Opis patentowy opublikowano: 1985 12 14 129 487 Int Cl G03B 41/00 lfwórcy wynalazku: Adam Krecisz, Krzysztof lozdron Uprawniony z patentu: Zaklady Azotowe "Pulawy", Pulawy /Polska/ UKLAD DO WYWARZANIA POLA ELEKTROMAGNETYCZNEGO WYSOKIEGO NAPIECIA I WIELKIEJ CZESTOTLIWOSCI Uklad do wytwarzania pola elektromagnetycznego wysokiego napiecia i wielkiej czestotli¬ wo sci stosowany Jest w fotografii kirlianowskiej. Do wytwarzania pola elektromagnetycznego wysokiego napiecia i wielkiej czestotliwosci sluzy transformator wysokiego napiecia Tesli.Charakterystyka techniczna pola elektromagnetycznego, uzyskanego przy uzyciu transformatora Tesli, jest okreslona Jego budowa, a uzyskany przebieg pola Jest ciagly i zastosowanie go do celów fotografii kirlianowskieJ daje ograniczone mozliwosci jego badania. Dziedzina bada¬ nia zjawiska w fotografii kirlianowskieJ wymaga stosowania pola elektromagnetycznego o sze¬ rokim zakresie czestotliwosci i szerokim zakresie napiecia z mozliwoscia uzyskania zadanego czasu ekspozycji pola elektromagnetycznego.Celem wynalazku Jest wykonanie ukladu do wytwarzania pola elektromagnetycznego wysokie¬ go napiecia, wielkiej czestotliwosci z mozliwoscia regulacji tymi wielkosciami oraz uzyskanie paczek impulsów. Cel ten zostal osiagniety przez zbudowanie ukladu do wvtwarzania pola elek¬ tromagnetycznego wysokiego napiecia, wielkiej czestotliwosci, zawierajacy podzespól do wytwa¬ rzania paozek impulsów, który zawiera generator sterujacy polaczony z blokada oraz z trze¬ cim przelacznikiem, jak równiez generator sterowany polaczony z ta blokada oraz z czwartym przelacznikiem. Podzespól ten jest polaczony z wejsciem elementu logicznego AND, którego wyjscie podane jest na wejscie podzespolu wykonawczego, skladajacego sie ze wzmacniacza mocy, stanowiacego polaczenie kolektora tranzystora mocy z kolektorem tranzystora sterujacego oraz bazy tranzystora mocy z emiterem tranzystora sterujacego i dodatkowym doprowadzeniem, przy¬ laczonym do masy ukladu sterujacego, co powoduje przeplyw pradu sterujacego tylko przez zlacze emiter - baza tranzystora sterujacego. Wzmacniacz mocy polaczony jest z transformato¬ rem wysokiego napiecia, wielkiej czestotliwosci i zasilaczem wzmacniacza racey. Jednoczesnie jedno z wejsó elementu logicznego AND polaczone jest z wyjsciem podzespolu sterujacego cza¬ sem trwania pola elektromagnetycznego, zawierajacego uniwibrator, którego wyjscie polaczone Jest z wejsciem elementu logicznego NAND, którego wyjscie stanowi wyjscie podzespolu steru¬ jacego czasem trwania pola elektromagnetycznego, natomiast wyjscie przerzutnika R-S, powsta¬ lego z polaczenia dwóch elementów logicznych NAND polaczone jest z wejsciem uniwibratora2 129 487 lub z drugim wejsciem elementu logicznego' NAND w zaleznosci od polozenia drugiego przelacz¬ nika, a wejscia przerzutmika RS polaczone sa z pierwszym przelacznikiem.Uklad wedlug wynalazku umozliwia otrzymywanie równych przebiegów pola elektromagne¬ tycznego wvaokiego napiecia, wielkiej czestotliwosci, co ulatwia badanie fotografii kir- lianowskiej. Istnieje równiez mozliwosc wykorzystania ukladu wszedzie tamf gdzie .jest ko¬ nieczne pole elektromagnetyczne wysokiego napiecia, wielkiej czestotliivosci, a zwlaszcza tam gdzie jest konieczna zmiana parametrów tego pola. Natomiast uklad zastosowanego wzma¬ cniacza umozliwia zwiekszenie wzmocnienia tego wzmacniacza przy zastosowaniu t^ch samych elementów wzmacniajacych oraz zmniejszanie tlumienia wysokiego napiecia w porównaniu z konwencjonalnymi wzmacniaczami. Uklad wedlug wynalazku jest w przykladzie wykonania na ry¬ sunkach, na których fig. 1 przedstawia blokowy schemat polaczen ukladu, a fig. 2 przedsta¬ wia schemat wzmacniacza mocy.Uklad do wytwarzania pola elektromagnetycznego wysokiego napiecia, wielkiej czestotli¬ wosci ilustruje przyklad wykonania* Uklad stanowi polaczenie wvjsó podzespolu do wytwarza¬ nia paczek impulsów i podzespolu sterujacego czasem trwania pola elektromagnetycznego z wejsciami elementu logicznego AND-8, natomiast wyjscie z elementu logicznego AND-8 pola¬ czone jest z wejsciem podzespolu wykonawczego. Przerzutnik R-S zbudowany z dwóch elementów logicznych NAND-1 i NAND-2 2 wyzwalany jest pierwszym przelacznikiem P-1. Wejscie przerzut- nika R-S polaczone jest, w zaleznosci od polozenia drugiego przelacznika P-2, z elementem logicznym NAND 4 lub uniwibratorem M-1 3 o regulowanym czasie trwania impulsu. Wyjscie uniwibratora M-1 3 polaczone jest z drugim wejsciem elementu logicznego NAND 4. Do wejscia elementu logicznego AND-8 polaczone sa wejscia: elementu logicznego NAND 4, generatora sterujacego G-1 5» generatora sterowanego G-2 7 i blokady 6. Trzeci przelacznik P-3 pola¬ czony jest z wejsciem generatora 0-1 5 i blokada 6, a czwarty przelacznik £-4 polaczony jest z wejsciem generatora G-2 7 i drugim wejsciem blokada 6. Wejscie elementu logiczne¬ go AND-8 polaczone jest ze wzmacniaczem mocy W 9 sterujacym transformator wysokiego napie¬ cia, wielkiej czestotliwosci TR 11. Zasilacz ukladu sterowania &-1 12 zasila uklad sterowa¬ nia, a zasilacz wzmacniacza mocy Z-2 10 zasila wzmacniacz mocy W 9* Przerzutnik R-S eliminuje wielokrotne zmiany poziomu napiecia, powstajace przy prze¬ laczeniu przelacznika P-1. Gdy przelacznik P-2 laczy przerzutnik R-S z elementem logicz¬ nym NAND-3 4 uzyskuje sie prace ciagla ukladu przv zalaczonym przelaczniku P-1, natomiast gdy przelacznik P-2 laczy wyjscie przerzutnika R-S z wejsciem uniwibratora M-1 3, uzyskuje sie na wyjsciu sygnal o czasie trwania zadanym uniwibratorem M-1 3 z mozliwoscia jego zmia¬ ny potencjometrem P-1. Przelacznik P-3 wlacza generator sterujacy 01 5 a przelacznik P-4 wlacza generator steiflfcfany 0-2 1. Blokada 6 wykrywa wlaczenie generatora G-1 5 i generato¬ ra G-2 7, zapobiegaJao ewentualnemu przedostaniu sie impulsu z uniwibratora M-1 3 przez element logiczny AND 8. Wylaczenie jednego z generatorów G-1 6 lub G-2 7 powoduje na jego wyjsciu pojawienie sie logicznej jedynki, co umozliwia przedostanie sie sygnalu z wlaczonego generatora przez element logiczny AND 8, powodujacego pojawienie sie ciaglego pola elektromagnetycznego w ukladzie.Potencjometr R1 wchodzi w sklad uniwibratora M-1 3 i stanowi element regulacyjny, zmieniajacy czas trwania generowanego impulsu. Potencjometr R2 Jest elementem zmieniajacym czestotliwosc pradu generatora sterujacego G-1 5. Analogiczna role w generatorze G-2 7 pelni potencjometr R-4, natomiast potencjometr R-3 bedacy elementem ukladu generatora ste¬ rujacego 0-1 5 sluzy do zmiany wspólczynnika wypelnienia przebiegu z tego generatora.Pole elektromagnetyczne malej czestotliwosci uzyskuje sie przy wlaczonym generatorze steru¬ jacym G1 5, przy czym zmiane czestotliwosci pola elektromagnetycznego reguluje sie poten- ojoraetrem R-2. Pole elektromagnetyczne wielkiej czestotliwosci uzyskuje sie przy wlaczonym generatorze sterowanym 02 7, a zmiane czestotliwosci tego pola reguluje sie potencjometrem R-4# Wlaozenie obu generatorów G-1 5 i G-2 7 powoduje otrzymanie paczek impulsów z mozli¬ woscia zmiany czestotliwosci Impulsów w paczce potencjometrem R-4 i zmiany czestotliwosci129 487 3 pojawiania sie tych paczek impulsów przy uzyciu potencjometru R-2, a za pomoca potencjo¬ metru R 3 mozna zmienic stosunek czasu trwania impulsów do czasu ich zaniku. Potencjometr R-5 umozliwia zmiane amplitudy sygnalu wyjsciowego. Wzmacniacz mocy zbudowany jest z tran¬ zystora mocy T-1, sterowanego tranzystorem sterujacym T-2. Sygnal z ukladu sterujacego po¬ dawany jest przez rezystor R bezposrednio na zlacze tranzystora sterujacego T-2. Taki uklad polaczen wzmacniacza mocy zapewnia duze wzmocnienie i mple tlumienie wysokiego napiecia.Zastosowanie ukladu wedlug wynalazku do fotografii kirlianowskiej daje duze mozliwosci ba¬ dania zjawisk powstajacych przy róznych zakresach czestotliwosci i natezenia pola elektro¬ magnetycznego. PL