cyny technicznej z ewentualnym dodatkiem, w ilosci od kilku do kilkunastu procent, olowiu, i wyjmuje z niej blachy, poprzez kolumne olejowa, na jej drugim koncu.Niedogodnoscia dotychczasowego sposobu jest to, ze trawienie wstepne blach silnie utlenio¬ nych w goracym kwasie siarkowym, pozostawia na nich miejsca niezupelnie wytrawione,a kolejne wytrawianie tych blach w mieszanienie kwasu siarkowego i azotowego, stanowiacej bardzo silny srodek redukujacy,prowadzi albo do nietrawienia albo do silnego przetrawienia blach z wytworze¬ niem na nich glebokich wzerów.Dalsza niedogodnoscia dotychczasowego sposobu jest nie zawsze wystarczajaca zwilzalnosc blach przez kapiel cynowa i zwiazana z tym nierównomiernosc i glebokosc dyfuzji cyny do podloza2 131 573 miedzianego. Prowadzi to do znacznego obnizenia wlasnosci powlok cynowych na blachach miedzianych. Objawia sie to nierównomierna gruboscia powlok, jak tez obnizona szczelnoscia i przyczepnoscia powlok do podloza miedzainego.Zgodnie z wynalazkiem, blachy miedziane trawi sie w czasie okolo 1'! minut w kapieli kwasowej o temperaturze 35-40°C skladajacej sie wagowo: 14-17% H2SO4, 9- '0% CuS04, 3-4% HNO3, 1-2% NaCl, 0,5-1,5% HC1, 1-2% Na2Cr207, 2-5% C6H5S03H, reszte stanowi woda, nastepnie wyjmuje sie blachy i dodaje do kapieli kwasowej 2-5% NaNC3, korzystnie w postaci .nasyconego roztworu, a po jego calkowitym rozpuszczeniu blachy wprowadza sie do kapieli kwasowej i poruszajac nimi trawi sie je przez okolo 5 minut, 2-3 krotnie kolejno powtarzajac operacje dodawania 2-5% NaNC3 do kapieli trawiacej i trawienie w tej kapieli równiez przez okolo 5 minut.Nastepnie ewentualnie dodaje sie do kapieli kwasowej 1-2% wagowych HC1 i 2-5% NaN03 i wytrawia w tym roztworze blachy przez 1-2 minut. Wytrwawione blachy plucze sie w wodzie i zanurza na 10-15 minut w wodnym roztworze o temperaturze 50-60°C zawierajacym w swym skladzie wagowo: 15-20% ZnCh, 5-8% SnCl2, 2-5% SnBr2, 12-15% NH4C1, 1-2,5% mleczanu sodowego, 1-2% HC1, a po wyjeciu blach z roztworu, chlodzi je na powietrzu i cynuje w kapieli cynowej skladajacej sie wagowo: 0,10-0,15% Ni, 5-10% Pb, 2-6% Cu, 0,5-1% Ag, 0,10-0,35% Na i 82-92,1% Sn, pokrytej topnikiem o skladzie wagowym: 60-73% ZnCl2, 12-16% NH4C1, 10-15% SnCl2, 0,5-1% HC1 i 3-4% glikolu.Sposób wedlug wynalazku ilustruja ponizsze przyklady.Przyklad I. Blachy miedziane silnie utlenione trawi sie w czasie 10 minut w kapieli kwaso¬ wej o temperaturze 35°C, skladajacej sie wagowo z: 17% H2S04,10%? CuS04,4% HNO3,2% NaCl, 1,5% HC1,2% Na2Cr2C7, 5% C6H5SO3H reszte stanowi woda. Po dziesieciominutowym trawieniu, wyjmuje sie blachy i dodaje do kapieli trawiacej NaN(3 w ilosci 5% wagowych w stosunku do ilosci kapieli a po jego calkowitym rozpuszczeniu blachy wklada sie do kapieli kwasowej i poruszajac nimi trawi sie je przez 5 minut. Nastepnie ponownie dodaje sie do kapieli trawiacej 5% wagowych NaNOs, a po jego calkowitym rozpuszczeniu blachy wklada sie do kapieli trawiacej i poruszajac nimi trawi sie je przez dalszych 5 minut. Wytrawione blachy, bez widocznych na ich powierzchni punktowych wtracen tlenku miedzi, plucze sie w wodzie i zanurza na 10 minut w wodnym roztworze o temperaturze 60°C zawierajacym w swym skladzie wagowo: 20% ZnCl2,8% SnCl2,5% SnBr2,15% NH4C1, 2,5% mleczanu sodowego, 1% HC1. Nastepnie wyjmuje sie blachy z roztworu i studzi na powietrzu, wystudzone blachy cynuje sie metoda jednowannowa, wprowadzajac je do kapieli cynowej o skladzie wagowym: 0,15% Ni, 10% Pb, 6% Cu, 1% Cr, 0,5% Ag, 0,35% Na i 82% Sn, poprzez warstwe topnika o skladzie wagowym: 60% ZnCl2, 16% NH4C1,15% SnCl2 5% HC1 i 4% glikolu. Ocynowane blachy wyjmuje sie z kapieli cynowej w drugiej czesci wanny, poprzez warstwe oleju