Przedmiotem wynalazku jest sposób generacji napiecia o trapezowej funkcji cz^su oraz programowany cyfrowo generator napiecia o trapezowej funkcji czasu o czestotli¬ wosci ulamkowejf zwlaszcza do sterowania tyrystorowymi ukladami napedu elektrycznego.Znane sa analogowe uklady generatorów napiecia zmiennego w sposób liniowy, opar¬ tych o zasade calkowania. W ukladach tych wystepuja trudnosci z uzyskaniem dlugich powyzej kilkunastu sekund czasów calkowania. Wymaga to stosowania liniowych eleirentów wysokiej jakosci i narzuca skonczona wartosc dolnej czestotliwosci granicznej.Celem wynalazku bylo opracowanie takiego sposobu generacji napiecia o trapezowej sank¬ cji czasu oraz programowanego ukladu cyfrowego do jego stosowania, który zapewnilby liniowosc przebiegów napieciowych dla calego zakresu czestotliwosci, a zwlaszcza cla bardzo malej czestotliwosci oraz pozwalalby na szerokie programowanie ksztaltu gene¬ rowanego napiecia.Sposób generacji napiecia o trapezowej funkcji czasu wedlug wynalazku polega na przetwarzaniu aktualnej liczby licznika rewersyjnego na proporcjonalna wartosc napie¬ cia generowanego. Przy czym zawartosc licznika rewersyjnego zmienia sie przez zlicza¬ nie impulsów. Czestotliwosc tych impulsów zalezna jest od nastawy cyfrowej czestotli¬ wosci, natomiast dodatni lub ujemny charakter przyrostu liczby ustala sie poprzez zmiane kierunku zliczania. Zas ograniczenie zmiany zawartosci licznika uzyskuje sie nastawa cyfrowa amplitudy, a utrzymanie przez licznik granicznej wartosci nastawionej liczby uzyskuje sie przez ustalenie czasu nastawa cyfrowa czasu, przy czym wybieranie nastaw cyfrowych realizuje sie automatycznie.Istota ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze posiada on nastawy cyfrowe czestotliwosci polaczone poprzez pierwszy przelacznik z generatorem czestotliwosci, który z kolei polaczony jest z licznikiem rewersyJnym. Nastawy cyfrowe amplitudy polaczone sa z licznikiem rewersyjnym poprzez drugi przelacznik. Natomiast nastawy2 128 4 43; 't cyfrowe czasa polaczone sa z zegarem czcisa poprzoz trzeci przelacznik. Natomiast zegar polaczony jest z ukladem automatyki, który posiada dwukierunkowe polaczenie z licznikiem rewersyjnym oraz z kazdym przelacznikiem wybierajacym. Licznik rewersyjny polaczony jest z przetwornikiem cyfrowo-analogowym, który posiada wyjscie napiecia generowanego.Zaleta ukladu wedlug wynalazku jest mozliwosc sterowania przebiegami napieciowymi szczególnie dla bardzo malych czestotliwceci, która ograniczona jest jedynie pojemnos¬ cia elektronicznych liczników cyfrowych. Predystynuje to wykorzystanie ukladu, jako • czlonu automatyki w róznych procesach przemyslowych ze szczególnym uwzglednieniem moz¬ liwosci sterowania proporcjonalnego tyrystorowymi ukladami napedu elektrycznego.Ponadto uklad sluzyc moze do przeskalowywania i testowania analogowych i cyfrowych mierników predkosci i przyspieszen.Wynalazek zostanie blizej omówiony na przykladzie ukladu na rysunkach, na których fig. 1 - przedstawia schem.it blokowy ukladu, a fig. 2 - przedstawia przebieg napiecia generowanego.Przetwornik cyfrowo-analogowy D/A polaczony jest z licznikiem rewersyjnym LR i przetwarza aktualna wartosc licznika LR na proporcjonalna wartosc napiecia. Zmiana za¬ wartosci licznika LR polega na zliczaniu impulsów programowanego generatora przyrostu liczby G. Zadana czestotliwosc generatora G nastawia sie cyfrowo za pomoca nastaw cyf¬ rowych liczb Zj i Zpipo czym wybierane sa one automatycznie za pomoca pierwszego prze¬ lacznika elektronicznego P-. Charakter przyrostu dodatni lub ujemny zawartosci liczni¬ ka LR ustalany jest równiez automatycznie* Uzyskuje sie w ten sposób oba zbocza trape¬ zu. Realizacja wysokosci trapezu polega na ustaleniu granic przyrostu przetwarzanej liczby, zaprogramowania ich nastawami cyfrowymi amplitudy y- i y2 i wybierania na prze¬ mian drugim przelacznikiem elektronicznym P2» Z kolei dlugosc górnej podstawy i odstep miedzy trapezami uzyskuje sie na zasadzie utrzymania przez scisle okreslony czas odpo¬ wiednich wartosci granicznych liczb nastawionych nastawami y. i y2, a osiagnietych przez licznik LR. Wartosc tych nastaw programuje sie nastawami x, i x2 przy czym po¬ laczone sa one poprzez trzeci przelacznik elektroniczny P~ oraz zegar Z z ukladem auto¬ matyki UA. Caloscia steruje uklad automatyki UA, który wypracowuje sygnaly sterujace przelacznikami P., Pp i P-, przy czym posiada on dwukierunkowe polaczenie z licznikiem rewersyJnym LR.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób generacji napiecia o trapezowej funkcji czasu, znamienny tym, ze przetwarza sie aktualna wartosc liczba licznika rewersyjnego na proporcjonalna war¬ tosc napiecia generowanego, przy czym zawartosc licznika rewersyjnego zmienia sie przez zliczanie impulsów, zas czestotliwosc impulsów zalezna jest od nastawy cyfrowej czesto¬ tliwosci, przy czym dodatni lub ujemny charakter przerostu liczby ustala sie przez zmiane kierunku zliczania, natomiast ograniczenie zmiany zawartosci licznika uzyskuje sie nastawa cyfrowa amplitudy, zas utrzymanie przez licznik granicznej wartosci nasta¬ wionej liczby amplitudy uzyskuje sie przez ustalenie czasu nastawa cyfrowa czasu, przy czym wybieranie nastaw cyfrowych realizuje sie automatycznie. 2. Uklad do generacji napiecia o trapezowej funkcji czasu zawierajacy przetwornik cyfrowo-analogowy , znamienny tym, ze posiada nastawy cyfrowe czestotliwosci /Zy/ i /Zp/ polaczone z pierwszym przelacznikiem elektronicznym /*«/, który polaczony jest z generatorem czestotliwosci /G/ dolaczonym do licznika rewersyjnego /LR/, nasta¬ wy cyfrowe amplitudy /y«/ i y2/ polaczone z drugim przelacznikiem elektronicznym /P2/ dolaczonym do licznika rewersyjnego /LR/ oraz nastawy cyfrowe czasu /x^/ i /x2/ pola¬ czone poprzez trzeci przelacznik elektroniczny /P~/ z zegarem /Z/ dolaczonym do ukladu automatyki /UA/, który posiada dwukierunkowe polaczenie z licznikiem rewersyjnym /LR/ oraz polaczenie z kazdym przelacznikiem wybierajacym /Pj/, /P2/ i /Po/, natomiast licz¬ nik rewersyjny /LR/ polaczony jest z przetwornikiem cyfrowo-analogowym /D/A/fktóry posiada wyjscie napiecia generowanego.128 443 Fig. 1 St*'t U,,i *1 + t*-U PL