Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzen przeznaczonych do maskowania lub prze¬ slaniania dowolnych przedmiotów, znajdu¬ jacych sie na ziemi, zwlaszcza objektów wojennych, strzelców i t d.Zaslony, stanowiace glówny przedmiot wynalazku, maskuja calkowicie przedmiot, którego istnienie nie powinno byc wykryte, i sa same niedostrzegalne dla widza nawet z niewielkiej odleglosci lub przy uzyciu szkiel polowych.Doniosla cecha wynalazku polega na tern, ze zaslony skladaja sie z niewidzial¬ nego (przezroczystego lub wykonanego z cienkich pretów) rusztowania, na którem sa rozmieszczone strefy rozmaitej przezroczy¬ stosci, ograniczone nieprawidlowemi lama- nemi linjami dla zapobiezenia powstawa¬ niu wyraznego lub geometrycznego zarysu, który ujawnialby istnienie zaslony. W ra¬ zie wykonania tych zaslon z papieru, tka¬ niny lub tym podobnych materjalów nalezy je starannie roziciaga, aby 'zapobiec pow¬ stawaniu wszelkich fald, które dzielilyby zaslone linjami prostemi, ujawniajacemi jej istnienie.Zaleca sie stosowac zaslony nader cien¬ kie, co sprzyja ich niedostrzegalnosci, po¬ czern zaslone maluje sie odpowiednio ce¬ lem upodobnienia jej do otaczajacychprzedmiotów. Strefy rozmaitych kolorów sa równiez ograniczane linjami lamanemi, które moga przeplatac sie z linjami, ogra¬ niczajacemi strefy rozmaitej przezroczy¬ stosci.W najdogodniejszej formie wykonania wynalazku zaslona jest wyposazona w ru¬ chome czesci skladowe, wobec czego mozna z latwoscia zmieniac ich nachylenia wzgle¬ dem siebie.Rozmaito przyklady wykonania wyna¬ lazku, opisane ponizej i przedstawione na rysunkach, czynia zadosc w wiekszym lub mniejszym stopniu warunkom nadzwyczaj¬ nej lekkosci, latwosci poslugiwania sie oraz moznosci zwijania zaslon przy jednocze- snem nadaniu im rozmiarów ulatwiajacych przewóz, co jest niezmiernie wazne pod¬ czas dzialan wojennych.W mysl wynalazku niniejszego rysunki oraz zabarwienia, jakie maja sie znajdo¬ wac ostatecznie na zaslonie, wykonywa sie uprzednio na tkaninie lub podobnym mate- rjale zapomoca mechanicznego druku lub w jakikolwiek inny odpowiedni sposób.Inne cechy wynalazku, a zwlaszcza do¬ tyczace sposobów lub urzadzen, ulatwiaja¬ cych zmikne odcieni zaslony lub jej wy¬ gladu, jak równiez rozmaite odmiany wy¬ nalazku, rózniace sie pomiedzy soba, w zaleznosci od przeznaczenia ich, opisane sa ponizej i przedstawione na rysunku je¬ dynie dla przykladu.Fig. I i II przedstawiaja dla przykla¬ du jedna z form wykonania wynalazku z zastosowaniem dwóch róznych sposobów rozmieszczenia stref mniej lub wiecej nie¬ przezroczystych na niewidocznem tle lub ramie; fig. III przedstawia zaslorfC do ma¬ skowania przedmiotu znajdujacego sie na równej powierzchni, fig. IV — zaslone do maskowania baterji o dwóch dzialach, grupy karabinów maszynowych lub tym podobnych oddzialów, fig. V i VI — za¬ slony zwinieta i rozwinieta z rusztowaniem skladanem, fig. VII i VIII — zaslone po¬ dobna do przedstawionej na fig, V i VI z odmiennem nieco rusztowaniem, fig. IX — najdogodniejsza odmiane naciagniecia i usztywnienia rusztowania w polozeniu zu¬ pelnie otwartem, fig. IXa —• odmiane te¬ goz, fig. X i XI — widok zboku i zgóry za¬ slony, posiadajacej rusztowanie rozsta¬ wione na ziemi, fig. Xa przedstawia od¬ miane zaslony, fig. XIa — szczegól kólka do umocowywania, fig. XII i XIII przed¬ stawiaja szczególy, fig. XIV, XV i XVI przedstawiaja schematycznie w przekro¬ jach poprzecznym i poziomym oraz w wi¬ doku zboku rusztowanie skladane, szcze¬ gólnie nader w praktyce dogodne, fig. XVII i XVIII —" szczególy urzadzenia.Zaslona, przedstawiona na fig. I, po¬ siada podloze czyli tlo 1, wykonane z siat¬ ki lub tkaniny o wielkich oczkach, stano¬ wiace niewidoczna przejrzysta podpore, na która naklada sie tkanine gazowa 2 o ocz¬ kach nieco gesciej szych, tworzaca mniej lub wiecej zaciemniona strefe, ograniczona li- nja lamana 3 o konturze bardzo powikla¬ nym, ciemne zas plamy 2 sa rozrzucane tak, ze jako calosc tworza wydluzone od¬ nogi, rozchodzace sie zasadniczo w kierun¬ ku promieni ze srodka zaslony. Na srod¬ kowa czesc zaslony naklada sie warstwe 4 tkaniny, papieru lub temu podobnego ma- terjalu mniej przezroczystego i równiez ograniczona lamanemi linjami. Lamane li- nje rozgraniczajace strefy o róznej prze¬ zroczystosci moga przecinac sie w róznych miejscach, wskutek czego pewne czesci najmniej przezroczystej tkaniny 4 moga zachodzic na bard,zie(j p/tfzelzroiczysta stre¬ fe 2.Fig. II przedstawia odmiane tego urza¬ dzenia, w której zaslona sklada sie z siatki / i ciemnej tkaniny 5, posiadajacej otwory 6 i 7, które moga nawet przechodzic nawy- lot przez siatke 1. Kawalki 11 i 12 tkaniny 5 lub mniej przezroczystej tkaniny 13, 14 sa rozrzucone w odpowiednio dobranych czesciach zaslony; niektóre z tych kawal- — 2 —ków posiadaja otwory 15, 16, przechodza¬ ce nawylot przez cala grubosc zaslony lub tylko przez pewne jej warstwy; kawalki te jak równiez i rozmaite otwory sa ograni¬ czone linjami lamanemi.W praktyce zaslona musi byc mocno naciagnieta, dla zapobiegania powstawaniu zmarszczek, jak to uwidoczniono np. na fig. III, gdzie spoczywa ona na skladahem rusztowaniu (opisanem ponizej), umozli¬ wiajacem naciagniecie poszczególnych warstw tkaniny.Naogól kolejne warstwy siatki, tkaniny, papieru i t. d. naklada sie na siebie tak, aby nieprzezroczystosc zaslony wzrastala od jej brzegów ku srodkowi; ponadto, jak to wskazano powyzej, wzrastanie nieprzej- rzystosci zaslony powinno zachodzic w sposób nieregularny, nawet brzegi zaslony mozna wyposazyc w miejscowe plamy ciemniejsze bez zatracania jednak ogólne¬ go opisanego powyzej charakteru urzadze¬ nia jako calosci, mianowicie srodek zaslo¬ ny ma byc zawsze wiecej zaciemniony od jej brzegów. Okresleniu „srodek" nalezy nadawac w tym przypadku bardzo ogólni¬ kowe znaczenie, poniewaz on niekoniecznie ma sie pokrywac z geometrycznym srod¬ kiem powierzchni zaslony, najkorzystniej jednak, gdy srodek ten znajduje sie przed przedmiotem maskowanym lub czesciami jego, których cienie lub ruch najbardziej je zdradzaja, wobec tego jedna i ta sama za¬ slona moze posiadac kilka miejsc zaciem¬ nionych, jezeli maskowany przedmiot skla¬ da sie z kilku czesci. Ten przypadek uwi¬ dacznia fijg. IV, która prlzedlstiawia schema¬ tycznie zaslone baterji z dwóch mozdzie¬ rzy piechoty.Niewidzialnosc zaslony zalezy w znacz¬ nym stopniu od jej odcierii oraz od rozmie¬ szczenia stref jasnych i ciemnych. W mysl wynalazku strefy o zabarwieniu roznem od zabarwienia zaslony sa ograniczone rów¬ niez linjami lamanemi, jak i warstwy tka¬ niny, Najlepiej rozkladac rozmaite barwy poziomemi pasami kolejno jasnemi i ciem¬ niejszemi, uzywajac rozmaitych odcieni barw jasno-zielonej lub zóltej naprzemian z barwami zielona i brunatnawa. Zaslona moze sie wreszcie skladac z tkanin o wla¬ sciwych kolorach, wytwarzanych zapomo- ca druku mechanicznego lub innemi sposo¬ bami. Zaslona, wykonana w ten sposób, jeat niewidoczna z bliskiej nawet odleglosci na najrozmaitszych terenach; doswiadczenie wykazalo, ze zlewa sie ona prawie zupel¬ nie z tlem otoczenia.Dolny brzeg.zaslony (fig. III), przezna¬ czony do skrywania przedmiotów na pla¬ szczyznie, zlewa sie z powierzchnia ziemi.Otwory w nieprzezroczystej czesci srodko¬ wej zaslony oraz oddzielne ciemne plamy wydaja sie juz to plamami jasnemi, juz to zupelnie czarnemi, co bardziej jeszcze po¬ wieksza pozadany efekt niewidzialnosci.Zaslone mozna wykonac równiez w ten sposób, aby mozna bylo zmieniac dowolnie jej wyglad zewnetrzny podczas stosowania, w zaleznosci od wysokosci i kata, pod któ¬ rym kazda z czesci zaslony jest oswietla¬ na lub widziana przez obserwatora, dosto* sowujac ja scisle do zewnetrznego wygla^ du otoczenia zaslony niezaleznie oc| rze¬ czywistej zmiennosci lub zewnetrznego wy¬ gladu tegoz.W szczególnosci pewne czesci zaslony moga byc umieszczone w stozku cienia, rzucanego przez pewne dodatkowe czesci zaslony oswietlane sloncem lub ze zródla sztucznego swiatla o natezeniu rozmaitem lub zmiennem.Mozna sobie wyobrazic zaslony zlozo¬ ne z elementów pojedynczych polaczonych ze soba tak, ze rozmieszczenie ich wzgle¬ dem siebie mozna zmieniac z latwoscia w dowolnym pozadanym kierunku zapomoca przesuwania, przekrecania lub innych ru¬ chów odpowiednich.Dla rozszerzenia mozliwosci stosowa¬ nia efektów swietlnych, zaslony moga byc równiez oswietlane ztylu lub zprzodu sno- — 3 -parni swiatla slonecznego lub pochodzace¬ go ze zródla sztucznego, odbijanego pod dogodnym katem, ewentualnie rozsianego odpowiedniemi przyrzadami, przyczem zródlo swiatla osadza sie w oprawie, przy¬ stosowanej w ruchach, w razie zyczenia, do ruchu slonca. Mozna równiez zastoso¬ wac zródlo swiatla sztucznego, przerywa¬ jac snop promieni swietlnych odpowiednio zabarwionemi filtrami swietlnemi.W praktyce zaslony wedlug wynalazku wykonywa sie z dowolnego materjalu (np. tkanin, papieru, celofanu lub innych mate¬ rialów blonnikowych, przezroczystych, przeswiecajacych lub zmetnionych), nada¬ jacego sie do taniego wyrobu bardzo lek¬ kich elementów zaslon i przyjmujacego z latwoscia rozmaite zabarwienia. Zaslony najlepiej zabarwiac po obu stronach. Je¬ zeli materjal jest dosc sztywny, to nie za¬ chodzi potrzeba stosowania rusztowan lub tez mozna materjal ten usztywnic sztucz¬ nie zapomoca, np. siatki drucianej, wpla¬ tanej w materjal zaslony.Naogól zaslone wlasciwa przymocowuje sie tak, by ja mozna b^ylo zdejmowac lub na stale na rusztowaniu skladanem, wyko- nywujac je z czesci polaczonych ze soba przegubowo lub rozlaezalnie, aby zajmo¬ waly one jak najmniej miejsca przy prze¬ wozeniu. Na miejscu uzycia caly zespól wi¬ nien byc mozliwie cienki i rusztowanie po¬ winno byc maskowane calkowicie lub uczy¬ nione niewidocznem przez zaslone wlasci¬ wa, a mianowicie przez najmniej przezro¬ czyste jej czesci.Kilka form wykonania podobnego ru¬ sztowania dla przykladu podano nizej. Za¬ slona wedlug fig. III posiada rusztowanie, skladajace sie z lap 151, 152, 153 polaczo¬ nych przegubowo w punkcie 154. W polo¬ zeniu rozwartem lapy 153 umocowuje sie sprezystemi zatrzaskami.Na fig. V i YI przedstawiono jedna z form wykonania, nadajaca sie szczególnie do maskowania ludzi. Rusztowanie sklada sie z trzech drazków rurowych 46, 47 i 48, polaczonych przegubem 49, przyczem kon¬ ce 50 i 51 drazków 47 i 48 sa polaczone przegubowo z drazkami 52 i 53; konce ze¬ wnetrzne 54, 55, 56 drazków powyzszych sa polaczone ze soba linka 57, polaczona z rusztowaniem siatka druciana 58.Sztywnosc zespolu w polozeniu roz¬ wartem zapewnia umocowana na drazku 46 tuleja 59, w która wchodza drazki 52 i 53 stanowiace w tern polozeniu przedluze¬ nie jeden drugiego.Skoro drazki zostana rozstawione w po¬ lozenie, uwidodzniione na fig. V, rozciagaja one sprezyscie linki oraz laczace je siatki druciane, tworzac w ten sposób rozpieta siec, do której mozna przymocowac zapo¬ moca dowolnych i odpowiednich srodków powierzchnie stanowiace wlasciwa zaslone.W tym przypadku niezawsze jest koniecz¬ ne stosowanie podloza z tkaniny o duzych oczkach do podtrzymywania arkuszy nie¬ przezroczystej bibulki.W zaslonach dla ludzi, przedstawionych na fig. VII i VIII, drazki 62, 63 i t. d. sa u- mocowane przegubowo w odpowiednich miejscach 64, 65 i t. d. srodkowej plyty podstawowej 66; drazki te zamocowywuje sie w polozeniu rozwartem zapomoca od¬ powiednich srodków.Celem uzyskania urzadzen bardzo lek¬ kich wykonywuje sie czesci rusztowania z profilowanych rurek metalowych o prze¬ kroju np. okraglym, w ksztalcie listka ko¬ niczyny, wzglednie liter /, T lub U i t. d.Rurka stozkowa najbardziej ksztaltem swym zblizona do ciala o jednakowym o- porze jest najwiecej odpowiednia; ksztalt ten mozna latwo wytworzyc przez zwinie¬ cie trapezoidalnego arkusza metalu i zla¬ czenie lub spojenie ze soba brzegów wzdluz linji tworzacej. W wiekszosci wypadków dobrze jest stosowac metale lekkie.W wykonaniu przedstawionem na fig.IX rusztowanie sklada sie z pretów ruro¬ wych 63\ obracajacych sie w punktach 64' — 4 —srodkowej plyty podstawowej 66' zapomo- ca czesci 63a w ksztalcie litery U, osadzo¬ nych na koncu kazdego z owych pretów.Pret osiowy 65 jest przymocowany do ply¬ ty 66*, pozostale zas prety 63 mozna skla¬ dac wzdluz preta 65. Zatrzask.do utrzymy¬ wania pretów 63* w polozeniu rozwartem sklada sief z umieszczonych po obu bokach plyty 66* dodatkowych pretów rurowych 63", przymocowanych do odpowiednich pretów zewnetrznych 63* w punktach 63a zapomoca spawania lub jakkolwiek ina¬ czej. Koniec preta dodatkowego 63tf zcze- pia sie z czopem 66a, umocowanym w plytce 66*', wobec czego rura 63", a zatem i rura 63*, zostaja umocowane w polozeniu otwartem. Celem zwolnienia rury 63" z przegubu 66a wystarczy wywrzec lekki na¬ cisk na koniec 72 dzwigni 73, osadzonej na czopie 74 w plytce 66* i posiadajacej ksiuk 75, wspóldzialajacy z odpowiednim wy¬ stepem 76 na koncu preta pomocnicze¬ go 63".Fig. IXa przedstawia inny przyklad wykonania urzadzenia zatrzaskowego, któ¬ re sklada sie z dwóch par pretów ruro¬ wych 177, 178, umieszczonych po bokach plytki 166*, z których zewnetrzny 177 obra¬ ca sie na czopie 179 w plytce 166*, drugi zas 178 uruchamia sie w ten sposób, ze wolny jego koniec 180 wspólpracuje z krzywa powierzchnia 181 plytki 166*. Na wolnym koncu 180 rury 178 umocowany jest celem zmniejszenia tarcia sworzen, krazek lub tym podobny narzad 188. Kaz¬ da para rur 177 i 178 polaczona jest spre¬ zyna 183 odpowiednio do tych rur przy¬ mocowana. Powierzchnia krzywa 181 kon¬ czy sie u góry wglebieniem zatrzasko- wem 184.Nieznaczny nacisk ku dolowi na rur^ 178 wystarcza do odryglowania jej, po- czem z latwoscia mozna zwijac zaslone z polozenia, uwidocznionego po stronie pra¬ wej,, w polozenie, przedstawione po stro¬ nie lewej (fig. IXa).W zaslonie wedlug fig. X, ciegi 77 i 78 sa przymocowane do pierscieni 77a i 78a, umieszczonych w odpowiednich miejscach drazków 79 i 80 rusztowania, np. zapomo¬ ca haków karabinowych (fig. XII}. Prze¬ ciwlegle konce cieg 77 i 78 posiadaja pier¬ scienie, przez które przesuwa sie kolki 81 i 82 wbijane w ziemie. Przy zwijaniu ru¬ sztowania ciegi te ukladaja sie wzdluz drazków, do których sa przylaczone; wol¬ ne ich konce moga byc zamocowane np. w poblizu srodka 83 zaslony zapomoca wi¬ delek 84, posiadajacych sprezynujace ra¬ miona (fig. XIII), które obejmuja np. ciegi 77 i drazek 79. Celem przymocowania za¬ slony do ziemi mozna w razie potrzeby za¬ stosowac pierscienie dodatkowe z kolkami 85 i 86.Kolki do wbijania w ziemie najlepiej jest wykonac tak, jak uwidoczniono na fig.XIa, z czesci pólwalcowych 81, mogacych sie obracac okolo osi 77', umieszczonej na koncu preta lub rury 77. O ile kolek nie wbija sie w ziemie, to czesc 81 przylega do rury 77 i obejmuje ja, przyczem koniec górny tej czesci jest zlekka odgiety i wy¬ wiera pewien sprezysty nacisk, utrzymuja¬ cy ja na miejscu. Linja kreskowana na fig.XIa przedstawiono kolek wbity w ziemie.Mozna równiez stosowac nieco odmien¬ ne urzadzenie ryglujace lacznie z kolkami; urzadzenie to jest bardzo dobre, przyczem zastosowanie go moze byc zalecane zwla¬ szcza wtedy, gdy grunt jest skalisty i unie¬ mozliwia przybijanie zaslony do ziemi. U- rzadzenie to (fig. X) stanowi rama 87, 88, 88a, której sztywne boki 88, 88a sa pola¬ czone w dogodnych miejscach z podstawa zaslony oraz w razie potrzeby z koncami cieg 77, 78. Poprzecznica 89, wzmacniajaca urzadzenie, moze byc przytrzymana na miescu zapomoca polozonego na nia worka zolnierskiego lub innego ciezaru. Drazki 79 i 80 zaslony sa proste, posiadaja jednak pewna sprezystosc i sa ulozone wzdluz za¬ slony tak, iz w stanie rozwinietym sa nieco — 5 —wygiete, przyczem ciegi 77 i 78 sa z nimi polaczone w punktach 77a i 78a (fig. XI), Rusztowanie zaslony dla ludzi, przed¬ stawione na fig. XIV—XVI, zbudowane jest tak, iz zapewnia w polozeniu rozwinietem doskonale naciagniecie powierzchni 108 zaslony. W tym celu zaslona jest przymo¬ cowana do zewnetrznych konców sprezy¬ stych pretów 97, 98 ... 104, osadzonych przegubowo na koncu tulejki 106. Ciegi 97a.... lOla sa polaczone przegubowo z jednej strony ze sprezystemi pretami, a z drugiej w punkcie 107 z belka podstawowa 105. Belke te, przesuwajaca sie w tulejce 106, unieruchamia sie zapomoca zasuwki 109 w polozeniu, odpowiadajacem calkowi¬ temu rozciagnieciu powierzchni 108, przy¬ czem rusztowanie posiada wówczas wy¬ glad odwróconego parasola. Wyjecie za¬ suwki 109 umozliwia przesuwanie czesci 105 w tulejce 106 celem zwiniecia calego ze¬ spolu sprezystych pretów na belce 105.Gdy belka ta jest wykonana z rury, to moz¬ na umiescic w niej ciegi 110 (fig. XVIII) z kolkami 111, przyczem rure 705 zamyka sie korkiem 113 (fig. XVII), w którym umo¬ cowuje sie zapomoca odpowiedniego urza¬ dzenia ryglujacego 114 glowice 112, do któ¬ rych sa przymocowane przegubowo ciegi 110. Po wyjeciu cieg z rury korek wstawia sie zpowrotem w kierunku przeciwnym i ciegi mozna oprzec o grunt, jak to przed¬ stawia schematycznie fig. XIV.Wynalazek niniejszy obejmuje oczywi¬ scie równiez uklady, zawierajace wieksza ilosc zaslon, podobnych do opisanych po¬ wyzej, zwlaszcza zas uklady uwidocznione na fig. III, V, VII i X, celem otrzymania zaslony, dajacej sie zwijac i umozliwiaja¬ cej maskowanie objektów wiekszych roz¬ miarów, np. baterji dwóch dzialek piechoty lub grupy karabinów maszynowych. Wresz¬ cie, wzmiankowane zaslony moga byc do¬ stosowywane do terenu przez niecalkowite otwieranie jednego lub kilku jej pretów sprezystych umocowanych przegubowo.Skoro chodzi o urzadzenia maskujace o rozmiarach wiekszych, dajace sie jednak z latwoscia przewozic oraz latwe w uzyciu, stosuje sie rusztowanie dajace sie rozbie¬ rac, co umozliwia wytwarzanie ukladów grupowych; polaczenie poszczególnych cze¬ sci skladowych ukladu mozna wykonywac zapomoca dowolnych narzadów, np. na¬ rzadów sprezynujacych 84, przedstawio¬ nych na fig. XIII. Poszczególne czesci u- rzadzenia tego mozna nastawiac wzgledem siebie pod odpo,wiedniemi katami.W mysl wynalazku mozna zaslony rów¬ niez wykonac tak, aby mozna bylo nie¬ zwlocznie przechodzic z jednego odcienia barwy na inny. W tym celu platy moga sie skladac z szeregu sekcyj, pomalowa¬ nych na rozmaite kolory z obydwóch stron i umocowanych na odpowiednich narza¬ dach, pozwalajacych zwracac platy ta lub owa powierzchnia w kierunku pozada¬ nym.W razie obserwacji pionowej lub bocz¬ nej samolotów mozna poslugiwac sie ukla¬ dem wedlug fig. I i II. Siatka obcieta jest wzdluz linji lamanej; w rozmaitych punk¬ tach siatke te zawiesza sie na stalowych drutach, przymocowanych np. do pobli¬ skich drzew lub kolków, utrzymywanych pionowo zapomoca narzadów zakotwiaja- cych i t. d.Wynalazek niniejszy nie jest oczywi¬ scie ograniczony do opisanych powyzej i przedstawionych na rysunku urzadzen, które moga ulegac wszelkim zmianom, nie¬ zbednym przy dostosowywaniu ich do oko¬ licznosci i warunków. PL