palmowego.Przyklad II. Blachy miedziane silnie utlenione trawi sie w czasie 10 minut w kapieli kwasowej o temperaturze 35°C, skladajacej sie wagowo z: 17% H2S04,10% CuS04,4% HNO4,2% NaCl, 1,15% HC1, 2% Na2Cr207 5% C6H^S03H, reszte stanowi woda. Po dziesieciominutowym trawieniu wyjmuje sie blachy i dodaje do kapieli trawiacej NaN03 w ilosci 5% wagowych w stosunku do ilosci kapieli, a po jego calkowitym rozpuszczeniu, blachy wklada sie do kapieli czasowej i poruszajac nimi trawi sie je przez 5 minut. Nastepnie ponownie dodaje sie do kapieli trawiacej 5% wagowch NaNC3 a po jego calkowitym rozpuszczeniu blachy wklada sie do kapieli trawiacej i poruszajac nimi trawi sie je przez 5 minut. Z kolei dodaje sie do kapieli trawiacej 1% wagowy HC1 i 2% NaN03 i wytrawia w tym roztworze blachy przez 1 minute. Wytrawione blachy, bez widocznych na ich powierzchni punktowych wtracen tlenku miedzi, plucze sie w wodzie i zanurza na 15 minut w wodnym roztworze, o temperaturze 60°C, zawierajacym w swym skladzie wagowo: 20% ZnCl2, 8% SnCl2, 5% SnBr2, 15% NH4C1, 2,5% mleczanu sodowego i 1% HC1.Nastepnie wyjmuje sie blachy z roztworu i studzi na powietrzu. Wystudzone blachy cynuje sie metoda jednowannowa, wprowadzajac je do kapieli cynowej o skladzie wagowym: 0,15% Ni, 10% Pb, 6% Cu, 1% Cr, 0,5% Ag, 0,35% Na i 82% Sn, poprzez warstwe topnika o skladzie wagowym: 60% ZnCl2,16% NH4CI, 15% SnCl2,5% HC1 i 4% glikolu. Ocynowane blachy wyjmuje sie z kapieli cynowej w drugiej czesci wanny, poprzez warstwe oleju palmowego. Sposób trawienia i pokrywa-131 573 3 nia blach miedzianych cyna zgodnie z wynalazkiem pozwala uzyskac wymagany stopien oczyszcza¬ nia i zwilzania blach, a takze stwarza odpowiednie warunki dyfuzji cyny do miedzi.W konsekwencji otrzymane zgodnie z wynalazkiem powloki cynowe posiadaja jednakowa grubosc, duza szczelnosc i przyczepnosc do podloza miedzianego.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób cynowania blach miedzianych polegajacy na tym, ze blachy miedziane trawi sie w kapieli kwasowej, o podwyzszonej temperaturze, zawierajacej w swym skladzie H2SO4, HNO3 i HC1 a nastepnie plucze sie je w wodzie i cynuje znanymi metodami, zanurzajac blachy, poprzez warstwe topnika zawierajacego ZnCl2 i NH4CI, w kapieli cynowej zawierajacej Pb, w ilosci do kilkunastu procent wagowych, znamienny tym, ze blachy miedziane trawi sie w czasie okolo 10 minut w kapieli kwasowej o temperaturze 35-40°C, skladajacej sie z: 14-17% H2SO4, 9-10% CuS04, 3-4% HNO3, 1-2% NaCl, 0,5-1,5% HCl, 1-2% Na2Cr207, 2-5% C6H5S03H, reszte stanowi woda, nastepnie wyjmuje sie blachy i dodaje do kapieli kwasowej 2-5% NaN03, a po jego calkowitym rozpuszczeniu blachy wprowdza sie do kapieli kwasowej i poruszajac nimi trawi sieje przez okolo 5 minut, 2-3 krotnie kolejno powtarzajac operacje dodawania 2-5% NaN03 do kapieli trawiacej oraz trawienia w tej kapieli przez kolo 5 minut, nastepnie ewentualnie dodaje sie jeszcze do kapieli kwasowej 1-2% wagowych HCl i 2-5% NaNC3 i wytrawia w tym roztworze blachy przez 1-2 minuty a wytrawione blachy plucze sie w wodzie i zanurza na 10-15 minut w wodnym roztworze, o temperaturze 50-60°C zawierajacym w swym skladzie wagowo: 15-20% ZnCl2, 5-8% SnCl2, 2-5% SnBr2, 12-15% NH4C1, 1-2,5% mleczanu sodowego i 1-2% HCl, nastepnie wyjmuje sie blachy z roztworu, chlodzi je na powietrzu i cynuje sie w kapieli cynowej skladajacej sie wagowo z 0,10-0,15% Ni, 5-10% Pb, 2-6% Cu, 0,5-1% Cr, 0,2-0,5% Ag, 0,10-0,35% Na i 82-92,1% Sn, pokrytej topnikiem o skladzie wagowym: 60-73% ZnCl2, 12-16% NH4C1,10-15% SnCl2,0,5-1% HCl i 3-4% glikolu. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze NaN03 wprowadza sie do kapieli kwasowej korzystnie w postaci roztworu nasyconego. PL