Wynalazek dotyczy urzadzenia prze¬ ciwslizgowego, do kól pociagowych poja¬ zdów mechanicznych. Urzadzenie to skla¬ da sie z szeregu pojedynczych lub podwój¬ nych ostróg, polaczonych sztywnie lub przegubowo zapomoca laczników z ramio¬ nami bocznemi, osadzonemi na czopach po obu stronach obwodu kola lub na okuciach bocznych, przymocowanych do kola, wobec czego ramiona te moga wykonywac ruch wahadlowy okolo swych czopów w grani¬ cach, wyznaczonych odpowiedniemi proz¬ kami tak, by ostrogi opieraly sie swym grzbietem o obrecz kola, gdy pod cieza¬ rem ladunku wciskaja sie w ziemie, a od¬ chylaly sie od obreczy przy dalszym obro¬ cie. Ruchy te, bedace wynikiem dzialania sily odsrodkowej i wstrzasnienia wywola¬ ne wahaniami ramion, zapobiegaja przy¬ wieraniu sniegu i blota do ostróg i zbijaniu sie ich miedzy ostrogami i obwodem kola.Wynalazek polega zasadniczo na za¬ stosowaniu ruchomych progów do regulo¬ wania amplitudy wahan wzglednych mie¬ dzy lacznikami ostróg a ramionami bez o- graniczenia swobody wahania sie wspo¬ mnianych ramion wzgledem kola lub przy¬ twierdzonego do niego zboku okucia.Uklad podobny zapewnia korzysci na¬ stepujace. Gdy kolo odrywa sie od ziemi, ostroga niezaleznie od polozenia ramion wzgledem kola, moze pozostac w ziemi je-szcze przez pewien czas dzieki swobodzie ruchów laczników yzgledem ramion. Im wieksza jest amplituda wahan wzglednych pomiedzy lacznikami i ramionami, tern da¬ lej ostroga moze sie odsunac od obreczy i tern dluzej pozostaje wbila w ziemie mimo obrotu kola, skutkiem tego moment zacze¬ pienia kola jest wiekszy i kolo chwyta sie mocniej nawierzchni drogi. Przeciwnie,, je¬ zeli amplituda jest mniejsza, zmniejsza sie przyczepnosc kola, pozwalajac natomiast na zwiekszenie szybkosci obrotów kola.Progi ograniczajace ruchy katowe lacz¬ ników wzgledem ramion, moga posiadac oczywiscie budowe najrozmaitsza. Moga np. spoczywac na lacznikach lub ramio¬ nach, albo na ich przedluzeniach. Nasta¬ wiac je mozna w dowolny sposób (np. za- pomoca przesuwania w szczelinie, mimo- srodu, ustawiania w otworach rozmieszczo¬ nych schodkowo i t. d.) podobnie tez do- wolnemi srodkami ustalac i zabezpieczac w stalem polozeniu (np. srubami, nakretkami, klinami i t. d.). Korzystne rozwiazanie po¬ lega na zastosowaniu urzadzenia, przesu- walnego w szczelinie, wycietej w jednej z czesci skladowych przegubu (w laczniku lub ramieniu), stanowiacej prozek dla dru¬ giej czesci skladowej. Urzadzenie to przy¬ trzymuja na miejscu np. dajace sie wymie¬ niac kliny lub §ruby ustalajace, osadzone badz to w kadlubie prozka i oparte na brzegach szczeliny, badz to w laczniku i na wspomnianym prozku. Raz jeszcze na¬ lezy jednak podniesc, ze zagadnienie to moze byc rozwiazane najrozmaiciej, a za¬ laczony rysunek podaje jedynie dla przy¬ kladu kilka odmian wykonania wynalazku.Fig. I1 wyobraza rzut pionowy urzadze¬ nia, fig. 2 i 3 — odmiany szczególów, fig. 4 — widok boczny odpowiadajacy fig. 3.Figury 6 — 8 ukazuja kilka odmian innego urzadzenia. Fig. 9 — 12 przedstawiaja róz¬ ne postacie prozka, a fig. 13—15 inne od¬ miany urzadzenia.Na fig. 1 cyfra / oznacza obwód iola lub czesc okucia bocznego, przytwierdzo¬ nego do kola, z którem polaczone sa ramio¬ na 2, osadzone obrotowo na czopach 3; ruch wahadlowy ramienia okolo czopa mo¬ ze byc ograniczony w jednym albo tez w obu kierunkach zapomoca stosownych proz¬ ków w postaci wystepów 4 i 5 nasady ra¬ mienia 2, tracajacych kolnierz 6 obwodu lub okucia kola. W punkcie 7 laczy sie przegubowo lacznik 8 z ramieniem 2 pola- czonem przegubowo w punkcie 9 z podwój¬ na ostroga C; równie dobrze nadawalyby sie ostrogi pojedyncze z lacznikami osa- dzonemi na nich sztywnie, jak np. na fig. 2.W mysl wynalazku prozek B umie¬ szczony jest w ten sposób, aby ograniczal wahanie lacznika 8 wzgledem ramienia 2 okolo czopa 7; polozenie prozka tego moz¬ na zmieniac, przesuwajac go w szczelinie 10 i ograniczajac w ten sposób maksymal¬ ne odchylenie ruchu wahadlowego. Nalezy z naciskiem zaznaczyc, ze prozek B, któ¬ rego nastawianie pozwala zmieniac odchy¬ lenie ostróg wzgledem obreczy, a w nastep¬ stwie równiez i przyczepnosc do ziemi, nie zmniejsza w niczem swobody ruchów ra¬ mienia 2 wzgledem kola. Swoboda ta jest konieczna, azeby w razie uderzen stycz¬ nych ostroga mogla poddac sie uderzeniu i zatrzymac sie dopiero wskutek tarcia o ob¬ wód. Ze wzgledu na to, by wahania ramie¬ nia nie przybraly rozmiarów nadmiernych, mozna zastosowac prozki specjalne, jak np. 4 i 5 (fig, 1), które jednak nie sa nie¬ zbedne. Fig. 3 i 4 przedstawiaja szczególy tego urzadzenia. Prozek E, opatrzony po¬ wierzchnia pólokragla, scierajaca sie z lacznikiem 8, umocowany jest nakretka 11, zabezpieczona zawleczka lub innem za¬ mknieciem. Celem zaryglowania prozka w miejscu, wyznaczonem mu w szczelinie 10, i wobec obawy, ze mimo zacisniecia na¬ kretki moga zajsc pewne przesuniecia moz¬ na zastosowac (fig. 5) kliny 12, umieszczo¬ ne po obu stronach prozka w szczelinie 10.Dla zapobiezenia wypadaniu klinów 12 - Z -mozna na samym prozku B umocowac z kazdej strony szczeliny 10 szersze od niej plytki 13. Fig. 5 pokazuje kliny wielokrot¬ ne 12; celem regulacji wyjmuje sie klin z jednej strony prozka i umieszcza go po drugiej stronie.Fig. 6 —-8 wyobrazaja urzadzenie, u- mozliwiajace szczególnie dogodne regulo¬ wanie prozka. Na fig. 6 i 7, które odpo¬ wiednio przedstawiaja widok zprzodu, po usunieciu glówki prozka, i przekrój po¬ przeczny, os prozka B przebita jest otwo¬ rem gwintowanym, przez który przechodzi sruba 14, zajmujaca cala dlugosc szczeliny.Obydwa jej konce maja ksztalt luków ko¬ la wspólsrodkowego z punktem srodko¬ wym szczeliny, co pozwala tak zorjento- wac prozek B, by pólokragla swa po¬ wierzchnia przylegal do lacznika 8; nakret¬ ka 15 Ustala polozenie wzgledne prozka i sruby. Na trzonie prozka B umocowane sa plytki boczne, oslaniajace szczeline z oby¬ dwu stron, zapobiegajace tym sposobem wypadnieciu przyrzadu, przyciskane do lacznika nakretka 11. Celem nastawienia prozka nalezy odkrecic nakretke, przy¬ trzymujaca jedna plytke, wyjac przyrzad z miejsca 10, obrócic srube 14 dla dopro¬ wadzenia jej do pozadanego polozenia Wzgledem prozka Bt zacisnac nakretke 15 i wprowadzic urzadzenie na miejsce, opie¬ rajac plytki ochronne, jak np. 13 (fig. 5 i 7), o bok glówki 16 i nakretke 15 sruby w ten sposób, aby ich obrót stal sie niemozli¬ wy.Fig. 8 przedstawia inna odmiane wyko¬ nania.Wystepuja tu dwie sruby 14* i 14, wkre¬ cane w lukowate zaglebienie 17* i 17 ramie¬ nia 2 i zaciskajace miedzy swemi glówka¬ mi 16* i 16** czesc srodkowa prozka B, przyczem nakretka 11 zabezpiecza oczywi¬ scie prozek na ramieniu jak równiez plyt¬ ki 13 (nieprzedstawione na rysunku), które ochraniaja sworznie i zapobiegaja obroto¬ wi ich glówek, Prozek B sporzadza %ie z korzyscia (fig. 9) z odcinka katówki lub kawalka ze¬ laza plaskiego i umieszcza zboku na ramie¬ niu 2 na przesuwalnym sworzniu 18, dola¬ czajac przyrzad regulujacy, opisany powy¬ zej. Prozek mozna równiez wykonac (fig. 10) z trójkatnego elementu 19, przylutowa- nego do przesuwalnej osi 20 lub tez stano¬ wiacego z osia jedna calosc.Na fig. 11, która ukazuje inna odmiane w rzucie pionowym, i na fig. 12, przedsta¬ wiajacej przekrój wzdluz linji Xli—Xli fig. 11, prozek stanowi glówka sworznia 22, umieszczona mimosrodowo wzgledem trzonu sworznia 23, przechodzacego przez ramie 2 i podtrzymujacego zwykla nakret¬ ke zaciskajaca 24. Lacznik 8 potraca o te glówke 22, a nastawienie zmienia sie przez zaciskanie sworznia w róznych poloze¬ niach, odpowiadajacych zetknieciu sie po¬ szczególnych powierzchni glówki 22 z lacz¬ nikiem 8. Ramie 2 i lacznik 8 ostrogi na fig. 13 zgiete sa w kolano, co pozwala umiescic ruchomy prozek B pomiedzy wspólnym czopkiem przegubowym 7 i odpowiednimi czopami 3 i 9.Fig. 14 przedstawia odmiane, w której na jednej z czesci skladowych np. na ra¬ mieniu 2 miesci sie okienko 25, przez które przechodzi prozek B, przestawialny w szczelinie 10 lacznika 8, wystepujac na¬ przód.Wreszcie w odmianie wedlug fig. 15 prozek B spoczywa na przedluzeniu ramie¬ nia 2 poza czop 7 i wspóldziala z odpo- wiedniem przedluzeniem lacznika 8. PL