Przedmiotem wynalazku jest inicjator zaplonu mieszanin wybuchowych, stosowany zwlaszcza w urzadzeniach do pomiaru parametrów wybuchowych mieszanin gazowych i pylowo-gazowych.Pomiary parametrów wybuchowych, takich jak dolna granica wybuchowosci, maksymalne cisnienie wybuchu i predkosc narastania cisnienia wybuchu, wymagaja wytworzenia okreslonej ilosci energii, która powoduje zaplon badanej substancji wybuchowej. Energia ta jest wytwarzana przez inicjatory zaplonu, które wykonane sa w postaci zarnika elektrycznego zasilanego z baterii kondensatorów. W trakcie rozladowywania baterii kondensatorów rejestruje sie chwilowe prze¬ biegi pradu i napiecia zarnika i na podstawie graficznej analizy tych przebiegów okresla sie ilosc energii cieplnej emitowanej przez zarnik. Analiza graficzna zarejestrowanych przebiegów jest czasochlonna, a obliczona wartosc energii jest obarczona bledem okolo 25%. Ponadto, ze wzgledu na mozliwosc okreslenia ilosci energii dopiero po rozladowaniu baterii kondensatorów, niemoz¬ liwe jest wystarczajaco dokladne programowanie zadanej ilosci energii przed wystapieniem wybu¬ chu. Zarnik znanego inicjatora ulega czesto zniszczeniu, co zmusza do dodatkowego wyznaczania energii cieplnej pochodzacej ze spalonej masy zarnika.Wynalazek dotyczy inicjatora zaplonu mieszanin wybuchowych, zawierajacego zarnik elek¬ tryczny i baterie kondensatorów.Istota wynalazku polega na tym, ze inicjator jest wyposazony w dwa sumatory, na których wejscia sa podawane sygnaly proporcjonalne do pradu i napiecia zarnika elektrycznego, a wyjscia sumatorów sa polaczone poprzez kwadratory z pomocniczym sumatorem, którego wyjscie jest polaczone z integratorem. Sygnal wyjsciowy integratora jest podawany na wejscie komparatora, którego drugie wejscie jest polaczone z zadajnikiem zadanej ilosci energii. Sygnal wyjsciowy komparatora jest podawany na sterujace wejscie sterownika tyrystorowego wlaczonego miedzy baterie kondensatorów, a zarnik elektryczny.Inicjator wedlug wynalazku umozliwia wytwarzanie okreslonej ilosci energii, potrzebnej do zaplonu badanej mieszaniny wybuchowej, z dokladnoscia lepsza niz 10%. Dobór parametrów inicjatora umozliwia zabezpieczenie zarnika przed zniszczeniem i rozszerzenie zakresu zastosowan inicjatora zaplonu do substancji wybuchowych o róznych parametrach wybuchowych. Ilosc energii2 130 131 cieplnej emitowanej przez zarnik inicjatora wedlug wynalazku nie zalezy od wahan napiecia zasilajacego baterie kondensatorów oraz od rezystencji i indukcyjnosci przewodów doprowadzaja¬ cych prad do zarnika.Przedmiot wynalazku jest objasniony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia schemat blokowy inicjatora zaplonu mieszanin wybuchowych.Przykladowy inicjator zaplonu wedlug wynalazku zawiera baterie kondensatorów 1 sklada¬ jaca sie z szesnastu kondensatorów elektrolitycznych polaczonych ze soba równolegle. Kondensa¬ tory te maja pojemnosc po 200/uF kazdy, napiecie pracy 350 V. Bateria kondensatorów 1 jest polaczona z tyrystorowym sterownikiem 2, którego wyjscie jest polaczone równolegle z obwodem zawierajacym elektryczny zarnik 3 polaczony szeregowo z pomocniczym, precyzyjnym rezystorem 4. Spadek napiecia na rezystorze 4 jest proporcjonalny do natezenia pradu przeplywajacego przez zarnik 3. Napiecie na zarniku 3 jest podawane na precyzyjny, rezystorowy dzielnik 5, którego sygnal wyjsciowy jest podawany na odwracajace wejscia dwóch operacyjnych wzmacniaczy spel¬ niajacych role sumatorów 6. Na nieodwracajace wejscia wzmacniaczy jest doprowadzany spadek napiecia na rezystorze 4. Sygnal wyjsciowy jednego z sumatorów 6 jest róznica jego sygnalów wejsciowych, a sygnal wyjsciowy drugiego sumatora 6 stanowi sume jego sygnalów wejsciowych.Sygnaly wyjsciowe sumatorów 6 sa podawane na wejscia kwadratorów 7 wykonanych w postaci diodowych aproksymatorów o siedmio-odcinkowej aproksymacji idealnej funkcji kwadratowej,co zapewnia dokladnosc aproksymacji okolo 2%. Po zsumowaniu sygnalów wyjsciowych kwadrato¬ rów 7 w trzecim sumatorze 8, a nastepnie scalkowaniu w integratorze 9, otrzymuje sie sygnal proporcjonalny do ilosci energii cieplnej emitowanej przez elektryczny zarnik 3. Sygnal ten jest porównywany w komparatorze 10 z sygnalem zadajnika 11 zadanej ilosci energii, wykonanym w postaci precyzyjnego potencjometru wyskalowanego w jednostkach energii. Wyjsciowy sygnal komparatora 10 jest podawany na sterujace wejscie tyrystorowego sterownika 2 i powoduje odciecie doplywu energii do zarnika 3. Przykladowy inicjator zaplonu ma zakres plynnej regulacji ilosci energii emitowanej przez zarnik~3od zera do 100 Nm. Dokladnosc pomiaru energii wynosi okolo 10%.Zastrzezenie patentowe Inicjator zaplonu mieszanin wybuchowych, zawierajacy zarnik elektryczny zasilany z baterii kondensatorów, znamienny tym, ze jest wyposazony w dwa sumatory (6), na których wejscia sa podawane sygnaly proporcjonalne do pradu i napiecia zarnika (3), a wyjscia sumatorów (6) sa polaczone poprzez kwadratory (7) z wejsciami dodatkowego sumatora (8), którego wyjscie jest polaczone poprzez integrator (9) z jednym wejsciem komparatora (10), a na drugie wejscie komparatora (10) jest podawany sygnal z zadajnika (11) zadanej ilosci energii, natomiast sygnal wyjsciowy komparatora (10) steruje tyrystorowym sterownikiem (2), wlaczonym miedzy baterie kondensatorów (1), a elektryczny zarnik (3).130131 M 10 PL