Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mooyv pompowane deuteronami i neutronami9 stosowane zwlaszoza w technice mikrosyntezy ter¬ mojadrowej.Znane sa sposoby generowania promieniowania laserowego duzej mocy polegajace na tym, ze wiazke koherentnego promieniowania o malej energii uzyskuje sie z osoylatora pilotuja- oego, a nastepnie wzmaonia w wielu stopniaoh wzmacniajaoyoh. Zarówno w oscylatorze pilotu¬ jacym jak i w stopniach wzmacniajaoyeh, do pompowania osrodków laserujaoych uzywa sie swia¬ tla lamp blyskowych dla osrodków na oiele stalym, zas wyladowanie elektryczne podluzne lub poprzeozne dla osrodków gazowych, przy czym w przypadku osrodków gazowych stosuje sie do¬ datkowo uklady prejonizaoji* Najczesciej sa stosowane uklady prejonizacji promieniowaniem ultrafioletowym, pochodzacym z oddzielnego ukladu rozladowania elektryoznego oraz uklady prejonizaoji wiazka relatywistycznych elektronów, które sa uzyskiwane ze specjalnych akce¬ leratorów zasilanych wysokim napieciem o wartosci rzedu uegawoltów.Do uzyskania promieniowania laserowego duzej mocy w tego typu urzadzeniach, do kazdego stopnia wzmacniajacego jest wymagane zastosowanie jednego z wymienionych ukladów prejoni¬ zaoji. Uzyskanie z tyoh urzadzen energii promieniowania maserowego rzedu kilodzuli w impul¬ sie nanosekundowym wymaga doprowadzenia energii elektryoznej rzedu megadzuli. Urzadzenia te sa bardzo rozbudowane, niezwykle kosztowne i charakteryzuja sie malym stopniem niezawodnosci.Inny znany sposób generowania promieniowania laserowego duzej mooy, polega na tym, ze pompowanie osrodka laserujacego utyskuje sie droga iniekcji wiazki elektronów lub jonów do wneki rezonatora, przy czym pompowanie materialu laserujacego odbywa sie poprzez przekaza¬ nie energii elektronów lub jonów do osrodka laserujacego, w wyniku czego nastepuje jonizacja2 130 792 atomów i wzbudzenie materialu laserujacego. Przy czym efektywnosc pompowania jonami jest wyzBza ze wzgledu na wiekszy przekrój czynny na jonizacje. Wiazki elektronów lub jonów o duzych gestosciach pradu sa wytwarzane w akceleratorach zasilanych napieciem rzedu mega- woltów. Zródla wiazek ó duzych intensywnosciaeh oraz przyklad ich zastosowania do pompowa¬ nia osrodka laserujaoego opisano w czasopismie Uspiechi Fiziczsskioh Nauk tom 132, nr 1 z wrzesnia 1980 roku. Natomiast zastosowanie tego sposobu do generowania promieniowania laserowego opisano w czasopismie Kwantowaja Elektronika tom 7, nr 9i etr• 2006 z 1980 roku.Urzadzenie realizujace ten sposób jest utworzone nastepujaco. Jako zródlo wiazki jonów jest uzyty akcelerator "T033US", pracujacy na napieciu o wartosci jednego megawolta i impe- danoji równej 24 omy. Akcelerator generuje strumien elektronów, które na powierzchni anody generuja plazme, a w konsekwencji wiazke jonów o energii od 0,4 do 1 megaelektronowolta i pradzie od 1 do 4 kiloamperów, w impulsie o szerokosci 60 nanosekund. Jony, poprzez okno kuwety z 4,5 mikrometrowej folii mylarowej, przechodza do osrodka laserujaoegD, którym jest mieszanina azotu i argonu. Kuweta przylega do booznej scianki akceleratora i jest usytuowa¬ na w odleglosci 35 centymetrów od anody. Kuweta laserowa jest zamknieta rezonatorem pólsfe- rycznym. Dlugosc rezonatora wynosi 17 centymetrów, a srednica zwierciadel wynosi 2,3 oen- tymetra.Znany jest równiez sposób pompowania osrodka laserujacego produktami rozpadu jadrowego, powstajacymi w wyniku reakoji rozszczepienia atomów rozszczepialnych wohodzaoych w sklad osrodka laserujacego, przy czym rozszczepienie nastepuje pod wplywem neutronów, zas pompo¬ wanie materialu laserujacego odbywa sie poprzez przekazanie energii produktów rozszczepie¬ nia do osrodka laserujacego, w wyniku czego nastepuje jonizacja i wzbudzenie materialu la¬ serujacego. Ten sposób pompowania osrodka laserujacego produktami rozpadu jadrowego jest opisany na przyklad w rozdziale 8 ksiazki L.l. Gudzienko i S,I, Jakowlenko pt. "Plazmien- nyje laziery", Moskwa 1978 r.W urzadzeniu, stosujacym powyzszy sposób, opisanym w AIAA Journal, vol 16, nr 9» str. 991 z 1976 roku, strumien neutronów o duzej intensywnosci jest wytwarzany w reaktorze jadrowym. Urzadzenie to jest utworzone nastepujaco. W bezposrednim sasiedztwie reaktora Jadrowego jest usytuowana rura laserowa z kwarou, oblozona warstwa moderatora z polietyle¬ nu. Rura laserowa jest zamknieta okienkami z kwarcu pod katem Brewstera, wypelniona miesza¬ nina skladajaca sie z oraz jednego z gazóws Ar, Xe, Kr, lub 01 i umieszczona w rezona¬ torze optyoznym. Neutrony szybkie, wytworzone w reaktorze jadrowym zostaja spowolnione w moderatorze i przenikaja przez sciany rury laserowej, a nastepnie zderzaja sie z atoma¬ mi %e. W wyniku reakoji neutronów z %e powstaja protony wysokoenergetyczne i jony trytu, Jony te, wyhamowujao w osrodku laserujacym, wytwarzaja elektrony wtórne, które pompuja ma¬ terial laeerujaoy, zapewniajac powstanie inwersji obsadzen. Po pewnym czasie czasteczki ma¬ terialu laserujaoego wracaja do stanu podstawowego wysylajac fotony, które po wielokrotnym odbiciu od zwierciadel rezonatora optycznego, tworza wiazke promieniowania laserowego o du¬ zej mocy.Jako zródlo zarówno strumienia neutronów o duzej intensywnosci oraz wiasi|ci Jonów o du*» zej gestosci pradu, sa znane urzadzenia wplasma-foousM, typu Mathera, Fillpppwt, Conredaa, Lee lub tym podobne, uzywane w badaniach laboratoryjnych plazmy. Urzadzenia te ta opisane miedzy innymi w czasopismie Atomkernenergie (ATKB) bd. 32, Lfg. 1, s. 73 i 76 z 1978 r. oraz w Nuclear Instruments and Methods nr 145, str. 191-218 z 1977 r.f zas informacje o pa¬ rametrach wiazek jonów generowanych w tego typu urzadzeniach zawarto miedzy innymi na 8tr# 231, I tomu ksiazkowego wydania materialów z trzeciej Miedzynarodowej Konferenoji na temat wHlgh power eleotron and ion beam research and technology", która odbyla sie w Nowo¬ sybirsku w 1979 r., a takze w materialach z siódmej Miedzynarodowej Konferenoji na temat wPlasma Physios and Controlled Nuclear Pusion Research", IAEA-CN-37/U-3-4, która odbyla sie w Innsbrucku w 1978 r.Urzadzenie wplasma-focus,t sklada sie z dwóoh rur koncentrycznych oddzielonych izolato¬ rem, stanowiacych dwie elektrody, pomiedzy którymi nastepuje przebicie elektryczne w gazo-130 792 3 wym deuterze pod wplywem wysokiego napiecia o wartosci najczesciej okolo czterdziestu ki- lowoltów* Plazma jest zródlem intensywnej i rozbieznej wiazki deuteronów, intensywnej i ekolimowanej wiazki elektronów, oraz strumienia neutronów wysokoenergetycznych o duzej intensywnosci* Intensywna i rozbiezna wiazka deuteronów jest generowana w kierunku zgod¬ nym z ruchem warstwy pradowej miedzy elektrodami tego urzadzenia "plasma-focus". Intensyw¬ na i skolimowana wiazka elektronów jest generowana w kierunku przeciwnym do ruchu warstwy pradowej, zas strumien neutronów wysokoenergetycznych jest generowany w przyblizeniu izo¬ tropowe W celu podwyzszenia wydajnosci neutronów generowanyoh w urzadzeniach typu •¦plaema- -focus", stosuje sie sposób opisany w patentaoh USA nr nr 3 748 475 i 3 766 004, który po¬ lega na doprowadzeniu do plazmy urzadzenia "plasma-focus" dodatkowej energii z lasera zew¬ netrznego.Urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami, zwane podstawowym, wyposazone w uklad magnetyczny ogniskujacy, w uklad mag¬ netyczny deogniskujacy, w pierwszy moderator, w komore laserowa z rezonatorem optyotnym, której powierzchnia zewnetrzna jest wylozona drugim moderatorem, powierzohnia wewnetrzna jest pokryta cienka warstwa materialu rozszczepialnego zestalonego, a wnetrze jest wypel¬ nione osrodkiem laserujacym, charakteryzuje sie nastepujacymi cechami• Zródlem ozastek pom- pujacyoh osrodek laserujacy, zawarty w komorze laserowej, jest znane urzadzenie "plaema- -foous", w którego komorze, w poblizu przedniej solany piersoieniowej, jest umieszczony uklad magnetyczny ogniskujacy, bedacy soozewka magnetyczna skupiajaca dla strumienia deu¬ teronów, generowanych w tym znanym urzadzeniu "plasma-foous"* Pierwszy moderator, majacy niewielki otwór poosiowy, jest przylegly pierwsza powierzohnia piersoieniowa do przedniej solany pierscieniowej znanego urzadzenia "plasma-focus", a druga powierzohnia pierscienio¬ wa do ukladu magnetycznego deogniskujaoego. Uklad magnetyczny deogniskujaoy jest oddzielo¬ ny od komory laserowej znana przegroda foliowa, umieszczona w siatce ochronnej dwustronnej, Scianka komory laserowej, a posrednio i drugi moderator pokrywajacy te sciane w miejscu przylegania siatki ochronnej dwustronnej ze znana przegroda foliowa, maja wykonane otwory* Osrodkiem laserujacym jest najkorzystniej osrodek w postaci gazowej, zawierajacy material laserujacy z domieszka atomów pierwiastków rozszczepialnych, przy czym czastki pompujaoe oprócz deuteronów, pochodza z reakcji rozszczepiania w obu oienkich warstwaoh materialu rozszczepialnego zestalonego i atomów pierwiastków rozszczepialnych. Podstawowe urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami oharakteryzuje sie tym, ze w otworze elektrody oentralnej urzadzenia "plasma-focus*, w po¬ blizu ozola tej elektrody, w miej sou optymalnym dla oddzialywania wiazki elektronów o du¬ zej intensywnos oi generowanej w tym urzadzeniu "plasma-foous" jest usytuowana znana tar oza z izotopów wodoru w postaci zestalonej.Urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami, wedlug pierwszej alternatywy wyposazone w uklady magnetyczne ogniskujace, w uklady magnetyczne deogniskujace, w pierwsze moderatory, w komore laserowa z rezonatorem optycznym, której powierzchnia zewnetrzna jest wylozona drugim moderatorem, powierzchnia wewnetrzna Jest pokryta oienka warstwa materialu rozszczepialnego zestalonego, a wnetrze jest wypelnione osrodkiem laserujacym, charakteryzuje sie nastepujacymi cechami* Zródlem ozastek pompujacych osrodek laserujacy, zawarty w komorze laserowej, sa znane urzadzenia "plasma-focus", usytuowane poosiowo i zwrócone ku sobie przednimi scianami pierscieniowymi* W komorach znanych urzadzen "plasma-focus", w poblizu ich przednich scian pierscieniowych sa umieszczone uklady magnetyczne ogniskujace strumienie deuteronów generowane w tych urza¬ dzeniach ••plasma-focus**• Pierwsze moderatory, majaoe niewielkie otwory poosiowe, sa przy¬ legle pierwszymi powierzchniami pierscieniowymi do przednich scian pierscieniowych znanych urzadzen "plasma-focus", a drugimi powierzchniami pierscieniowymi do ukladów magnetycznych deogniskujacy eh* uKlady magnetyozne sa oddzielone od komory laserowej znanymi przegrodami4 130 792 foliowymi, umieszozonymi w siatkach oohronnyoh dwustronnych. Sciany komory laserowej, a po¬ srednio i drugi moderator pokrywajacy te sciany, w miejscach przylegania siatek ochronnych dwustronnych ze znanymi przegrodami foliowymi, maja wykoneoie otwory. Osrodkiem laserujacym jest najkorzystniej osrodek w postaci gazowej, zawierajacy material laserujacy z domieszka atomów pierwiastków rozszczepialnych. Czastki pompujaoe, oprócz deuteronów, pochodza z re- akoji rozszczepiania w obu cienkich warstwach materialu rozszczepialnego zestalonego i ato¬ mów pierwiastków rozszczepialnych, W celu zwiekszenia liczby neutronów emitowanych z urzadzenia "plasma-focus", a tym sa¬ mym zwiekszenia mocy promieniowania laserowego, urzadzenie wedlug wynalazku moze byc wypo¬ sazone w tarcze z izotopów wodoru w postaci zestalonej usytuowane w otworach elektrod cen¬ tralnych znanych urzadzen "plasma-focus" w poblizu czól tych elektrod w miejscach optymal- nyoh dla oddzialywania wiazek elektronów z tarcza z izotopów wodoru* Alternatywnym urzadzeniem prowadzaoym do zwiekszenia liczby neutronów jest urzadzenie z laserem zewnetrznym, którego promieniowanie ogniskowane jest przez soczewke umieszczona w otworze elektrody centralnej na plazmie urzadzenia "plasma-focus"* Innym urzadzeniem o zwiekszonej mocy promieniowania w stosunku do urzadzenia podstawo¬ wego jest urzadzenie, w którym oprócz tarczy z izotopów wodoru w postaci zestalonej znaj¬ duje sie mikrobalor, wypelniony deuterem lub trytem.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, którego fig. 1 przedstawia urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowa¬ ne deuteronami i neutronami, zwane podstawowym, utworzone w oparciu o urzadzenie "plasma- -focus", w przekroju wzdluznym, fig. 2 - urzadzenie do generowania promieniowania lasero¬ wego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami, zwane podstawowym, utworzone w oparciu o urzadzenie "plasma-focus" z tarcza z izotopów wodoru w postaci zestalonej, w przekroju wzdluznym, fig. 3 - urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompo¬ wane deuteronami i neutronami, wedlug pierwszej alternatywy, utworzone w oparciu o dwa urzadzenia "plasma-focus" i jedna komore laserowa w przekroju wzdluznym, fig. 4 - alterna¬ tywne urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami utworzone w oparciu o dwa urzadzenia "plasma-focus" z tarczami z izotopów wo¬ doru w postaci zestalonej ijzjjedna komoro^ laserowa, w przekroju wzdluznym, fig. 5 - alter¬ natywna urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deutero¬ nami i neutronami, utworzone w oparciu o urzadzenie "plasma-focus", wspomagane laserem zew¬ netrznym, w przekroju wzdluznym, fig. 6 - alternatywne urzadzenie do generowania promienio¬ wania laserowego duzej mocy, pompowane deuteronami i neutronami, utworzone w oparciu o urza¬ dzenie "plaema-focus" z tarcza z izotopów wodoru w postaci zestalonej i z mikrobalonem, w przekroju wzdluznym, fig. 7 - alternatywne urzadzenie do generowania promieniowania lase¬ rowego duzej mocy, pompowane deuteronami i neutronami, utworzone w oparoiu c jedna komore laserowa i o dwa urzadzenia "plasma-focus" wspomagane dodatkowymi laserami zewnetrznymi w przekroju wzdluznym.Podstawowe urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowana deuteronami 1 neutronami, utworzone jest nastepujaco* W komorze urzadzenia "plasma-focus*, zwanego dalej urzadzeniem PF 1, w poblizu jego przedniej sciany pierscieniowej 2, jest umieszczony uklad magnetyczny 3 ogniskujacy bedacy soczewka magnetyczna ogniskujaoa. Do zewnetrznej powierzchni przedniej sciany pierscieniowej 2 urzadzenia PP 1, przylega pierw¬ sza powierzohnia pierscieniowa tarcza 4 pierwszego moderatora, majaca niewielki otwór po¬ osiowy 5, zapewniajaca przejscie wiazki 6 deuteronów d wytwarzanych w urzadzeniu PP 1. Dru¬ ga powierzchnia pierscieniowa tarczy 4 pierwszego moderatora przylega do ukladu magnetycz¬ nego 7 deogniskujacego, bedacego magnetyczna soczewka rozpraszajaca. Uklad za&gnetyczny 7 deogniskujacy przylega do jednej z powierzchni siatki ochronnej dwustronnej 8, w któraj jest umieszczona przegroda foliowa 9. Druga powierzchnia siatki ochronnej dwustronnej 8 przylega do zewnetrznej powierzchni komory laserowej K)« Zewnetrzna powierzchnia komory la-130 792 5 serowej 10 je et wylozona drogim moderatorem 11, natomiast wewnetrzna powierzchnia tej ko¬ mory laserowej 10 jest pokryta cienka warstwa 12 materialu rozszczepialnego zestalonego np, boru-10. Drugi moderator 11, a posrednio i sciana komory laserowej 10, * miejscu przy¬ legania do siatki ochronnej dwustronnej 9» maja wykonane otwory stozkowe, których tworzace sa nachylone pod katem ostrym w stosunku do osi symetrii, przy czym rozwarcie ramion tego kata odpowiada w przyblizeniu katowi rozbieznosoi wiazki deuteronów d. Komora laserowa 10 u podstaw jest zamknieta zwierciadlami 13, tworzacymi rezonator optyczny dla promieniowa¬ nia laserowego 14.Podstawowe urzadzenie dziala nastepujaco. Urzadzenie PP 1, które sklada sie z dwu rur koncentrycznych, w tym zewnetrzna rura moze byó jednoczesnie sciana boczna komory próznio¬ wej, oddzielonych izolatorem, stanowiacych dwie elektrody, pomiedzy którymi nastepuje prze¬ bicie elektryczne w gazowym deuterze D« pod wplywem wysokiego napiecia o wartosoi najoze- ciej okolo czterdziestu kilowoltów jest generatorem plazmy 15. Plazma 15 Jest zródlem inten¬ sywnej i rozbieznej wiazki 6 deuteronów d, intensywnej i skolimowanej wiazki 16 elektro- nów e", oraz strumienia neutronów wysokoenergetycznych n o duzej intensywnosci.Intensywna i rozbiezna wiazka 6 deuteronów d jest generowana w kierunku zgodnym z ru¬ chem warstwy pradowej miedzy elektrodami-urzadzenia PP 1, intensywna i ekollmowana wiaz¬ ka 16 elektronów e" jest generowana w kierunku przeciwnym do ruchu warstwy pradowejf zas strumien neutronów wysokoenergetycznych n jest generowany w przyblizeniu izotropowe Inten¬ sywna i rozbiezna wiazka 6 deuteronów d przechodzi przez uklad magnetyczny 3 ogniskujacy, gdzie zostaje zogniskowana do malej srednicy,a nastepnie przechodzi przez niewielki otwór poosiowy 5 tarczy 4 pierwszego moderatora do obszaru oddzialywania silnego pola magnetycz¬ nego 7 deogniskujacego, gdzie jest rozszerzona do duzej srednicy. Rozszerzona wiazka 6 deu¬ teronów d, poprzez siatke ochronna dwustronna 8 i przegrode foliowa 9, podlega iniekcji do osrodka laserujacego, zawartego w komorze laserowej 10. Wiazka 6 deuteronów d oddaje swoja energie do osrodka laserujacego i pompuje go.Równoczesnie zasadnicza czesc strumienia neutronów wysokoenergetycznych n obejmujacych komore laserowa 10, podlega spowolnieniu w pierwszym moderatorze i bierze udzial w reak¬ cjach jadrowych z helem-3, który jest domieszka materialu laserujacego, zawartego w osrod¬ ku laserujacym gazowym oraz z materialem laserujacym zestalonym, to jest borem-10, pokrywa¬ jacym wewnetrzna powierzchnie komory laserowej 10# Produkty wysokoenergetyczne rozpadu ja¬ drowego helu-3, to znaozy protony i trytony, oraz boru-10, to znaczy lit-7 i czastki cC , wyhamowuja w gazie poprzez zderzenia, bardzo skutecznie jonizujao i wzbudzajac atomy osrod¬ ka laserujacego gazowego, a tym samym pompuja material laserujacy, wzmacniajac proces pom¬ powania tego materialu laserujacego przez deuterony d. Po pewnym czasie atomy materialu la¬ serujacego wracaja do stanu podstawowego, wysylajac przy tym fotony, które po wielokrotnym odbioiu od zwierciadel 13 tworza wiazke promieniowania laserowego 14 duzej mocy. Drugi mo¬ derator 11 powoduje odbicie z powrotem do osrodka laserujacego gazowego czesoi neutronów n, które nie wziely udzialu w reakcjach rozszczepiania. Odbite neutrony n biora oczywiscie udzial w kolejnych reakcjach jadrowych z borem-10 i helem-3 podwyzszajac sprawnosc przed¬ miotowego urzadzenia.Sprawnosc calego urzadzenia jest bardzo wysoka, gdyz efektywnosc przekazania energii ozastek w energie laserowa moze dochodzic do 15 % dla jonów i do 50 % dla neutronów. Ponad¬ to urzadzenia ,,plasma-foous,, charakteryzuja sie wysoka, to jest powyzej 20 %% sprawnoscia przekazywania energii elektrycznej, zawartej w baterii kondensatorów, w kazdy rodzaj cza¬ stek naladowanych, przy niskim w stosunku do znanych akceleratorów, napieciu pracy urzadze¬ nia typu "plasma-focus". Stosujac wiec do pompowania osrodka laserujacego gazowego lacznie iniekoje wiazki deuteronów d o duzej gestosci pradu i produkty rozpadu jadrowego o duzej energii, powstajace pod wplywem neutronów n, otrzymuje aie urzadzenie o wysokiej energii, przy duzej sprawnosci i prostocie wykonania w stosunku do znanych urzadzen laserowych,zwla¬ szcza w zastosowaniu w technice syntezy jadrowej.6 130 792 Podstawowe urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deuteronami i neutronami, jest wyposazone dodatkowo w tarcze 71 z izotopów wodoru w posta¬ ci zestalonej, usytuowana w otworze elektrody centralnej urzadzenia PP 1, w poblizu czola tej elektrody centralnej, w miejsou optymalnym dla oddzialywania wiazki 16 elektronów e" o duzej intensywnosoi, generowanej w tym urzadzeniu PP 1# Tarcza 17 z izotopów wodoru w po¬ staci zestalonej sluzy do zwiekszania strumienia neutronów wysokoenergetycznych n poprzez oddzialywanie na nia intensywnej i skolimowanej wiazki 16 elektronów e~ o duzej intensyw¬ nosci. Urzadzenie podstawowe z tarcza 17 ma oczywiscie wieksza wydajnosc promieniowania laserowego 14 duzej mocy niz urzadzenie podstawowe bez tej tarczy 17.Urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami, wedlug pierwszej alternatywy, jest utworzone z dwu urzadzen PP 1, usytuowa¬ nych poosiowo i zwróconych ku sobie przednimi scianami pierscieniowymi 2 oraz z dwóch ukla¬ dów magnetycznych 3 ogniskujacych, z dwóch pierwszych moderatorów 4, z dwóch ukladów magne¬ tycznych 7 daognia kujacyeh, z dwu siatek ochronnych dwustronnych 9 z umieszczonymi w nich przegrodami foliowymi 8 i z jednej komory laserowej 10• Urzadzenie do generowania promie¬ niowania laserowego duzej mocy pompowane deuteronami i neutronami, wedlug pierwszej alter¬ natywy, patrzac od osi symetrii przekroju wzdluznego komory laserowej 10, jest lustrzanym odbiciem podstawowego urzadzenia do generowania promieniowania laserowego duzej mocy i ma podobna zasade dzialania jak to podstawowe urzadzenie, z ta tylko róznica, ze osrodek la¬ serujacy, zawarty w komorze laserowej 10, jest pompowany deuteronami d i neutronami n z dwu stron, poprzez otwory wykonane w scianach tej komory laserowej 10 i w drugim moderatorze 11, w miejscach przylegania siatek ochronnych dwustronnych 9 z umieszczonymi w nich przegrodami foliowymi 8* Urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deu¬ teronami i neutronami, wedlug pierwszej alternatywy, ma okolo dwa razy wieksza wydajnosc promieniowania laserowego 14 duzej mocy niz urzadzenie podstawowe* Alternatywne urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deuteronami i neutronami, jest utworzone z dwu urzadzen PP 1, usytuowanych poosiowo i zwró¬ conych ku sobie przednimi scianami pierscieniowymi 2, oraz z dwóoh ukladów magnetycznych 3 ogniskujacych, z dwóch pierwszych moderatorów 4, z dwóch ukladów magnetycznych 7 deognisku- jacyoh, z dwu siatek ochronnych dwustronnych 9 z umieszczonymi w nich przegrodami foliowy¬ mi 8, z jednej komory laserowej 10 i z dwu tarcz 17 z izotopów wodoru w postaci zestalonej, usytuowanych w otworach elektrod centralnych urzadzen PP 1, w miejscach optymalnych dla od¬ dzialywania wiazek 16 elektronów e"" o duzej intensywnosci, generowanych w tych urzadze¬ niach PP 1. Alternatywne urzadzenie do generowania laserowego duzej mocy, pompowane deute¬ ronami i neutronami, patrzac od osi symetrii przekroju wzdluznego komory laserowej 10, jest lustrzanym odbiciem podstawowego urzadzenia do generowania promieniowania laserowego duzej mocy z tarcza 17 i ina podobna zasade dzialania jak to urzadzenie podstawowe z tarcza 17, z ta tylko róznica, ze osrodek laserujacy, zawarty w komorze laserowej 10, jest pompowany deuteronami d i neutronami n z dwu stron, poprzez otwory wykonane w, scianach komory lasera- wej 10 i w drugim moderatorze 11, w miejscach przylegania siatek ochronnych dwustronnych 9 z umieszczonymi w nich przegrodami foliowymi 8* To alternatywne urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mooy ma okolo dwa razy wieksza wydajnosc promieniowania la¬ serowego 14 duzej mocy niz urzadzenie podstawowe z tarcza 17.Kolejne urzadzenie alternatywne do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deuteronamijineutronami, jest odmiana urzadzenia przedstawionego na fig. 1 i ma identyczna zasade dzialania. Róznica pomiedzy tymi urzadzeniami polega na tym, ze to urza¬ dzenie alternatywne jest wyposazone w laser zewnetrzny 18 o duzej mocy, usytuowany poosiowo z tylu urzadzenia PP 1, Promieniowanie tego lasera zewnetrznego 18 jest ogniskowane na plaz¬ mie 15 za pomoca soczewki 19» ustawionej w otworze elektrody centralnej ursadzenia PP 1, w poblizu jego sciany tylnej, pierscieniowej. To urzadzenie alternatywne ma wieksza wydaj¬ nosc promieniowania laserowego 14 duzej mocy niz urzadzenie przedstawione na fig, 1.130 792 7 Inne urzadzenie alternatywne do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pom¬ powane deuteronami i neutronami jest odmiana pierwszego urzadzenia alternatywnego i ma identyczna zasade dzialania. Róznica pomiedzy tymi urzadzeniami polega na tym, ze strumien neutronów n w tym urzadzeniu alternatywnym jest podwyzszony przez kompresje i wypalenie mikrobalonu 20, wypelnionego mieszanina deuteru i trytu, umieszczonego na osi urzadze¬ nia PF 1 w poblizu ozola elektrody centralnej tego urzadzenia PF1. To urzadzenie alterna¬ tywne ma oczywiscie wieksza wydajnosc promieniowania laserowego 14 duzej mocy niz pierwsze urzadzenie alternatywne.Kolejne urzadzenie alternatywne do generowania promieniowania laserowego duzej mocy jest utworzone z dnu urzadzen PF 1, usytuowanych poosiowo i zwróconych ku sobie przednimi scianami pierscieniowymi 2, oraz z dwóch ukladów magnetycznych 3 ogniskujacych, ¦ dwóch pierwszych moderatorów 4» z dwóch ukladów magnetycznych 7 dedgniskujacych, s dwu siatek ochronnych dwustronnych 9 z umieszczonymi w nich przegrodami foliowymi 8, z jednej komory laserowej 10 i z dwóoh dodatkowych laserów zewnetrznych 18 o duzej mocy, usytuowanych po¬ osiowo z tylu urzadzen PF 1, których to laserów 18 wiazki promieniowania sa ogniskowane na plazmie 15 za pomoca soczewek 19, usytuowanych w otworach elektrod centralny oh urzadzen PF 1, w poblizu ich tylnych scian pierscieniowych. To urzadzenie alternatywne do generowania pro^ mieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deuteronami i neutronami patrzao od osi syme¬ trii przekroju wzdluznego komory laserowej 10 jest lustrzanym odbiciem czwartego urzadzenia alternatywnego do generowania promieniowania laserowego duzej mocy 1 ma podobna zasade dzia¬ lania jak to czwarte urzadzenie alternatywne, z ta tylko róznica, ze osrodek laserujacy, zawarty w komorze laserowej 10f jest pompowany deuteronami d 1 neutronami n z dwu stron, poprzez otwory wykonane w scianach tej komory laserowej 10 i w drugim moderatorze 11, w miejscach przylegania siatek ochronnych dwustronnych 9 s umieszczonymi w nich przegrodami foliowymi 8. To urzadzenie alternatywne do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deuteronami 1 neutronami, ma oczywiscie wieksza wydajnosc promieniowania lasero¬ wego 14 duzej mocy niz czwarte urzadzenie alternatywne.Zastr ze zenia patentowe 1. Urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy, pompowane deuterona¬ mi i neutronami, wyposazone w uklad magnetyczny ogniskujacy, w uklad magnetyczny deognisku- jacy, w pierwszy moderator, w komore laserowa z rezonatorem optycznym, której powierzchnia zewnetrzna jest plozona drugim moderatorem, powierzohnia wewnetrzna jest pokryta cienka warstwa materialu rozszczepialnego zestalonego* a wnetrze jest wypelnione osrodkiem laseru¬ jacym, znamienne tym, ze zródlem ozastek pompujacych osrodek laserujacy, za¬ warty w komorze laserowej (10), jest znane urzadzenie "plasma-focus" (1), w którego komorze w poblizu przedniej sciany pierscieniowej (2), jest umieszczony uklad magnetyczny (3) ogni¬ skujacy, bedacy soczewka magnetyczna skupiajaca strumien (6) deuteronów (d) generowany w tym urzadzeniu Hplasma-focuBw (1), zas pierwszy moderator, majacy niewielki otwór poosiowy (5)t jest przylegly pierwsza powierzchnia pierscieniowa do przedniej sciany pierscieniowej (2), urzadzenia "plasma-foous" (1), a druga powierzchnia pierscieniowa do ukladu magnetycznego (7) deogniskujaoego, przy ozym uklad magnetyczny (7) daogniskujacy jest oddzielony od komory la¬ serowej (10) przegroda foliowa (8), umieszczona w siatce ochronnej dwustronnej (9), nato¬ miast sciana komory laserowej (10), a posrednio i drugi moderator (11) pokrywajacy te sciane, w miejscu przylegania siatki ochronnej dwustronnej (9) z przegroda foliowa (8), maja wykona¬ ne otwory, zas osrodkiem laserujacym jest najkorzystniej osrodek w postaci gazowej, zawiera¬ jacy material laserujacy z domieszka atomów pierwiastków rozszczepialnych, przy czym czastki pompujace, oprócz deuteronów, pochodza z reakcji rozszczepiania w obu. cienkich warstwach mate- rialu rozszczepialnego zestalonego i atomów pierwiastków rozszczepialnych.8 130 792 2. Urzadzenie wedlug zastrz* 1, znamienne tym, ze w otworze elektrody centralnej urzadzenie "plasma-focus" (1), w poblizu czola tej elektrody, w miejscu opty¬ malnym dla oddzialywania wiazki elektronów (e~) o duzej intensywnosci, generowanej w tym urzadzeniu "plasma-focus" (1), jest usytuowana tarcza (17) z izotopów wodoru w postaci zestalonej. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w otworze elektrody centralnej urzadzenia "plasma-focus" (1) jest usytuowana soczewka (19) do ogniskowania promieniowania zewnetrznego lasera (18) na plazmie (15) w miejscu optymalnym dla oddzia¬ lywania tego promieniowania z plazma (15)• 4. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze przed elektroda cen¬ tralna urzadzenia "plasma-focus" (1) jest usytuowany mikrobalon (20) wypelniony deuterem lub trytem. 5. Urzadzenie do generowania promieniowania laserowego duzej mocy pompowane deutero- nami i neutronami, wyposazone w uklady magnetyczne ogniskujace, w uklady magnetyczne de- ogniskujace, w pierwsze moderatory, w komore laserowa, której powierzchnia zewnetrzna jest wylozona drugim moderatorem, powierzchnia wewnetrzna jest pokryta cienka warstwa ma¬ terialu rozszczepialnego zestalonego, a wnetrze jest wypelnione osrodkiem laserujacym, znamienne tym, ze zródlem czastek pompujaoyoh osrodek laserujacy, zawarty w komorze laserowej (10), sa znane urzadzenia "plasma-foous" (1), usytuowane poosiowo i zwrócone ku sobie przednimi scianami pierscieniowymi (2), przy czym w komorach tych urzadzen "plasma-focus" (1), w poblizu ich przednich soian pierscieniowych (2), sa umie¬ szczone uklady magnetyczne (3) ogniskujaoe strumienie (6) deuteronów (d), generowanych w tych urzadzeniach "plasma-focus" (1), zas pierwsze moderatory (4), majace niewielkie otwory poosiowe (5) sa przylegle pierwszymi powierzchniami pierscieniowymi do przednich scian pierscieniowych (2) tych urzadzen "plasma-focus" (1), a drugimi powierzchniami pierscieniowymi do ukladów magnetycznych (7) deogniskujacyohj przy czym uklady magne¬ tyczne (7) deogniskujaoe sa oddzielone od komory laserowej (10) przegrodami foliowymi (8), umieszczonymi w siatkach ochronnych (9), zas sciany komory laserowej (10), a posrednio i drugi moderator (11) pokrywajaoy te sciany, w miejsoach przylegania siatek ochronnych dwustronnych (9) z przegrodami foliowymi (8), maja wykonane otwory, zas osrodkiem lase¬ rujacym jest najkorzystniej osrodek w postaoi gazowej, zawierajacy material laserujaoy z domieszka atomów pierwiastków rozszczepialnych, przy czym czastki pompujace, oprócz deuteronów (d), poohodza z reakcji rozszczepiania w obu cienkich warstwach materialu rozszczepialnego zestalonego i atomów pierwiastków rozszczepialnyeh• 6# Urzadzenie wedlug zastrz? 5, znamienne tym, ze posiada tarcze (17) z izotopów wodoru w postaoi zestalonej usytuowane w otworach elektrod centralnych urza¬ dzen "plasma-focus" (1) w miejscach optymalnych dla oddzialywania wiazek (16) elektro¬ nów (e~) z tymi tarczami (17) z izotopów wodoru.130 792 W*+j i 3 *--r-y-*-* Fig.1 rrrtf.lJJLJLzz *zzzzz fci 35ES22!3 Flg.2130 792 15 h A^ ztezmmwA k^ rVva,F1 ^""J Fig3 Fig.4130 792 Fig.6130 792 O kkW "O "D sr^s x.p U) Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL