Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do sterowania watkami w krosnie rapierowym, sluzace do przekazywania sygnalów pochodzacych od urzadzenia sterujacego watkami w maszynie nicielnicowej, do bloku palców mechanizmu podajacego watek na rapier.Krosna rapierowe wyposazone sa w urzadzenia do sterowania watkami na drodze mechani¬ cznego przekazywania sygnalów z urzadzenia sterujacego watkami w maszynie nicielnicowej, do bloku palców mechanizmu podajacego watek na rapier. Urzadzenia te skladaja sie z ciegien Bovdena i aparatu szesciokolorowego zwanego inaczej dekoderem mechanicznym. Ciegna Bov- dena przejmuja mechaniczne sygnaly w postaci ruchu posuwisto-zwrotnego od popychaczy urza¬ dzenia sterujacego watkami w maszynie nicielnicowej i tej samej postaci przekazuja na jedna ze stron talerzyka szescio-kolorowego. Talerzykumieszczonyjest swobodnie na osi i popychany przez ciegna Bovdena moze przybierac wzgledem niej dowolne ustawienie katowe. Z drugiej strony talerzyka, przylega do niego jednym koncem decentrycznie ustawiony trzpien, którego drugi koniec styka sie z rameniem dzwigni katowej.Wychylenie sie talerzyka, spowodowane ruchami posuwisto-zwrotnymi ciegien Bovdena, powoduje osiowy ruch trzpienia i wahadlowy ruch dzwigni katowej, która wybiera zaprogramo¬ wany palec mechanizmu podajacego watek na rapier powodujac jego wcisniecie, a w konsekwencji podanie watku na rapier. Dzwignia katowa przyciskana jest do trzpienia sprezyna rozciagowa.Ciegna Bovdena ulegaja czestym uszkodzeniom na skutek zatarcia spowodowanego niezamo- znoscia smarowania ich w czasie pracy, które moze byc dokonane tylko po demontazu i zdjeciu ciegien z krosna.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu wykorzystujacego dostepne elementy elektrotech¬ niczne, a tym samym wyeliminowanie mniej sprawnych urzadzen mechanicznych.Uklad wedlug wynalazku na wejsciu posiada elektryczne przetworniki, przetwarzajace ruch posuwisto-zwrotny popychaczy urzadzenia sterujacego na sygnaly elektryczne w kodzie dwójko¬ wym. Sygnaly te trafiaja do ukladu kombinacyjnego w postaci dekodera elektronicznego polaczo¬ nego elektrycznie z przetwornikami. Dekoder wytwarza stosunkowo slabe sygnaly elektryczne w2 131271 kodzie dziesietnym. W celu wzmocnienia tych sygnalów uklad posiada wzmacniacze usytuowane miedzy dekoderem a blokiem wykonawczym elektromechanicznym. Blok ten posrednio lub bez¬ posrednio oddzialywuje poprzez swe ramie na wybrany zgodnie z programem palec mechanizmu podajacego watek na rapier.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat ukladu blokowego, fig. 2 schemat ideowy przetwornika w zespole przetworników, fig. 3 elektromechaniczny blok wykonawczy z bezposrednim oddzialywaniem na palec mechanizmu podajacego watek na rapier, fig. 4 elektromechaniczny blok wykonawczy z posrednim oddzialywaniem na palec mechanizmu podajacego watek na rapier.W wyniku ruchu posuwisto-zwrotnego popychaczy 1 urzadzenia sterujacego w maszynie nicielnicowej, w zespole przetworników 2 powstaja sygnaly elektryczne w kodzie dwójkowym, które kierowane sa do wejsc A, B, C ukladu kombinacyjnego 3, z którego wychodza w kodzie dziesietnym w postaci sygnalów a, b, c, d, e, f i przekazywane sa do poszczególnych wzmacniaczy elektronicznych 4 i po wzmocnieniujako sygnaly a', b', c', d', e', f, kierowane sa do elektromechani¬ cznego bloku wykonawczego 5, który posrednio lub bezposrednio oddzialywuje ramieniem 6 na zadany palec 7 w mechanizmie podawania watku, powoduje jego wcisniecie i podanie watku na rapier.Przetwornik w przykladzie wykoannia sklada sie z diody elektroluminescencyjnej 8, fototran¬ zystora 9, rezystora 10 ograniczajacego prad diody 8, rezystora 11 ograniczajacego prad bazy tranzystora 12, tranzystora 12 wzmacniajacego sygnaly oraz rezystora 13 ograniczajacego prad tranzystora 12. Ruch posuwisto-zwrotny popychacza 1 odbywa sie miedzy dioda elektrolumines¬ cencyjna 8, a fototranzystorem 9, powodujac na zmiane zaslanianie