Opis patentowy URZAD PATENTOWY PRL Patent tymczasowy dodatkowy do patentunr Zgloszono: 82 07 19 (P. 237555) Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 83 05 23 Opis patentowy opublikowano: 1986 12 31 Int. Cl.3 G01M 17/00 G01L 5/28 IWiedu Patentowego.1 Twórcywynalazku: Wladyslaw Sliwinski, Andrzej Gajek. Zygmunt Bohuslaw Podhorecki Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kosciuszki, Kraków (Polska) Zespól wywierania nacisku na pedal hamulca, przeznaczony do badan pojazdów kolowych Wynalazek dotyczy zespolu sluzacego do badania ukladów hamulcowych pojazdów kolo¬ wych, ukladów sterowanych przez czlowieka naciskiem stopy na pedal. Zespól wywierania nacisku na pedal przeznaczony jest do badan stanowiskowych i drogowych nowoprojektowanych ukladów hamulcowych.Waznosc zagadnienia bezpieczenstwa ruchu drogowego narzuca koniecznosc szczególnie dokladnych badan nad zwiekszeniem skutecznoscii niezawodnosci ukladów hamulcowych, badan, które z tego wzgledu prowadzi sie metodami statystycznymi przez wielokrotne powtarzanie pomiarów. Prawidlowosc oceny pomiarów wymaga, zwlaszcza z uwagi na szybkosc zachodzacych zjawisk, stalosci warunków brzegowych próby, miedzy innymi stalej, powtarzalnej wartosci sily nacisku na pedal. W tym celu stosowano mechaniczne przyrzady ograniczajace, przy których nacisk na pedal realizowany byl za posrednictwem plytki naciskowej oddzialywujacej przez spre¬ zyne na pedal, przy czym plytka wyposazona byla w regulowane zderzaki opierajace sie o podloge Tu.Rozwiazanie takie wykorzystujace sile fizyczna obslugujacego nie zapewnia powtarzalnosci przebiegu narastania sily nacisku na pedal, a ponadto przy wielolicznych próbach jest bardzo uciazliwe. Dlatego wykorzystuje sie równiez mechaniczne zespoly naciskowe, z których zespoly pneumatyczne z silownikiem tlokowym sa z uwagi na prostote i latwosc regulacji sily bardzo korzystne. Jeden z takich zespolów przedstawionyjest na str.38 dwutygodnika „Biuletyn Informa¬ cyjny Przemyslu Motoryzacyjnego" numer 3 z roku 1977 wydawanego przez Przemyslowy Instytut Motoryzacji w Warszawie, Silownik pneumatyczny zasilany jest sprezonym powietrzem ze zbior¬ nika przez zawór redukcyjny oraz zawór sterujacy Zespól polaczony jest z ukladem rejestrujacym oraz ukladem sterowniczym, miedzy innymi z miernikiem cyfrowym odstepu czasu zadzialania.Przedstawiony uklad zasilania powietrzem silownika tlokowego nie zapewnia stalego przebiegu sily nacisku w czasie, gdyz po przesterowaniu zaworu w czasie pracy silownika wystepuje przeplyw sprezonego powietrza przez zawór redukcyjny.Zespól wedlug wynalazku ma zapewnic scisle powtarzalny przebieg narastania sily nacisku na pedal hamulca. W tym celu szeregowo miedzy zaworem redukcyjnym a zaworem sterujacym praca silownika zainstalowane zostaly kolejno zawór odcinajacy oraz zbiornik pomocniczy powietrza.2 130 281 Takie polaczenie zapewnia prace silownika wynikajaca jedynie z rozprezenia ustalonej geometry¬ cznie objetosci sprezonego powietrza, objetosci okreslonej przestrzenia zbiornika pomocniczego i przewodów laczacych od zaworu odcinajacego. Korzystnym dla pracy zespolu jest sprzezenie elementów sterujacych zaworu sterujacego oraz zaworu odcinajacego w taki sposób, ze jednoczes¬ nie z przesterowaniem zaworu sterujacego w polozenie zasilania silownika nastepuje zamkniecie zaworu odcinajacego i na odwrót.Pelne zrozumienie wynalazku umozliwi opis przykladowego wykonania zespolu naciskowego w rozwiazaniu przystosowanym do drogowych badan hydraulicznego ukladu hamulcowego samo¬ chodu osobowego. Rozwiazanie to przedstawione jest na rysunku w ujeciu schematycznym.Zespól zasilany jest ze zbiornika 1 napelnianego przed próba ze sprezarki powietrza, a ustalonego na okres próby w dowolnie wybranym, dogodnym miejscu samochodu. Zbiornik 1 przez zawór odcinajacy 13 polaczony jest elastycznym przewodem 15 z podzespolem sterujacym, ujetym konstrukcyjnie w obudowie 14. Podzespól sterujacy zawiera szeregowo polaczone: mano¬ metr 2, reduktor cisnienia 3, manometr 4 wyskalowany w jednostkach sily, sterowany zawór odcinajacy 5, zbiornik pomocniczy 6 oraz zawór sterujacy 7. Zawory odcinajacy 5 i sterujacy 7 posiadaja konstrukcje umozliwiajaca alternatywne sterowanie: elektromagnetyczne lub mechani¬ czne. Mechanicznego przesterowania zaworów dokonuje sie za posrednictwem przycisku 17, oddzialywujacego jednoczesnie swymi zderzakami na oba zawory.Przylacze wyjsciowe podzespolu sterujacego polaczone jest przewodem elastycznym 16 z przestrzenia tlokowa silownika 8 jednostronnego dzialania. Silownik 8 ustalony jest korpusem przez przegub kulisty 10 do stalego elementu kabiny, natomiast do tloczyska 11 zamocowany jest na przegubie kulistym 12 uchwyt pedalu hamulca 9. Taki uklad mocowania silownika 8 zapewnia ukierunkowanie sily nacisku na pedal hamulca stwarzajace warunki proporcjonalnosci cisnienia w silowniku 8 do sily dzialajacej na tlok pompy hamulcowej. Powierzchnia nacisku pedalu hamulca 9 zostala powiekszona tak, aby oprócz czesci zajmowanej przez uchwyt pedalu pozostala czesc umozliwiala sterowanie stopa kierujacego. Jest to szczególnie istotne w warunkach badan drogowyeh.Wartosc sily nacisku ustala sie reduktorem cisnienia 3 wedlug wskazan manometru 4, którego skala w jednostkach sily wykonana jest z uwzglednieniem objetosci przestrzeni zawartej miedzy zaworem 5 i silownikiem 8. Po nacisnieciu przycisku 17, wzglednie po przekazaniu sygnalu elektrycznego na elektromagnesy zaworów 5 i 7 nastepuje ich przesterowanie w polozenia: odciecia przeplywu na zaworze 5 oraz polaczenie przestrzeni zbiornika 6 przez zawór 7 z silownikiem 8.Przesterowanie zaworów jest nieznacznie przesuniete w fazie i zapewnia nieco wczesniejsze zadzia¬ lanie zaworu 5 przed zaworem 7 — na przyklad przez odpowiednia regulacje dlugosci zderzaka na przycisku 17.Stosowanie zespolu wedlug wynalazku zapewnia pelna porównywalnosc narastania sily nacis¬ ku na pedal hamulca, w sposób prosty uzyskuje sie sygnal dzialania oznaczony na oscylogramie próby, zespól jest praktyczny w uzyciu i z uwagi na mozliwosc bliskiego usytuowania silownika i podzespolu sterujacego pozwala na duza licznosc zadzialania przy jednorazowym napelnieniu butli. PL