PL129793B1 - Sulfonate additive for lubricants - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest dodatek sulfonianowy o niskiej temperaturze krzepniecia do srodków smarowych, stanowiacy kompozycje alkiloarylosulfonianów metalicznych i amonio¬ wych w aromatycznym oleju weglowodorowym uzyskanym z ropy naftowej.Alkilóarylosulfoniany metaliczne i amoniowe powszeohnie stosowane sa do produkcji srodków smarowych w charakterze inhibitorów korozji, dodatków detergentowo-dyepergujacych, emulgatorów itp. Z uwagi na wysoka lepkosc oraz wysoka temperature krzepniecia alkilo¬ arylosulfonianów, w celu polepszenia plynnosci stosuje sie je w postaci roztworów olejo¬ wych o stezeniu 30 - 70 % wagowych. Jako rozpuszczalniki stosowane sa rafinowane, nisko- krzepnace oleje uzyskiwane w toku przeróbki rppy naftowej. Znane jest równiez z opisu patentowego PRL 110 031 zastosowanie w charakterze rozpuszczalnika alkiloarylosulfonianów wysokoaromatycznego oleju uzyskanego przez rozdestylowanie ekstraktu z rafinacji selektywnej furfurolem,frakcji prózniowej parafinowej ropy naftowej.Przedmiotem wynalazku jest dodatek sulfonianowy o niskiej temperaturze krzepniecia, stanowiacy kompozycje 30 - 90 % wagowych alkiloarylosulfonianów oraz 10 - 70 % wagowych oleju rozpuszczalnikowego, wykazujacych efekt synergetyczny. Jako alkiloarylosulfoniany stosowane sa sole metaliczne np. metali alkalicznych, ziem alkalicznych i innych, amoniowe np. etylenodwuaminy, etanoloamin i inne kwasu alkilobenzenosulfonowego lub naftosulfonowego, o ciezarze czasteczkowym 400 - 600•2 -L22JL22L Jako__olej rozpuszczalnikowy- stosowany- jest-ekstrakt z rafinacji selektywnej mieszani¬ na aceton-woda, zawierajaca 5 - 12 % wagowych wody, przy stosunku aceton : olej 1,5 - 3 2 1, w temperaturze 30 - 40° C, destylatu o temperaturze wrzenia 250 - 450 C, lepkosci kinematycznej w temperaturze 50° C nie wyzszej niz 15, korzystnie 4 - 9 mm /e i temperaturze krzepniecia 0 - 10° C, uzyskany na drodze rozdestylowania niskoparafinowej ropy naftowej, korzystnie poddany rafinacji.Wskutek stwierdzonego wzajemnego synergetycznego oddzialywania komponentów wytworzone roztwory charakteryzuja sie niska temperatura krzepniecia, obnizona w stosunku do oleju rozpuszczalnikowego o okolo 10° C, oraz dobra plynnoscia przy wysokiej koncentracji sulfonianu w roztworze. Umozliwia to wytworzenie dodatków sulfonianowych o temperaturze krzepniecia rzedu -10 do -20° C oraz wysokiej koncentracji sulfonianu, bez koniecznosci stosowania procesu glebokiego odparafinowania oleju rozpuszczalnikowego.Przyklad I* Do reaktora wprowadza sie 180 kg kwasu alkilobenzenosulfonowego o srednim ciezarze czasteczkowym 482 oraz olej rozpuszczalnikowy, W temperaturze 85 C wprowadza sie przy intensywnym mieszaniu 30 kg zawiesiny wodnej wodorotlenku litu zawie¬ rajacej 14,0 kg LiOH • H20# Reakcje prowadzi sie przez 2 godziny utrzymujac temperature 95 - 100° C,a nastepnie stopniowo podnosi sie temperature do 135 C odparowujac wode, W temperaturze 130° C prowadzi sie przedmuch powietrzem. Po calkowitym odwodnieniu chlodzi sie wytworzony sulfonian do temperatury otoczenia. Wytworzony roztwór olejowy alkilobenzenosulfonianu litu stosowany jest jako inhibitor korozji w smarach plastycznych.Lepkosc oraz temperatura krzepniecia roztworów w oleju rozpuszczalnikowym w zaleznosci od stezenia sulfonianu przedstawia tabl# 1. Olej rozpuszczalnikowy wytworzony jest z de¬ stylatu prózniowego niskoparafinowej ropy naftowej o zakresie temperatur wrzenia 274 - 438° C, lepkosci kinematycznej w temperaturze 50 C 6,2 mm /s i temperaturze krzepnie¬ cia + 8° C. Destylat ten poddaje sie rafinacji mieszanina aceton - woda zawierajaca 9 % wody, przy stosunku wagowym acetonu do destylatu 2 i 1 w temperaturze 35 C, uzyskujac ekstrakt w ilosci 26 £ wagowych o lepkosci kinematycznej w 50 C 6,6 mm /s, temperaturze krzepniecia -5° C i temperaturze zaplonu w tyglu otwartym 153 C.Tablica 1 Lepkosc oraz temperatura krzepniecia roztworów olejowych alkilobenzeno- « sulfonianu litu Wlasnosci 1«. Alkllobenzenosulfonian ' litu 2. Roztwory sulfonianu w oleju rozpuszczalni¬ kowym o stezeniu a/ 90 % W 10 % T Lepkosc dynamicz¬ na w temp* 20° C (Pa . s] cialo stale 33 0,60 Temperatura krzepniecia Co] + 41 " 2 - 151^^-795 3 wlasnosci 2. Roztwory sulfonianu w oleju rozpuszczalni¬ kowym o stezeniu c/ 50 % d/ 30 % 3. Olej rozpuszczalnikowy Lepkosc dynamicz¬ na w temp* 20 C [Pa . s] 0,11 0,05 0,016 Temperatura krzepniecia w - 19 - 16 * 5 Przyklad II. Do reaktora wprowadza sie 120 kg naftosulfonowego kwasu o srednim ciezarze czasteczkowym 549 zawierajacego 35 % oleju mineralnego oraz 50 kg oleju rozpuszczalnikowego wytworzonego jak w przykladzie ,1f rafinowanego 3 £ ziemi aktywnej w temperaturze 115 C. W temperaturze 90° C wprowadza sie 45 kg wodorotlenku baru Ba/0H/2 . 8 KJO. Reakcje prowadzi sie przez 2y5 godziny utrzymujac temperature 95 - 100 C, a nastepnie stopniowo podnosi temperature do 130 C odparowujac wode, Q W temperaturze 130 C prowadzi sie przedmuch powietrzem. Po calkowitym odwodnieniu zasadowy naftosulfonian baru filtruje sie przez prase filtracyjna 1 chlodzi do tempera¬ tury otoczenia. Wytworzony roztwór zasadowego naftosulfonianu baru o lepkosci dynamicz¬ nej 9.2 cPa • s w temperaturze 20 C i temperaturze krzepniecia - 16° C stosowany jest jako inhibitor korozji w smarach plastycznych zawierajacych dwusiarczek molibdenu* Przyklad III* Do reaktora wprowadza sie 150 kg kwasu alkilobenzenosulfono- wego o srednim ciezarze czasteczkowym 472. W temperaturze 80 C wprowadza sie 9,1 kg etylenodwuaminy. Reakcje prowadzi sie przez 1t5 godziny utrzymujac temperature 90 - 100 C,a nastepnie wprowadza 70 kg oleju rozpuszczalnikowego wytworzonego jak w przykla¬ dzie 1 i chlodzi do temperatury otoczenia. Wytworzony roztwór alkilobenzenosulfonianu etylenodwuamoniowego o lepkosci dynamicznej 56 cPa . s w temperaturze 20 C i tempera¬ turze krzepniecia- 13 C stosowany jest jako inhibitor korozji w smarach plastycznych i olejach smarowych.Przyklad IV. Do reaktora wprowadza sie 150 kg kwasu alkilobenzenosulfono- wego o srednim ciezarze czasteczkowym 482 oraz 60 kg oleju rozpuszczalnikowego wytworzo¬ nego jak w przykladzie 1• W temperaturze 80 C wprowadza sie 28,2 kg 43 % roztworu wodorotlenku sodu. Reakcje' prowadzi sie przez 2 godziny, po czym odparowuje wode. ogrzewajac mieszanine reakcyjna do temperatury 150 Cf a nastepnie produkt chlodzi sie do temperatury otoczenia. Wytworzony roztwór olejowy- alkilobenzenosulfonianu sodu o-lepkosci dynamicznej 119 cPa . s i temperaturze krzepniecia - 8° Cf stosowany jest jako inhibitor korozji i" emulgator w olejach emulgujacych do obróbki metali.Jt 129 7SJL ; _.P. r, .z y k.l a d... Y «.- -Dg_j:eaktora oprowadza ~&La 13Q kg kwasu alkilobenzenosulfonowego o srednim ciezarze czasteczkowym 572 i 60 kg oleju rozpuszczalnikowego wytworzonego jak w przykladzie 1 rafinowanego 3 % ziemi aktywnej w temperaturze 115 C. W temperaturze 90 C wprowadza sie 25 kg glejty olowianej* Reakcje prowadzi sie w temperaturze 95 - 100 C w ciagu 3 godzin, a nastepnie stopniowo podnosi temperature do 130 C odparowujac wode.Po odparowaniu wody uzyskany produkt filtruje sie przez prase filtracyjna i chlodzi do temperatury otoczenia. Wytworzony roztwór olejowy alkilobenzenosulfonianu olowiu o lepkosci dynamicznej 78 cPa . s w temperaturze 20 C i temperaturze krzepniecia - 12 Cf stosowany jest jako inhibitor korozji i dodatek smarny w smarach plastycznych i olejach smarowych.Zastrzezenie patentowe Dodatek sulfonianowy o niskiej temperaturze krzepniecia do srodków smarowych, stanowia¬ cy kompozycje alkiloaryloeulfonianów metalicznych lub amoniowych w aromatycznym oleju weglowodorowym uzyskanym z ropy naftowej, znamienny tym, ze zawiera 30 - 90 % wagowych soli kwasu alkilobenzenosulfonowego lub naftosulfonowego o ciezarze czasteczkowym 400 - 600 oraz 10 - 70 % wagowych ekstraktu z rafinacji selektywnej miesza¬ nina aceton - woda zawierajaca 5 - 12 % wagowych wody, przy stosunku acetonu do oleju 1,5 - 3 : 1f w temperaturze 30-40 C, destylatu o temperaturze wrzenia 250 - 450° C, o 2 2 lepkosci kinetycznej w temperaturze 50 C nie wyzszej niz 15 mm /s, korzystnie 4 - 9 mm /s i temperaturze krzepniecia 0-10 C, uzyskanego na drodze rozdestylowania niskoparafino- wanej ropy naftowej, korzystnie poddanego rafinacji.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Dodatek sulfonianowy o niskiej temperaturze krzepniecia do srodków smarowych, stanowia¬ cy kompozycje alkiloaryloeulfonianów metalicznych lub amoniowych w aromatycznym oleju weglowodorowym uzyskanym z ropy naftowej, znamienny tym, ze zawiera 30 - 90 % wagowych soli kwasu alkilobenzenosulfonowego lub naftosulfonowego o ciezarze czasteczkowym 400 - 600 oraz 10 - 70 % wagowych ekstraktu z rafinacji selektywnej miesza¬ nina aceton - woda zawierajaca 5 - 12 % wagowych wody, przy stosunku acetonu do oleju 1,5 - 3 : 1f w temperaturze 30-40 C, destylatu o temperaturze wrzenia 250 - 450° C, o 2 2 lepkosci kinetycznej w temperaturze 50 C nie wyzszej niz 15 mm /s, korzystnie 4 - 9 mm /s i temperaturze krzepniecia 0-10 C, uzyskanego na drodze rozdestylowania niskoparafino- wanej ropy naftowej, korzystnie poddanego rafinacji. Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz. Cena 100 zl PL