i odslanianie przestrzeni miedzy dioda 8 i fototranzystorem 9, a tym samym powstawanie i zanikanie napiecia na rezystorze 13.Elektromechaniczny blok wykonawczy 5 z bezposrednim oddzialywaniem na palce 7 w mechanizmie podawania watku, sklada sie z plytek 14 skreconych srubami 15. Miedzy plytki wmontowane sa belki 16, osadzone na pierscieniach 17. Jedne z belek 16, oddzialywuje elastycznie przez teleskopowo osadzone kolpaki 18, na palce 7 w mechanizmie podawania watku drugie z belek 16 spelniaja role blokujaca.Pierscienie 17 osadzone sa na kolku ustalajacym 19 wpasowanym w otworach 20 plytek 14.Polozenie belek 16 ustalone jest za pomoca ramki 21 wraz ze sprezyna 22. Do zewnetrznych plytek 14, przymocowana jest srubami 23, obejma 24 wraz z elektromagnesami 25, których rdzenie polaczone sa z elementami 26 w ksztalcie litery T. Elmenty 26 moga poruszac sie w wycieciach 27 plytek 14.Podczas pracy krosna palce 7 mechanizmu podawania watku, nie pokazanego na rysunku, wykonuja ruchy posuwisto-zwrotne. Przy podawaniu watku na rapier, konieczne jest, aby jeden z palców 7 wykonal staly kat obrotu podczas ruchu posuwisto-zwrotnego. Nastepuje to wówczas gdy jeden z elektromagnesów 25 pod wplywem otrzymanego sygnalu ze wzmacniacza 4, wypycha rdzen z elementem 26, blokuje przyporzadkowane belki 16 uniemozliwiajac ich obrót, przez co palec 7 wslizguje sie wystepem 28 na kolpak 18, odchyla sie i powoduje dzialanie mechanizmu podajacego watek na rapier.Dzialanie poszczególnych elektromagnesów 25 uzaleznione jest od otrzymanych sygnalów ze wzmacniaczy 4 funkcjonalnie zwiazanych z programem podawania watku. Pozostale palce 7, nie biorace udzialu w podawanu watku w danym cyklu pracy krosna, wykonuja tylko ruch posuwisto- zwrotny, poniewaz funkcjonalnie z nimi zwiazane belki 16, nie sa blokowane i obracaja sie pchane ukosna powierzchnia palców 7. Dzieje sie tak dlatego, poniewaz wlasciwe elektromagnesy 25, nie otrzymuja sygnalów ze wzmacniaczy 4, ich rdzenie z elementami 26 sa wciagniete, belki 16 odblokowane moga sie swobodnie obracac, uniemozliwiajac przez to wslizgiwanie sie palców 7 wystepami 27 na kolpaki 18, a tym samym ich wychylenie i zadzialanie mechanizmu podajacego watek na rapier. Powrót belek 16 do polozenia wyjsciowego zapewnia ramka 21 ze sprezyna 22.Elektromechaniczny blok wykonawczy 5 z posrednim oddzialywaniem na palce 7 w mechaniz¬ mie podawania watku, w przykladzie wykonania stanowi silnik krokowyliniowy 29 wraz z osia 30.Wybieranie palców 7 nastepuje przy pomocy dzwigni katowej 31, dociskanej sprezyna 32 do osi 30.131271 3 Zaleta wynalazku jest wykorzystanie dostepnych w kraju elementów elektrotechnicznych, mozliwosc zbudowania ukladu we wlasnym zakresie, nie wymaga istotnych zmian w konstrukcji krosna, a przede wszystkim duza czulosc ukladu i niezawodnosc w przekazywaniu sygnalów sterujacych watkami.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad do sterowania watkami w krosnach rapierowych przekazujacy sygnaly pochodzace od urzadzenia sterujacego watkami wp maszynie nicielnicowej do bloku palców mechanizmu podajacego watek na rapier posiadajacy uklad kombinacyjny w postaci dekodera, znamienny tym, ze uklad kombinacyjny stanowi elektroniczny dekoder (3) zasilany sygnalami elektrycznymi w kodzie dwójkowym wytwarzanymi przez elektryczne przetworniki (2) zainstalowane miedzy nim a popychaczami (1) urzadzenia sterujacego, a wychodzace z dekodera (3) sygnaly elektryczne w kodzie dziesietnym sa wzmacniane przez wzmacniacze (4) usytuowane miedzy dekoderem (3) a blokiem wykonawczym (5) elektromechanicznym. 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze blok wykonawczy (5) elektromechaniczny, posrednio lub bezposrednio oddzialywuje poprzez ramie (6) na wybrany zespól zgodnie z progra¬ mem palec (7) powodujac jego wcisniecie i uruchomienie mechanizmu podajacego watek na rapier.Fig.1 Fl92131271 Hg4.Pracownia Poligraficzna UPPRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL