Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wielocylindrowy bezkorbowy silnik spalinowy, dzialajacy wedlug zasady dwu¬ suwowego silnika Diesel'a.Dzieki wysokiemu skutkowi uzyteczne¬ mu i duzej mocy, osiaganym w powyzszym silniku, silnik ten nadaje sie szczególnie do samochodów, a jeszcze lepiej do samolo¬ tów, Silnik, zbudowany wedlug niniejszego wynalazku, sklada sie z kilku równoleglych do siebie cylindrów rozmieszczonych do¬ okola walu napedowego, równolegle do je¬ go osi.Kazdy z tych cylindrów posiada jedna komore spalania, ograniczona z jednej i drugiej strony dwoma przeciwleglemi tlo¬ kami, poruszajacemi sie w tym cylindrze.Tloki, odsuwajac sie od siebie pod wplywem nacisku spalin, oddzialywuja zapomoca krazków na powierzchnie prowadnic dwóch równoleglych tarcz, zaklinowanych na wa¬ le napedowym, przyczem dzieki podwójne¬ mu postepowo-zwrotnemu ruchowi tloków, przekazywanemu na prowadnice w ksztal¬ cie sinusoidalnym lub analogicznym, udzie¬ la sie walowi napedowemu ciagly ruch obrotowy.Pompe do sprezania powietrza, nie¬ zbednego do zasilania silnika i usuwania z niego spalin, najodpowiedniej jest umie¬ scic w srodku silnika. Pompa ta sklada sie z dwóch poruszajacych sie we wspólnym cylindrze tloków, sprzezonych kazdy bez=posrednio z dwiema parami wspólbieznych tloków napedowych; Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania niniejszego wynalazku.Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny silnika wzdluz linji X —- X na fig. 2; fig. 2 po lewej stronie linji symetrji figury przed¬ stawia przekrój poprzeczny silnika wzdluz linji lamanej A B C D E F, przechodzacej przez otwory, doprowadzajace powietrze do cylindra roboczego silnika, a po prawej stronie — przekrój plaszczyzna wzdluz linji G H, przechodzacej przez otwory wy¬ lotowe.Fig. 3 przedstawia rozwiniecie sinuso¬ idalnych powierzchni prowadnic lewej i prawej tarczy.Silnik, przedstawiony na rysunku, po¬ siada cztery cylindry 1, symetrycznie roz¬ mieszczone na obwodzie kola równolegle do osi cylindra srodkowego.Cylindry te mieszcza sie w oslonie 3, wspólnej dla wszystkich cylindrów.W kazdym z tych cylindrów poruszaja sie dwa przeciwlegle sobie tloki 4, zaopa¬ trzone we wklesle dna 5 z metalu odpor¬ nego na wysokie cisnienie (45 do 50 atm) w podwyzszonej temperaturze. Kazdy z tloków posiada wydrazony czop 6, na któ¬ rym osadzone jest luzno obracajace sie kólko 7 o dosc duzej srednicy. Boczne po¬ wierzchnie kólka 7 prowadzone sa we wglebieniu kierowniczem 8, co zapobiega obracaniu sie tloka wokolo swej osi i zmu¬ sza kólko do wlasciwej wspólpracy z po¬ wierzchnia toru 9, wykonanego z naweglo- nego lub nitrowanego metalu, którym wylo¬ zone sa sinusoidalne prowadnice 10 dwóch tarcz 11 i 12, wykonanych z zeliwa albo ze stali lanej lub kutej, lub tez z metalu lek¬ kiego o duzej wytrzymalosci. Te dwie tar¬ cze osadzone sa na stale na wyzlobionej czesci 13 walu napedowego 14.Dwie pokrywy 15 zamykaja szczelnie oslone 3 silnika po obu jego koncach. W srpdku tych pokryw mieszcza sie szyjne lozyska kulkowe 16 i oporowe lozyska kul¬ kowe 17 wraz z kolnierzami 18 do regula¬ cji i uszczelniania tych lozysk. Nakretka 19 sluzy do polaczenia wszystkich czesci kulkowych lozysk w jedna calosc, a pier¬ scien 20 do centrowania i podtrzymywania pierscieni bieznych tych lozysk.Oporowe lozyska 17 sluza do uzyska¬ nia i zachowania dokladnego nastawienia tarcz 11 i 12 i przejmowania nacisków, wy¬ wieranych przez wal napedowy 14 w kie¬ runku jegg osi.Tor 9 jest szerszy od prowadnicy 10 i wystaje po wewnetrznej stronie tej pro¬ wadnicy, tworzac maty wystep, o który za¬ czepiaja zagiete ramiona 21 konców tulej tloków 4 w tym celu, aby tloki byly przy¬ musowo prowadzone wzdluz powierzchni toru 9 zarysu prowadnic 10.W cylindrze srodkowym 2 poruszaja sie dwa przeciwlegle tloki 22, osadzone luzno na wale napedowym 14, z których kazdy sprzezony jest bezposrednio z dwo¬ ma przeciwleglemi wspólbieznemi tlokami dwóch przeciwleglych cylindrów robo¬ czych. Sprzezenie to uskutecznia sie zapo- moca sworzni 23, przesunietych przez wy¬ drazenia w czopach 6 i umieszczonych koncami w tulejach 24, które zkolei wsu¬ niete sa swemi stozkowemi koncami - do czopa 6, calosc zas sciagnieta jest nakret¬ kami celem silnego zamocowania tloków 4 i 22.Tloki 22 posiadaja ten sam kierunek ruchu i te sama szybkosc, co ich tloki na¬ pedowe 4, przyczem maja taki przekrój, ze dostarczaja dwukrotnie wieksza ilosc po¬ wietrza od ilosci, potrzebnej do zasilania cylindrów napedowych. Tloki 22 w cylin¬ drze 2 sa uszczelnione zapomoca pierscie¬ ni uszczelniajacych 25, zas na wewnetrz¬ nej powierzchni piasty, zapomoca której osadzony jest tlok na wale 14, wykonane sa zwykle rowki pierscieniowe 26, tworza¬ ce uszczelnienie labiryntowe* Czolowe powierzchnie den tloków 22 — 2 -rpokryte sa warstwa grubego filcu 27, dzie¬ ki czemu dna stykaja sie lagodnie i cicho pod koniec ich biegu.W ten sposób -zmniejsza sie równiez do minimum przestrzen szkodliwa.Zasysanie powietrza, którym zasilane sa cztery cylindry robocze, odbywa sie przez otwór cylindryczny 28, umieszczony w srodkowej przestrzeni oslony silnika po¬ miedzy dwoma kolejnemi cylindrami ro- boczemi, który to otwór zaopatrzony jest w plytke z fibry lub kauczuku 29, dociska¬ na do gniazda 30 zaworu zapomoca spre¬ zyny 31.Napelnianie powietrzem przez pompe . poszczególnej pary cylindrów odbywa sie przez prostokatny otwór 32, zaopatrzony w samoczynna plytke, obciazona naciskiem metalowych pasków 33, a przeplyw powie¬ trza, wtlaczanego do cylindrów roboczych silnika, odbywa sie przez wspólna komore zasilajaca 34 i otwory 35, które sie otwie¬ raja przy koncu suwu rozprezania lewych tloków 4 (fig. 1) pary cylindrów, lezacych w plaszczyznie X —X (fig. 2).Wylot spalin odbywa sie przy koncu suwu rozprezania prawych tloków 4 tych¬ ze cylindrów. Tloki te odslaniaja otwory 36, polaczone z przestrzenia 37 oslony 3, skad spaliny uchodza nazewnatrz przewo¬ dem wylotowym 38.Wtrysk paliwa odbywa sie przez otwór 39 zapomoca oddzielnej pompy dla kazde¬ go cylindra. Pompa ta sklada sie z cylindra 40 z tlokiem nurnikowym 41, posiadajacym na koncu uszczelniajace rowki labirynto¬ we i znajdujacym sie z lewej strony pod dzialaniem sprezyny 57, z kulowego za¬ woru ssawczego z kulka 42 oraz z zaworu tlocznego 43. Sprezyny 44 dociskaja kulki 42 i 49 do ich gniazd, a wystep 45 pod kul¬ kami ogranicza ich skok.Paliwo, doplywajace ze zbiornika (nie- przedstawionego na rysunku) do kazdego z cylindrów roboczych przez otwór 46, jest wtryskiwane do przestrzeni sprezania cy¬ lindra roboczego przez stozkowy otwór 47 rozwartosci okolo 15°.Tlok nurnikowy 41 uruchamiany jest w chwili wtrysku paliwa, t. j. nieco przed koncem suwu sprezania, zapomoca kólka 48, umieszczonego na przedluzeniu sworz¬ nia 23 tloka roboczego 4, przechodzacego przez wydrazenie 49, wykonane w oslonie 3 i zamykane przedluzeniem 50 tulei tloka roboczego 4.W celu umozliwienia regulacji ilosci wtryskiwanego paliwa, umieszczony jest na tloku nurnikowym 41 zderzak 51, przy¬ legajacy swobodnie do niego i zaopatrzony na walcowym obwodzie w zeby 52, wspól¬ pracujace z zebatka 53, która przesuwa sie w dlugim kanale, wykonanym w oslonie cylindra pompy, poprzecznie wzgledem osi tloka tej pompy.Zebatki wszystkich cylindrów robo¬ czych poruszane sa zapomoca katowych dzwigni 54, sprzezonych wzajemnie i na¬ pedzanych jednoczesnie zapomoca jednej wspólnej dzwigni nastawczej (nieprzedsta- wionej na rysunku), lub tez zapomoca sa¬ moczynnego regulatora. Wkrecajac lub wykrecajac zderzak 51, zmniejsza sie lub powieksza suw tloka nurnikowego 41, a przez to i wydatek pompy paliwowej w po¬ zadanych granicach.Komory 55 w oslonie 3 silnika sluza do obiegu wódy chlodzacej, która doplywa i odplywa przez odnosne otwory 56.Rozwiniecia prowadnic na plaszczyznie posiadaja przebieg sinusoidalny lub analo¬ giczny (fig. 3).Krzywa rozwiniecia prowadnicy tarczy 12 (górna krzywa M) jest o taka wielkosc przesunieta naprzód wzgledem krzywej rozwiniecia prowadnicy tarczy 11 (dolna krzywa N), ze spowodowane jest pewne okreslone przyspieszenie usuwania spalin i opóznianie zamykania doplywu powietrza, co nieco zwieksza moc silnika.Z drugiej strony zamiast nadawac pro¬ wadnicom ksztalt regularnych sinusoid — 3 —mozna równiez dobrac taki ksztalt, aby ruch tloków ku srodkowi (sprezanie) od¬ bywal sie wolniej od ruchu nazewnatrz (suw roboczy). Najkorzystniej jest stoso¬ wac ksztalt przedstawiony na rysunku w postaci krzywych M i N (fig. 3), Krzywa M mozna np. otrzymac z regu¬ larnej sinusoidy S, wykreslajac, poczawszy od linij górnych wierzcholków H, sinusoi- dy wspólrzedne h m, nachylone pod katem a ku tylowi wzgledem wspólrzednych pro¬ stokatnych 5 A, i odkladajac hm = sh.W ten sposób ulatwia sie uzyskanie wiekszej szybkosci katowej silnika.Odpowiednie rozmieszczenie i przebieg krzywych prowadnic lub parzysta liczba pelnych krzywych na obwodzie tarcz na¬ pedowych 11 i 12 dla danego zespolu tlo¬ ków roboczych 4 pozwala bardzo latwo spowodowac zmniejszenie szybkosci kato¬ wej wala napedowego 14 bez zastosowania specjalnej przekladni i bez spowodowania straty przez zmniejszenie skutku uzytecz¬ nego silnika.Zaleta ta jest bardzo cenna przy zasto¬ sowaniu tego silnika do bezposredniego napedu samochodów, okretów lub samolo¬ tów.Smarowanie centralne mozna uzyskac bardzo latwo przez umieszczenie z obu stron silnika na pewnym poziomie oleju w szczelnej oslonie. Tarcze 11 i 12, zanurzo¬ ne w oleju przy obracaniu sie, zapewniaja odpowiednie rozprowadzenie oleju.Wspomniany silnik moze zawierac do¬ wolna parzysta ilosc cylindrów, poczynajac od dwóch.W razie zastosowania tego silnika w lotnictwie, nalezy go budowac z metali lek¬ kich, zas czesci trace sie i koszulki cylin¬ drów moga byc wykonane z metali wytrzy¬ malych, nadajacych sie do naweglania lub nitrowania.Dzialanie silnika jest nastepujace: Na poczatku, podczas obrotu walu 14 silnika reka tloki 22 pompy powietrznej odsuwaja sie od siebie i zasysaja swieze powietrze przez otwór 28 poprzez zawór ssawczy 29 i 31. Podczas powrotnego suwu tloków 22, gdy nastepnie tloki te zblizaja sie do siebie, plytka 29 zamyka sie i po¬ wietrze zostaje przetloczone do przestrze¬ ni 34 poprzez zawór tloczny 33 w ilo¬ sci, odpowiadajacej podwójnej pojemno¬ sci czterech cylindrów roboczych /.Powietrze to znajduje sie w dwóch przeciwleglych cylindrach pod koniec su¬ wu sprezania i na poczatku okresu spala¬ nia, podczas gdy tloki pozostalych cylin¬ drów znajduja sie wówczas w polozeniu przy koncu suwu roboczego i wylotowego.W tych dwóch ostatnich cylindrach . prawy tlok 4, dzieki odpowiedniemu wzglednemu wzajemnemu przesunieciu krzywych prowadnic tarcz 12 i 11, odsla¬ nia najprzód otwory wylotowe 36, przez które przeplywaja spaliny do komory 37 oslony, a stamtad ostatecznie do atmosfe¬ ry przez rure 38. Nastepnie dopiero lewy tlok 4 odslania otwory wlotowe 35, przez które doplywa pod malem, cisnieniem swie¬ ze powietrze do cylindra, wtloczone u- przednio do komory 34 oslony 3 przez pompe powietrzna 2 — 22, i powoduje o- stateczne usuniecie spalin, pozostalych w cylindrze po ostatnim suwie wylotowym tloka, w ten sposób obydwa otwory 35 i 36 sa jednoczesnie otwarte w ciagu pewnego czasu.Tarcze napedowe 11 i 12 obracaja sie nadal, prawy tlok przy powrotnym ruchu zaslania otwory 36, a powietrze doplywa w dalszym ciagu do cylindra przez otwory wlotowe 35 az do chwili wyrównania sie cisnienia w cylindrze roboczym z cisnieniem w komorze 34.Nastepnie lewy tlok przy powrotnym ruchu zamyka otwory wlotowe 35 i powie¬ trze, zawarte pomiedzy dwoma zblizajace- mi sie tlokami, zostaje sprezone do takie¬ go cisnienia, ze temperatura sprezania wy¬ woluje nagly zaplon wtrysnietego do.cy- — 4' ^linclra roboczego paliwa przed koncem su¬ wu sprezania. Wtrysk paliwa uskutecznia tlok 41 pompy paliwowej, poruszany zapo- moca kólka 48, znajdujacego sie na prze¬ dluzeniu czopa 6 lewego roboczego tloka 4.Spalanie zaczyna sie w chwili wtrysku paliwa i trwa w ciagu pewnego okresu cza¬ su. W miedzyczasie tloki 4 odsuwaja sie znowu od siebie i za posrednictwem nape¬ dowych tarcz 11 i 12 przenosza naped na wal 14, wprawiajac go w ruch obrotowy.Dzialanie to powtarza sie w sposób ciagly, zapewniajac regularne dzialanie silnika.W celu zwiekszenia wytrzymalosci tlo¬ ków i powiekszenia ich powierzchni dla u- latwienia wymiany cieplnej mozna nadac dnom tloków ksztalt wklesly, sprzyjajacy lepszemu wzajemnemu przemieszaniu sie czasteczek powietrza i paliwa oraz przy¬ spieszeniu spalania. W ten sposób uzysku¬ je sie odpowiednie zwiekszenie mocy sil¬ nika. PL