Przedmiotem wynalazku jest uklad zasilania do ochrony anodowej przed korozja powierzchni metali narazonych na dzialanie mediów agresywnych, zwlaszcza do ochrony chlodnic plaszczowo- rurowych kwasu siarkowego.Ochrona anodowa przed korozja polega na wytworzeniu i utrzymaniu warstewki pasywnej (ochronnej) na powierzchni metalu znajdujacego sie w elektrolitycznym osrodku korozyjnym.Chroniony obiekt przylacza cie do dodatniego bieguna zródla pradu i polaryzuje anodowo przepuszczajac odpowiedniej wielkosci ladunek elektryczny az do uzyskania stanu pasywnego.Stan fen charakteryzuje sie potencjalem lezacym w zakresie pasywnym i zwykle niewielka szybkos¬ cia rozpuszczania metalu poprzez warstewke pasywna. Utrzymanie warstewki pasywnej przepro¬ wadza sie znacznie mniejszym (kilkaset lub kilkadziesiat razy) pradem. Prad ten w zaleznosci od warunków korozyjnychmoze miec odpowiednie wartosci lub w razie trwalosci warstewki pasywnej — w danych warunkach korozyjnych — moze byc wylaczony.Do polaryzacji obiektu sotosowana jest katoda z odpowiednio odpornego na korozje mate¬ rialu, polaczona z ujemnym biegunem zródla pradu. Pomiar potencjalu chronionego obiektu przeprowadza sie za pomoca elektrod odniesienia.Na ogól ochrone anodowa realizuje sie za pomoca potencjostatów elektronicznych lub elektroniczno-elektromechanicznych o dzialaniu ciaglym lub impulsowym, samoczynnie reguluja¬ cych natezenie lub czas przeplywu pradu zaleznie od potencjalu elektrody odniesienia polaczonej z wejsciem pomiarowym potencjostatu.Przy zastosowaniu potencjostatów impulsowych w momencie spadku potencjalu do okreso- nej, dla danego metalu, wartosci, wlaczany jest impuls pradu stalego przywracajacy powierzchni metalicznej zadana wartosc potencjalu. Po osiagnieciu zadanego potencjalu nastepuje wylaczenie impulsu pradu az do ponownego osiagniecia nominalnej wartosci potencjalu.Dotychczas znane sa potencjostaty pólprzewodnikowe, przeznaczone do utrzymywania nastawionej wartosci potencjalu elektrody odniesienia w czasie procesu elektrochemicznego zachoczacego w ukladzie stal weglowa — medium agresywne. Potencjostaty te zawietraja wysoko- stabilne wzmacniacze pradu stalego o regulowanej wartosci potencjalu wyjsciowego i sa zaopa¬ trzone wdodatkowe urzadzenia do pomiaru napiecia kontrolowanego oraz uklad korekcji napiecia2 128 556 w zaleznosci od zmian parametrów chronionego obiektu, np. zmiana stanu medium agresywnego.Ponadto potencjostaty te sa zaopatrzone w uklad sygnalizacji i blokady przekroczenia dopuszczal¬ nych wartosci.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 75 787 uklad potencjostatu zawierajacy miedzy elektroda odniesienia a elektroda badana — rezystor wzorcowy, przy czym prad wyjsciowy o regulowanej wartosci poprzez zródlo napiecia zadanego — jest pobierany miedzy elektroda pomocnicza, a elektroda odniesienia.Inny znany z polskiego opisu patentowego nr 100959 potencjostat jest zaopatrzony w pro¬ stownik mocy i we wzmacniacz mocy polaczony z wyjsciowym wzmaczniaczem róznicowym za posrednictwem wzmacniacza napieciowego oraz ma impulsowy blok automatycznej ciaglej regula¬ cji napieciowej polaczony dwukierunkowo z wyjsciowym wzmacniaczem mocy za posrednictwem napieciowego ukladu porównujacego tego bloku. Uklad napieciowy jest dodatkowo polaczony, z regulowanym w sposób ciagly — impulsowym zasilaczem ujemnym tego samego bloku. Zasilacze te sa polaczone indywidualnie ze wzmacniaczem mocy oraz — wzajemnie poprzez punkt zerowy, do którego podlaczony jest prostownik mocy oraz elektroda badana.W polskim opisie patentowym nr 95 363 przedstawiony jest uklad potencjostatu, w sklad którego wchodza: wzmacniacz wejsciowy, wzmacniacz operacyjny, miliwoltomierz, zródlo napie¬ cia odniesienia, wzmacniacz wykonawczy i zasilacz. W ukladzie tym elektroda badana jest pola¬ czona z punktem zerowym ukladu, a elektroda pomocnicza z wyjsciem wzmacniacza, mocy oraz poprzez nieodwracajacy wzmacniacz i nastawny rezystor dolaczona jest do odwracajacego wejscia wzmacniacza operacyjnego. Do tego samego wejscia, poprzez rezystor staly dolaczone jest zródlo napiecia odniesienia. Do drugiego wejscia wzmacniacza operacyjnego dolaczono sygnal z przekat¬ nej mostka zawierajacego element zalezny od parametrów chronionego ukladu. Sygnal wyjsciowy wzmacniacza operacyjnego steruje wzmacniaczem wykonawczym, którego wyjscie jest polaczone z elektroda pomocnicza.Ogólna niedogodnoscia potencjostatów jest skomplikowana budowa i wysoki koszt wykona¬ nia co w praktyce ogranicza ich stosowanie. Ponadto zastosowanie potencjostatów stwarza niebez¬ pieczenstwo przyspieszonej korozji w razie uszkodzenia elektrody odniesienia lub przewodu laczacego ja z potencjostatem.Istota ukladu zasilania wedlug wynalazku zawierajacego co najmniej dwa prostowniki, z których jeden jest polaczony z siecia zasilajaca za posrednictwem stycznika, a drugi jest bezposred¬ nio przylaczony do sieci — polega na tym, ze wyjscie pierwszego prostownika jest polaczone równolegle z wyjsciem drugiego prostownika, zas pomiedzy drugim prostownikiem a katoda obiektu chronionego jest wlaczony zespól nastawczy, a do cewki stycznika pierwszego prostownika jest podlaczony przekaznik czasowy, do którego z kolei przylaczony jest starter zewnetrzny o dzialaniu recznym.Przekaznik czasowy ma wbudowany uklad uzalezniajacy czas dzialania od czasu trwania przerwy napiecia zasilajacego.Uklad zasilania wedlug wynalazku charakteryzuje sie prostota budowy i niezawodnoscia dzialania. Obsluga ukladu oraz jego naprawa jest latwa, zas podzespoly i elementy ukladu moga byc wykonane z materialów krajowych. Uklad jest odporny na uszkodzenia.Przedmiot wynalazku pokazany jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przedstawia schemat ukladu zasilania.W sklad ukladu zsilania wchodza: prostownik duzej mocy 1 zalaczany stycznikiem 2, prostow¬ nik mniejszej mocy 3, zespól (opornik) nastawczy 4, przekaznik czasowy 5 i starter reczny 6. Calosc przylaczona jest do sieci pradu zmiennego 7 za posrednictwem wylacznika recznego 8, a po stronie pradu stalego polaczona jest z obiektem 9 podlegajacym ochronie anodowej, stanowiacym anode oraz polaczona jest z katoda 10, przy czym stycznik 2 i prostownik 1 tworza z prostownikiem 3 i opornikiem 4 uklad równolegly.Uklad zasilania dziala nastepujaco. Od chwili zalaczenia wylacznika 8, albo — w razie przerwy w zasilaniu — od chwili pojawienia sie napiecia sieciowego, zamyka sie stycznik 2, przekaznik 5 rozpoczyna odliczanie czasu, a obydwa prostowniki 1 i 3 pracuja zasilajac obiekt 9 pradem sumarycznym. Po odliczeniu czasu przekaznik 5 powoduje wylaczenie stycznika 2 i od tej chwili doplywa stale, do obiektu chronionego 9 — prad prostownika 8 ograniczony opornikiem nasta- wczym 4. Prad ten jest znacznie mniejszy od sumarycznego pradu obu prostowników 1 i 3.128556 3 Cykl powyzszy powtarza sie automatycznie po kazdym wylaczeniu i ponownym zalaczeniu zasilania.Czasowe zalaczania prostownika 1 mozna tez zainicjowac w dowolnej chwili recznym starte¬ rem 6, przy czym wylaczenie odbywa sie takze samoczynnie po uplywie czasu dzialania przekaznika 5.Prostownik 1 nie przepuszcza pradu wstecznego dzieki czemu caly prad prostownika 3 doplywa do elektrod 9 i 10.Uklad zasilania wedlug wynalazku nadaje sie do ochrony anodowej róznorodnych obiektów stalowych narazonych na dzialanie korozyjne mediów agresywnych, np. zbiorników, chlodnic, rurociagów itp.Zastrzezenia patentowe 1. Uklad zasilania do ochrony anodowej przed korozja obiektów narazonych na dzialanie mediów agresywnych, zwlaszcza do ochrony chlodnic plaszczowo-rurowych kwasu siarkowego, zawierajacy co najmniej dwa prostowniki, z których pierwszy polaczony jest z siecia zasilajaca za posrednictwem stycznika, a drugi przylaczony jest trwale do tej sieci, znamienny tym, ze wyjscie pierwszego prostownika (1) jest polaczone równolegle z wyjsciem drugiego prostownika (3), zas miedzy drugim prostownikiem (3), a katoda (10) obiektu chronionego (9) jest wlaczony zespól nastawczy (4), a do cewki stycznika (2) pierwszego prostownika (1) jest podlaczony przekaznik czasowy (5). 2. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze do przekaznika czasowego (5) podlaczony jest starter zewnetrzny (6). 3. Uklad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze przekaznik czasowy (5) ma wbudowany uklad uzalezniajacy czas jego dzialania od czasu trwania przerwy napiecia zasilajacego.128556 T 7. 8 / n r- / i—/ i 1 \ W _i 1 \ -tH \ \ \b S ^f" + ! i / "+n ^ < *v S r / f / i ¦ i 4 10 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL