Znane sa przeciwbiezne promieniowe turbiny parowe, w których para doplywa do srodka turbiny i przeplywa naprzód przez pewna ilosc wspólsrtodkowych wirni¬ ków o promieniowym ukladzie lopatek, a nastepnie w przestrzeni iza ostatnim pier¬ scieniowym wirnikiem plomieniowego u- kladu lopatek podzielona na dwa kierunki przeplywa przez szeregowb umieszczone wirniki osibWegb ukladu lopatek. Doply¬ wajaca do tej przestrzeni w znacznym stopniu Rozprezona para posiada zarazem ftak obnizona temperature, ze w pewnych przypadkach wydziela sie znaczna ilosc skroplin. Skroplimy te próbowano w takich przeciwbieznych turbinach odpmwadzac otworami, Wykbnanemd W pierscieniu, osla¬ niajacym czesci wewnetrzne turbiny i znaj¬ dujacym sie nazewnatrz promieniowego ukladu lopatek. Wydzielanie skroplin za¬ mierzano uiskuteczniac przez nadanie pa¬ rze ruchu kolowego w chwili wyplywu jej z ostatniego pierscieniowego wirnika pro¬ mieniowego ukladu lopatek, wskutek czego czasteczki skroplin pod wplywem sily od¬ srodkowej odrzucaneby byly w kierunku promieniowym do najdalszych czesci tur¬ biny. Okaz/UJe sie jednak, ze para przy o- puszczaniiu ostatniego pierscieniowego wir¬ nika promieniowego ukladu lopatek po&ia-da kierunek przewaznie promieniowy, a przy zjnianie kierunku jej przeplywu w kierownicach osiOwegio ukladu lopatek o- trzymuje ruch wirowy. Wobec tego nie mozna odprowadzac czastek cieczy lub wilgotnej pary w wyzej opisany sposób bez Wielkich stfat energji. Poza tern w przestrzeni, znajdujacej sie za ukladem lopatek promieniowych, szybkosc pary zmniejsza sie naprzód, a nastepnie znów wzrasta, a poniewaz takie wahania szybko¬ sci pociagaja za soba straty energji, wiec i ogólna sprawnosc turbiny wskutek tego spada. Braki) te wystepuja zarówno w tur¬ binach z jednym tylko wirnikiem lopatko¬ wym wrlaz z przynalezna kierownica, jak i w turbinach z kilkoma wirnikami lopat- kowemi z przynaleznemi kierownicami o osiowym ukladzie lopatek.Wynalazek niniejszy zapobiega w po¬ dobnych turbinach wymienionym wyzej brakom i podnosi ogólna sprawnosc tur¬ biny.Wynalazek polega na umieszczeniu pierwszego wienca lopatek kierowniczych osioweglo ukladu lopatek obok ostatniego pierscieniowego wirnika lopatkowego pro¬ mieniowego ukladu lopatek, liczac w kie¬ runku przeplywu pary.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia przekrój poprzeczny wzdluz osi przeciwbieznej promieniowej turbiny, fig. 2 i 3 — rózne odmiany wykonania kie¬ rownic osiowego ukladu lopatek turbiny, fig. 4 — odmiane kierownicy wedlug fig. 1, wykonana jako ogrzewacz wodny, fig. 5 — przekrój wzdluz linji B — B na fig. 4 w mniejszej podzialce, fig. 6 — przekrój wzdluz linji G — C na fig. 4, fig. 7 — sche¬ mat innej odmiany przyrzadu paroroz- dzielczego, obslugujacego uklad lopatek o- siowych.Na fig. 1 linja A — A oznacza pla¬ szczyzne symetrji turbiny, prostopadla do osi obiOtu turbiny. Wal turbiny 2 polaczo¬ ny jest w znany sposób z wewnetrzna cze¬ scia 3 albo wykonany jest z nia z jednej sztuki; czesc 3 osadzona jest wspólsrodko- wo w czesci 4. Czesci te tworza wraz z ze¬ wnetrzna czescia 5 wirnik turbinowy, na którym osadzone sa wience lopatkowe. Ze¬ wnetrzna czesc 5 wirnika turbinowego dzwiga wience lopatkowe 10 i 11 osiowe¬ go ukladu lopatek oraz za posrednictwem pierscieni osaddzych 14 pierscieniowe wir¬ niki lopatek promieniowych 15. Poza. tern zewnetrzna cz,esc 5 wirnika turbinowego polaczona jest zapomoca dwóch pierscie¬ ni skurczowych 31 i 32 i wydrazonych sworzni 33 z czesciami wewnetrznemi 3 i 4 wirnika turtrinowego, które zapomoca pier¬ scieni osadczych 6 Wzglednie 7 dzwigaja wience lopatkowe promieniowych wirni¬ ków lopatkowych 8 wzglednie 9. Para do¬ plywa wlotem 16 do komory 17 posrodku turbiny, skad plynie w kierunku promie¬ niowym nazewnatfz przez trzy zespoly lopatek promieniowych 8, 9 i 15.Bezposrednio za ostatnim pierscienio¬ wym wirnikiem lopatkowym 36 promienio¬ wego ukladu lopatek 15, liczac w kierun¬ ku przeplywu pary, osadzony jest w mysl wynalazku pierwszy wieniec lopatek kie¬ rowniczych 28 osiowego ukladu lopatek. W mysl wynalazku pozostawia sie niewielki tylko odstep miedzy pierscieniowym wirni¬ kiem lopatkowym 36 a wiencem lopatek kierowniczych 28, t. zn, krawedzie wloto¬ we lopatek kierowniczych 28 umieszcza sie obok krawedzi wylotowej lopatek pierscie¬ niowego wirnika 36 na takiej odleglosci, aby energje szybkosci pary przy wylocie z lopatek ostatniego wirnika pierscienio¬ wego 36 mozna bylo bez strat szybkosci wyzyskac w wiencu fopatek kierowniczych 28, w którym to celu nalezy wieniec lopa¬ tek kierowniczych 28 umiescic blizej wien¬ ca lopatkowego ostatniego wirnika pier¬ scieniowego 36, niz pierwszego wienca lo-^ patek wirnikowych 10 osiowego ukladu lopatek. — 2 —Pomiedzy Wirnikiem pierscieniowym 36 a wiencem lopatek IrieTtoWniczych 28 po¬ wstaje komora 27, która podzielona zosta¬ je w mysl wynalazku zapomoca scianki podzialowej 35, podtrzymujacej równiez pierscien lopatkowy 28, na dwa kanaly 29 i 29a (fig. 1 i 4). Scianka ta rozdziela bez¬ posrednio strumien pary, doplywajacy do osibwych ukladów lopatek 10, U po obu stronach plaszczyzny symetrji A—A tur¬ biny. Wskutek tego paraf która opuscila uklad lopatek promieniowych, nie podle¬ ga takiemu rozprezeniu, jakie bylo po¬ trzebne do wypelnienia calej komory 27, a zatem nie doznaje równiez zmniejszenia swej szybkosci, wskutek czego odpada po¬ trzeba dalszego rozprezania pary w kie¬ rownicach osiowego ukladu lopatek w celu nadania jej nowego przyspieszenia.Z wylotu lopatek promieniowych para wyplywa nazewnatrz przewaznie w kie¬ runku promieniowym i przeplywa dalej Wzdluz scianki podzialowej 35 przez wie¬ niec lopatek kierowniczych 28 w kierunku, zaznaczonym linja kropkowano-kreskowa- na 37. W tej postaci wykonania liopatki wienca kierowniczego 28 ciagna sie od o- statniego pierscienia lopatek promienio¬ wych 36 az do pierscienia lopatek osio¬ wych 10. Para, wyplywajaca z lopatek pierscienia 36, prowadzona jest czesciowo bezposrednio przez scianke podzialowa 35, a czesciowo przez lopatki wienca kierow¬ niczego 28, skutkiem czego przeplywa wprost do wienca lopatek osibwych 10 o- siowegó ukladu lopatek bez znaczniej¬ szych strat energji. Poza tern lopatki kie¬ rownic nadaja parze pewna szybkosc wzdluz obwodu kola, skutkiem czego pod wplywem sily odsrodkowej nastepuje od¬ dzielenie zawartych w parze czasteczek cieczy, które zostaja odrzucone W kierun¬ ku promieniowym zewnetrznego pierscie¬ nia wienca lopatkowego 10, skad przeply¬ waja nastepnie przez lopatki kierownicze 12 i w kierunku promieniowym, poza, pier¬ scien ii ku wylotowi 30. Lopatki kierowni¬ cze 28 najwlasoiwiej jest osadzic w ten sposób, aby para otrzymywala taka sama szybkosc obwodowa, z jaka obracaja sie lopatki wirnikowe 10 osiowego ukladu lo¬ patek. W tym celu lopatki wieafca kierow¬ niczego, 28 sa pochylone w tym samym kie¬ runku, W którym obraca sie tarcza turbino¬ wa 5 z lopatkami 10, 11. Szerokosc lopa¬ tek wienca kierowniczego 28 ograniczona jest scianka 40, wobec czego kanal paro¬ wy, którym przeplywa para przez wieniec z lopatkami kierowniczemi, ograniczony jest w kierunku osi turbiny z jednej stro¬ ny scianka podzialowa 35, a z drugjiej — scianka 40 (fig. 2 — 4).Scianka podzialowa 35 (fig. 2} dzieK komore miedzy ostatnim wiencem lopatko¬ wym pierscieniowego wirnika 36 promie¬ niowego ukladu lopatek a pierwszym wien¬ cem lopatkowym 10 osiowego ukladu Lopa¬ tek na dwa kanaly (z których tylko jeden 29 uwidoczniony jest na rysunku), pod¬ trzymujac w tym przypadku wieniec lopa¬ tek kierowniczych 28, których krawedzie wylotowe ciagna sie tylko do tego miejsca w kanale 29, poza którym para zmienna kierunek promienirfwy na osiowy, aby móc przeplywac osiowo przefc osibwy uklad lo¬ patek. W tym celu wystarczy lopatkom wienca kierowniczego 28 nadac zwykly ksztalt lopatek kierowniczych, stosowa¬ nych w turbanach parowych. N& rozwidlo¬ nej czesci zewnetrznej tarczy turbinowej 5 osadzone sa swemi trzonami 39 lopatki 10 dluzsze w kierunku promieniowym, niz osioWym. Trzony te stykaja sie na calym obwodzie pierscienia tarczy, dzieki czemu uniemozliwiony jest przeplyw pary mie¬ dzy trzonami. W pierscieniowej czesci 13 oslony wywiercony jest szereg otworów 41, przez które pod dzialaniem sily od¬ srodkowej zostaja usuwane nazewnatrz skropliny zawarte w parze.W odmianie wykonania otworów do u- suwania skroplil* z pary (fig. 3) otwory 41 — 3 —w pierscieniowej czesci 13 oslony sa wiek¬ sze od takichze otworów w poprzednio o- pisanem wykonaniu (fig, 2) i lacza kanal 42 z urzadzeniem do podgrzewania Wody.Przez otwór 41 nalezy odprowadzic z tur¬ biny nietylko skroplmy, zawarte w parze, ale równiez pewna ilosc pary, potrzebna do podgrzania wody zasilajacej. W ka¬ nale 42 para otrzymuje pewien ruch obrb- towy, który daje rekojmie, ze odprowa¬ dzona para uniesie ze soba równiez mozli¬ wie najwieksza ilosc skroplin. Przegroda 43, ograniczajaca z jednej strony pierscie¬ niowy kianal od strony wnetrza turbiny, nadaje kierunek glównie tej ilosci pary, która ma przeplynac przez osiowy uklad lopatek, i zapobiega tworzeniu sie wirów pomiedzy para, krazaca w kanale 42, a para, przeplywajaca przez osiowy uklad lopatek, W odmianie wykonania wedlug fig. 4 kanal 42 wykonany jest w postaci pod¬ grzewacza, zaopatrzonego w kilka we¬ zownic. Czesc pary, któna przeszla przez wieniec lopatek kierowniczych, dostaje sie do kanalu 42, podczas gdy reszta pary od¬ plywa nazewnatrz przez osiowy uklad lo¬ patek. Wraz z para, floplywajaca do ka¬ nalu 42, zostaja porywane skropdiny, za¬ warte w parze, i usuwane naogól naze¬ wnatrz otworami 41. Przez otwory 45 zo¬ staje usuwana para, która przeplynela u- przednio pomiedzy wezownicami 44, od¬ dajac przeplywajacej przez te wezownice wodzie cieplo. Celem zapewnienia prze¬ plywu dostatecznej ilosci pary pomiedzy wezownicami 44 laczy sie otwory 45 z przyrzadem zasysajacym pare lub skro¬ plimy.Przekrój plaszczyzna, prostopadla do osi turbiny, przez wezownice w mniejszej podzialce przedstawiony jest na fig. 5, gdzie kanal 42 i wezownice 44 przedsta¬ wione sa dla przejrzystosci w powieksze¬ niu w stosunku do obwodu kanalu. Woda doplywa otworem 46 do wezowtnic 44 i przeplywa przez nie w kierunku, zazna¬ czonym na rysunku strzalkami, przez kil¬ ka warstw w&pólsrodkowych wezownic, aby ujsc nastepnie przez wylot 47. Po¬ dobny uklad wezownic zapewnia najwiek¬ sza ich gestosc, przyczem podgrzewacz mozna wyjac z turbiny wraz z pierscie¬ niem 13 po zdjeciu polowy pierscienia 13 wzdluz plaszczyzny, prostopadlej do osi obrotu turbiny.Na fig. 6 przedstawiony jest uklad lo¬ patek kierowniczych 28, do których do¬ plywa para po przejsciu ostatniego wienca lopatkowego pierscieniowego wirnika 36 promieniowego ukladu lopatek. Szybkosc i kierunek wyplywu pary z tych lopatek przedstawione sa jako wektor 48. Te szybkosc i kierunek wyplywajacej pary nalezy dobrac w ten isposób wzgledem szybkosci obwodowej 49 wirnika, aby kie¬ runek wzglednej szybkosci pary wyrazal sie wektorem 50, to jest, aby wzgledna szybkosc Wylotowa pary z lopatek wirnika pierscieniowego 36 byla mniej wiecej skie¬ rowana promieniowo (wektor 48). Jak wspomniano wyzej, lopatki wienców kie¬ rowniczych, przylegajace do scianki po¬ dzialowej 35, rozmieszczone sa po obu stronach tej scianki oraz sa pochylone w strony przeciwne, jak to zaznaczone jest na fig. 6, na której lopatki 28 przedsta¬ wione sa linjami pelnemi, podczas gdy lo¬ patki kierownicze, znajdujace sie po dru¬ giej stronie scianki podzialowej 35, zsl- znaczone sa Kojami kreskowanymi 51.Para, doplywajaca z lopatek pierscienio¬ wego wirnika 36 przewaznie w kierunku promieniowym, mla wlasciwy kierunek za¬ równo w stosunku do. wienca lopatek kie¬ rowniczych po jednej stronie, jak i po drugiej stronie scianki podzialowej 35.Lopatki wienca kierowniczego 28 mozna wykonac w sposób zwykly, a mianowicie przez obróbke zapomoca gryzów lub stru¬ garek, lecz mozna je takze odlac badz ma¬ sywnie, badz z kanalem wewnatrz lopat- — 4 —ki (fig, 6). Mozna je równiez sporzadzic z wygietej blachy, przyczem konce polaczo¬ ne sa ze soba w miejscu 52 zapomoca spa¬ wania.Zaleca, sie, aby para po opuszczeniu wienca lopatek kierowniczych otrzymywa¬ la taki kierunek, aby jej kierunek wlotu do pierwszego wienca lopatkowego osio¬ wego ukl&du lopatek byl w przyblizeniu prostopadly do plaszczyzny obrotu tego wienca.W odmianie wykonania, przedstawio¬ nej na fig. 7, scianke podzialowa 35 za¬ stepuja dwie scianki, umieszczone syme¬ trycznie wzgledem plaszczyzny symetrji turbiny. Lopatki 28 wzglednie 51 obu wien¬ ców kierowniczych maja ksztalt nieco od¬ mienny, jednakze pracuja w opisany u- przednio sposób. Jasnem jest, ze zamiast dwóch scianek mozna ich zastosowac kilka i umiescic je symetrycznie wzgledem pla¬ szczyzny symetrji turbiny.Zgodnie z rysunkiem, we wszystkich opisanych powyzej odmianach wykonania turbina sklada sie z dwóch ukladów lopa¬ tek osiowych, osadzonych równolegle wzgledem siebie i wzgledem kierunku glównego strumienia doplywajacej pary.Jednakze mozna sobie wyobrazic kilka ukladów lopatek osiowych, rozmieszczo¬ nych w ten sposób, ze przestrzen pomie¬ dzy ostatnim wiencem lopatek wirnikowych ukladu promieniowego a pierwszemi wien¬ cami lopatek kierowniczych osiowego u- kladu lopatek, podzielona jest przegroda¬ mi na kanaly. Poza tem kazdy zespól lo¬ patek osiowych sklada sie z dwóch wien¬ ców lopatkowych; wynalazek nie jest jed¬ nakze ograniczony do takiej wlasnie ilosci wienców. W przypadku, gdy zespól lopa¬ tek osiowych sklada sie z jednego tylko wienca, lopatki kierownicze osiowego u- kladu lopatek obejmuja jeden tylko wie¬ niec lopatek kierowniczych, umieszczony obok ostatniego pierscieniowego wirnika promieniowego ukladu lopatek.Poza tem mó^a miec zastosowanie innc konstrukcje znane w podobnych turbinach, objete jednakze zasadnicza idea wynaUtz* ku. Wielkosc promieniowego wienca lopa¬ tek kierowniczych 28 zalezy oczywiscie od Wielkosci turbiny, W której ma byc on u- mieszczony. PL