Przedmiotem wynalazku jest aohwyt do mocowania wewnetrznych konców spiralnych sprezyn wlosowyoh, zwlaszoza do mocowania w przyrzadzie sluzacym do wyznaczania charakterystyk ta¬ kioh sprezyn* Znane sa uchwyty do mocowania spiralnych sprezyn wlosowych stosowane w aparatach do po¬ miarów charakterystyk, w szczególnosci znany jest uchwyt przypominajacy swa budowa grafion do kreslenia tuszem. Uohwyt ma dwa ramiona zblizane de siebie pod dzialaniem nakretkit we-* wnetrzny, kenoowy odcinek spiralnej sprezyny jest zaciskany pomiedzy tymi ramionami* Znany jest takze uchwyt, w~ którym sprezyna jest zaciskana miedzy koncami ramion dwu dzwigni dwu- ramienayoh. Dzwignie sa ze soba polaczone obrotowo, podobnie jak to ma miejs&e w nozycach, zan lob przeciwlegle konce znajduja sie pod dzialaniem sprezyny rozpierajacej* Znane uchwyty maja Istotna niedogodnosc* Sprezyny wlosowe oharakteryzuja sie malymi wy¬ miarami 1 sztywnosciaml* Wyznaczenie ich charakterystyk* a w szczególnosci poplar momentu, odbywa sie na urzadzeniach o duzej czulosci* W opisanyoh znanych uohwytaoh nocowanie spre¬ zyn powoduje zmiane polozenia srodka masy uchwytu wzgledem jego osi wzdluznej, oo jest sródlem nadmiernych bledów pomiaru* Ponadto samo mooowanle sprezyn jest niewygodne 1 oza- sochlonne* Uohwyt wedlug wynalazku jest wyposazony w tuleje, której wolny koniec jest przystosowa¬ ny do nasadzenia wewnetrznego zwoju mocowanej sprezyny* Ha tej tulei jest osadzona prze¬ suwnie tuleja zewnetrzna, podparta sprezysole wzgledem tulei srodkowej* W tulei srodkowej sa umocowane dwa sprezyste prety ulozone wzdluznie w plassozysnle osiowej tej tulei i wy- krepowane na swej dlugosci w odcinki nlerównolegle do osi tulei* Opisane prety stykaja sie z wprowadzonymi do tulei srodkowej elementami, które sa przytwierdzane do zewnetrznej tu¬ lei przesuwnej* Zakonczenia obu pretów sa przystosowane do zacisniecia konców wewnetrznych zwojów mocowanych sprezyn spiralnych*2 123 736 Jeden z pretów swoim swobodnym odcinkiemt nierównoleglym do osi tulei, jest przez szczeline tej tulei wyprowadzony na zewnatrz. Jego zakonczenief uksztaltowane we fragment powierzchni walcowej, przy zewnetrznej tulei docisnietej do korpusu, znajduje sie w od¬ leglosci od zewnetrznej powierzchni tulei srodkowej nieco wiekszej nil grubosc zwoju mo¬ cowanej sprezyny wlosowej• Swobodny odcinek tego preta styka ale z zakonczeniem elementu przytwierdzonego do tulei zewnetrznej i wprowadzonego do asosellny wykonanej w tulei srodkowej * Drugi pret na swoim nierównoleglym do osi srodkowej tulei odcinku styka sie z elemen¬ tem przechodzacym przez podluzne szczeliny wykonane w tulei srodkowej* Wspomniany element jest przytwierdzony do tulei zewnetrznej. Zakonczenie opisywanego preta znajduje sie na¬ przeciw wewnetrznej oporowej powierzchni tulei srodkowej. Zakonczenie to przy tulei ze¬ wnetrznej docisnietej do korpusu znajduje sie w odleglesoi nieco wiekszej niz grubosc zwoju mocowanej sprezyny wlosowej, Oba prety sa splaszczone na odeinkaoh ad Ich utwierdzenia do miejsca, w którym przy¬ twierdzone do zewnetrznej tulei elementy stykaja sie z pretami gdy tuleja ta jest docis¬ nieta do korpusu. Ma to na celu lokalne zmniejszenie ich sztywnosci na zginanie. Umiesz¬ czenie konców sprezyny spiralnej pod zakonczeniem odpowiedniego preta sprezystego naste¬ puje jednoozesnie z nasadzeniem jej wewnetrznego zwoju na tuleje wewnetrzna. Zacisniecie mocowanej sprezyny wymaga zwolnienia zewnetrznej tulei, odwiedzionej na czas nasadzania.Pod wplywem swego sprezystego podparcia, tuleja zewnetrzna przesuwa sie wzdluz tulei we¬ wnetrznej w kierunku swobodnych konoów pretów sprezystych. Pod naciskiem wywieranym przez elementy zwiazane z tuleja zewnetrzna, zakonczenia pretów sprezystych zostaja docisniete do odpowiednich powierzchni tulei wewnetrznej i mocuja sprezyne spiralna. Mocowanie spre¬ zyny w uchwycie wedlug wynalazku trwa okolo 10 razy krócej niz w znanych dotad uchwytach.Wykorzystanie efektu klina we,wspólpracy elementów dociskowych z nachylonymi odcinkami pretów sprezystyoh pozwala uzyskac pewne mooowanle sprezyn, W uchwycie wedlug wynalazku ozesol o wiekszej masie, to znaczy tuleja zewnetrzna 1 podpierajaca ja sprezyna, wykonuja tylko ruch wzdluz osi uchwytu, Hlewielki ruch po- przeozny wykonuja jedynie lekkie 1 rozmieszczone w poblizu psi uchwytu prety sprezyste.Dzieki temu poprzeczne w stosunku do osi uohwjtu przeminiecia srodka masy sa bardzo male 1 naja pomljalny wplyw na pomiar momentu zamocowanej w uchwycie sprezyny.Wynalazek jest dokladniej objasniony w przykladzie wykonania w zwiazku z rysunkiem, na którym pokazano uchwyt w przekroju osiowym. Jak pokazano na rysunku, uchwyt ma srodkowa tuleje 1, na której jest przesuwnie osadzona zewnetrzna tuleja 2 podparta wzgledem tu¬ lei 1 sila pochodzaca od sprezyny 3• Wewnatrz tulei 1 sa zamocowane dwa sprezyste pre¬ ty 4 i 5 ulozone wzdluznie w plaszczyznie osiowej tej tulei, Oba prety sa zamocowane jednostronnie, a w poblizu miejsca utwierdzenia ich sztywnosc na zginanie we wspomnianej plaszczyznie jeat lokalnie obnizona przez splaszczenie ich przekrojów. Równoczesnie oba prety w osiowej plaszozysnle tulei sa wykrepowane tak. Iz w swej srodkowej czesci maja odcinki nlerównolegle de osi tulei.Pret 4 swobodnym odcinkiem nierównoleglym do osi tulei 1 jest przez szczeline 6, wy¬ konana w bocznej powierzchni tej tulei, wyprowadzony na zewnatrz. Wzdluzna os szczeliny 6 lezy w tej samej plaszczyznie osiowej tulei 1 , w której sa umieszczone prety 4 i 5. W ze¬ wnetrznej tulei 2 jest osadzony prostopadle do jej osi wkret 7, który swoim koncem jest wprowadzony do szczeliny 6 i swym kulistym zakonczeniem jest wsparty o powierzchnie pre¬ ta 4. Zakonczenie 6 preta 4 jest w przyblizeniu równolegle do osi tej tulei, jest uksztaltowane we fragment powierzchni walcowej i znajduje sie w niewielkiej odleglosci od zewnetrznej powierzchni tulei 1, Zakonczenie 8 preta 4 jest odlegle od czola tulei 1 o kilka milimetrów.129 736 3 Pret 5 ma swobodny odolnek 9t nierównolegly do osi tulei 1, odgiety poza os" tej tulei 1 nastepny odolnek 10 odgiety w przeciwnym kierunku* Zakonczenie 11 preta 5 Jest roz- plaszozone i znajduje sie naprzeciw wykonanej na ozole tulei 1 oporowej powierzchni 12, W bocznej powierzohni tulei 1 sa wykonane polozone naprzeciw siebie dwie podluzne szcze¬ liny 13* Przez szczeliny 13 jest przeprowadzony kolek 14 osadzony swymi koncami w ze¬ wnetrznej tulei 2* Kolek 14 jest usytuowany prostopadle do plaszczyzny, w której sa umieszczone prety 4 i 5 i styka sie z odcinkiem 9 preta 5. Wspomniana oporowa powierz¬ chnia 12 jest odsunieta od osi tulei 1 1 jest do niej równolegla* Stanowi ja boczna solanka rowka wykonanego w ozole tulei 1 ? Wkret 7 1 kolek 14 sa9 jak wspomniano, umocowane w tulei 2. Oddzlalywuja one na pre¬ ty 4 i 5 a równoczesnie uniemozliwiaja obrót tulei 2 wzgledem tulei 1 ? Pod wplywem spre¬ zystego podparcia zewnetrzna tuleja 2 przesuwa sie wzdluz tulei 1 w kierunku swobodnych konoów sprezystych pretów 4 15* Wkret 7 i kolek 14 przesuwajac sie po nachylonych do osi tulei 1 odcinkach pretów wymuszaja i oh ugiecie* Wycofanie tulei 2 przez pokonanie sily jej podparcia sprezystego do jej styku z korpusem 15 powoduje ze prety dzieki wlas¬ nej sprezystosci powracaja w polozenie pierwotne. Poniewaz sztywnosc pretów 4 1 5 w po¬ bliza miejsca loh utwierdzenia jest oelowo obnizona, znaczna ezesó sily podparcia spre¬ zystego tulei 2 jest równowazona reakcjami powstajacymi na styku zakonczen pretów.Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób. Zewnetrzna tuleje 2 odwodzi sie przez pokona¬ nie sily sprezyny 3 do jej styku z korpusem 15, a na wolny koniec tulei 1 nasadza sie spiralna sprezyne wlosowa* Jesli sprezyna ma wewnetrzny zwój spiralny, jego koniec wpro¬ wadza sie w odstep miedzy zakonczeniem 8 preta 4, a zewnetrzna powierzchnia tulei 1 .Jezeli sprezyna ma odgiety prosty koniec zwoju wewnetrznego, koniec ten wprowadza sie w odstep miedzy zakonczeniem 11 preta 5, a oporowa powierzchnia 12 tulei 1* Zwolnienie tu¬ lei 2 powoduje jej przesuniecie i zacisnleole konoa sprezyny spiralnej* Odwiedzenie tu¬ lei 2 zwalnia zamocowanie sprezyny spiralnej i umozliwia jej swobodne zdjecie z uohwytu.Z a s t r z ezenla patentowe 1* Uchwyt do mocowania spiralnyoh sprezyn wlosowych, wyposazony w prety, zwlaszcza w przyrzadzie do wyznaczania charakterystyk takioh sprezyn, znamienny tym, ze ma srodkowa tuleje /1/, której wolny koniec jest przystosowany do nasadzenia we¬ wnetrznego zwoju mooowanej sprezyny, a na tej tulei /1/ jest osadzona przesuwnie i spre¬ zyscie wzgledem niej podparta zewnetrzna tuleja /2/t zas wewnatrz srodkowej tulei IM 0 sa umocowane dwa sprezyste prety /4» 5/ ulozone wzdluznie w jej plaezozysnie osiowej i wykrepowane na dlugosci w odcinki nierównolegle do jej osi, które to, prety stykaja sie z wprowadzonymi do wnetrza srodkowej tulei /1/ elementami przytwierdzonymi do zewnetrz¬ nej tulei /2/, a zakonczenia /8, 11/ pretów sa przystosowane do zacisniecia wewnetrznych konców mocowanych sprezyn spiralnych* 2. Uchwyt wedlug zaetrz# 1, znamienny t y m, ze pret /4/ swobodnym odcin¬ kiem nlerównoleglym do osi srodkowej tulei /1/ jest przez szczeline /6/ tej tulei wypro¬ wadzony na zewnatrz, a jego zakonczenie /&/ uksztaltowane we fragment powierzchni wal¬ cowej, przy zewnetrznej tulei /2/ dooisnietej do korpusu /15/ znajduje sie w odleglosci od zewnetrznej powierzohni srodkowej tulei /1/ nieco wiekszej niz grubosc zwoju mocowa¬ nej sprezyny wlosowej, przy czym swobodny odcinek preta /4/ styka sie z zakonczeniem elementu /!/ przytwierdzonego do zewnetrznej tulei 12/ i wprowadzonego do szczeliny /6/« . 3* Uchwyt wedlug zaatrz* 1, znamienny tym* ze pret /5/ na swoim nle¬ równoleglym do osi srodkowej tulei /1/ odoinku /9/ styka sie z elementem /14/ przecho¬ dzacym przez podluzne szczeliny /13/ w srodkowej tulei /1/ i przytwierdzonym do ze¬ wnetrznej tulei /2/, a zakonczenie /11/ pr?ta /5/ znajduje sie naprzeciw wewnetrznej4 129 736 oporowej powiersohni /12/ srodkowej tulei /1/, prsy sewnetrenej tulei /2/ docisnietej do korpusu /15/t w odleglosei nleoo wiekszej niz grubosc* ewoju mocowanej sprezyny wlosowej* . 4« Uohwyt wedlug rastra* 19 a nasienny tym, ie prety sprezyste /4» 5/ sa splasaoaone na odoinkaoh od ich utwierdzenia do miejsoa, w którym przytwierdzone do sewnetranej tulei /2/ elementy /7, 14/ stykaja sie a pretami sprezystymi /4, 571 gdy tu¬ leja /2/ jest dooisnieta do korpusu /15/.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL