Przedmiotem wynalazku jest uklad ochrony przepieciowej sieci elektroenergetycznej i urzadzen odbiorczych ograniczajacy amplitude i czestotliwosc fali przepieciowej wynika¬ jacej z ucinania pradu lacznikami prózniowymi i klasycznymi.Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 108410 uklad zabezpieczenia sieci elektro¬ energetycznej ze stycznikami prózniowymi, zlozony z filtra trójfazowego i filtra jednofa¬ zowego, polaczonych równolegle z uzwojeniami transformatora trójfazowego, transformatora jednofazowego i ze stycznikami prózniowymi. Filtry te zawieraja prostowniki w pelnookreso- wym ukladzie prostowania, zabezpieczone po stronie pradu przemiennego bezpiecznikami sy¬ gnalizacyjnymi oraz maja w obwodzie pradu stalego szeregowo polaczone rezystor ladowania i kondensator zbocznikowany rezystorem rozladowczym.Wada rozwiazania jest jednostopniowe dzialanie filtrów oraz koniecznosc dostosowania izolacji sieci i elementów do wysokiej wartosci napiecia, które moze wystapic sporadycz¬ nie wskutek wysokiej wartosci pradu uciecia stycznika prózniowego odbiegajacej od sredniej wartosci pradu uciecia styczników prózniowych calej populacji. Ponadto, niesprawnosc do¬ wolnego elementu pozbawia caly uklad skutecznej ochrony przepieciowej, co prowadzi do uszkodzenia izolacji podczas normalnych czynnosci laczeniowych. Dodatkowa wada ukladu sa oscylacyjne przemiany energii pola elektrycznego i magnetycznego wskutek obecnosci filtrów RC, przylaczonych bezposrednio do sieci elektroenergetycznej.Uklad ochrony przepieciowej sieci elektroenergetycznej i urzadzen odbiorczych wedlug wynalazku zawierajacy transformator z wylacznikiem zabezpieczeniowym, polaczony z urza¬ dzeniami odbiorczymi, poprzez zestawy zawierajace szeregowo polaczone odlacznik i stycz¬ nik prózniowy i równolegle transformatory pomocnicze oraz znane urzadzenia ochrony prze¬ pieciowej z prostownikami o pelnookresowym ukladzie prostowania, które po stronie pradu stalego maja szeregowy obwód zawierajacy rezystor i kondensator, zbocznikowany rezystorem2 128 237 rozladowczym a po stronie pradu przemiennego bezpieczniki sygnalizacyjne pole * i na tym, ze siec elektroenergetyczna ma jedno urzadzenie ochrony przepieciowej, przylaczone do trzech faz transformatora, drugie urzadzenie ochrony przepieciowej, przylaczor » do trzech faz urzadzenia odbiorczego oraz trzecie urzadzenie ochrony przepieciowej, przy-aczone do dwóch faz transformatora pomocniczego, przy czym urzadzenia ochrony przepiecie/ej maja szeregowo z rezystorem rozladowczym wlaczona lampe tlaca, najkorzystniej diode lumines- cencyjna, których strumien swietlny jest skierowany na fotorezystor, najkorzystniej na fotodiode, umieszczone w obwodzie bazy transformatora, który z kolei w obwodz .e kolektora ma rezystor obciazenia, najkorzystniej zespól przekaznika z dioda, natomiast elementy wy¬ konawcze bezpieczników sygnalizacyjnych i zespolu przekaznika z dioda sa wlaczone szere¬ gowo do obwodów sterowania wylacznika zabezpieczeniowego i stycznika prózniowego.Zaleta ukladu ochrony przepieciowej sieci elektroenergetycznej i urzadzen odbiorczych jest ochrona calej sieci elektroenergetycznej przed skutkami przepiec powodowanych ucina¬ niem pradu w okolicach przejscia przez wartosc zerowa, wyeliminowanie oscylacyjnych prze- ladowan energii magnetycznej i elektrycznej, ograniczenie amplitudowe i czestotliwosciowe fali przepieciowej oraz niezawodnosc dzialania wynikajaca z rozszerzonych podzespolów ochrony odcinkowej i samoczynnej kontroli sprawnosci urzadzen ochrony przepieciowej.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunkach, na których figura 1 przedstawia schemat ideowy usytuowania urzadzen ochrony przepieciowej w sieci elektroenergetycznej, figura 2 - schemat ukladu elektrycznego urzadzenia ochrony przepieciowej.Uklad polaczen przedstawiony na figurze 1 zawiera polaczone szeregowo transformator 1 i wylacznik zabezpieczeniowy 2, do którego równolegle sa przylaczone urzadzenia odbior¬ cze 3 poprzez odlacznik 4 i stycznik prózniowy 5, sterowany napieciem transformatora po¬ mocniczego 6. Uklad zawiera ponadto, trzy urzadzenia ochrony przepieciowej, z których jedno 7 przylaczone jest do trzech faz transformatora 1, a drugie 8 przylaczone jest do trzech faz urzadzenia odbiorczego 3» a trzecie urzadzenie ochrony przepieciowej 9 przy¬ laczone jest do dwóch faz transformatora pomocniczego 6.Uklad elektryczny urzadzenia ochrony przepieciowej przedstawiony na figurze 2 ma prostownik 10 o pelnookresowym ukladzie prostowania z obwodem zawierajacym po stronie pradu stalego szeregowo polaczone rezystor 11 i kondensator 12 zbocznikowany obwodem zawierajacym rezystor rozladowczy 13 i lampe tlaca 14, najkorzystniej diode luminescen- cyjna 15» których strumien swietlny jest skierowany na fotorezystor 16, najkorzystniej na fotodiode 17 lub fototranzystor, umieszczone w obwodzie bazy tranzystora 18. Tranzy¬ stor 18 w obwodzie kolektora ma wlaczony rezystor obciazenia 19 a najkorzystniej zespól przekaznika z dioda 20. Ponadto, w torze zasilania prostownika 10 po stronie pradu prze¬ miennego znajduje sie bezpiecznik sygnalizacyjny 21, a po stronie pradu stalego prostow¬ nika 10 jest przylaczona równol^!^ dioda tlumiaca 22.Zasada dzialania ukladu przedstawionego na figurze 1 polega na tym, ze energia zawar¬ ta w elementach indukcyjnych sieci elektroenergetycznej w transformatorze 1, urzadzeniu odbiorczym 3 i transformatorze pomocniczym 6 przy wylaczaniu i ucinaniu pradu lacznikiem zabezpieczeniowym 1 lub stycznikiem 5 przechodzi w energie pola elektrycznego urzadzen ochrony przepieciowej 7, 8, 9. Wejscia urzadzen ochrony przepieciowej 7, 8 i 9 sa wykona¬ ne przy pomocy prostowników o pelnookresowym ukladzie, w zwiazku z czym energia pola ele¬ ktrycznego nie oscyluje w sieci elektroenergetycznej i jest tlumiona w tych urzadzeniach.Uszkodzenie lub niesprawnosc urzadzen ochrony przepieciowej 3 i 9 powoduja blokowanie obwodu sterowania stycznika prózniowego 5. Niesprawnosc urzadzenia ochrony przepieciowej 7 powoduje blokowanie obwodu sterowniczego wylacznika zabezpieczeniowego 2.Zasada dzialania ukladu przedstawionego na figurze 2 polega na tym, ze w razie uciecia pradu kondensator 12 przejmuje energie pola magnetycznego, ogranicza amplitude przepiecio¬ wa i rozladowuje sie w obwodzie z rezystorem 13 i lampa tlaca 14. Lampa tlaca 14 oddzialy- wuje na fotorezystor 16 i powoduje wysterowanie tranzystora 18 oraz przeplyw pradu128237 3 w obwodzie rezystor obciazenia 19» kolektor - emiter tranzystora 18. Brak przeplywu pradu w tym obwodzie jak równiez zadzialanie bezpiecznika sygnalizacyjnego 21 powoduja blokade obwodu sterowniczego urzadzenia wspólpracujacego. Prostownik 10 i dioda tlumiaca 22 eli¬ minuja oscylacje energii sieci elektroenergetycznej i urzadzen odbiorczych, przy czym dioda tluaiaca 22 stanowi element drugiego stopnia dzialania urzadzenia. Powoduje prze¬ plyw pradu w obwodzie prostownika 10 przy wartosciach napiec na kondensatorze 12 wyzszych od ustalonej dla danej sieci elektroenergetycznej.Zastrzezenie patentowe Uklad ochrony przepieciowej sieci elektroenergetycznej i urzadzen odbiorczych, który zawiera transformator z wylacznikiem zabezpieczeniowym polaczony z urzadzeniami odbior¬ czymi poprzez zestawy zawierajace szeregowo polaczone odlacznik, stycznik prózniowy i równolegle transformatory pomocnicze oraz urzadzenia ochrony przepieciowej z prostowni¬ kami o pelnookresowym ukladzie prostowania, które po stronie pradu stalego rcaja szeregowy obwód zawierajacy rezystor i kondensator, zbocznikowany rezystorem rozladowczym, a po stronie pradu przemiennego bezpieczniki sygnalizacyjne, znamienny tym, ze siec elektroenergetyczna ma jedno urzadzenie ochrcny przepieciowej /7/, przylaczone do trzech faz transformatora /i/, drugie urzadzenie ochrony przepieciowej /8/, przylaczone do trzech faz urzadzenia odbiorczego /3/ oraz trzecie urzadzenie ochrony przepieciowej /9/, przylaczone do dwóch faz transfonratcra pomocniczego /6/, przy czym urzadzenia ochrony przepieciowej /7, 8, 9/ maja szeregowo z rezystorem rozladowczym /13/ wlaczona lampe tlaca /14/, najkorzystniej diode luminescencyjna /15/t których strumien swietlny jest skierowany na fotorezystor /16/, najkorzystniej na fotodiode /17/, umieszczone w obwodzie bazy tranzystora /18/, który w obwodzie kolektora ma rezystor obciazenia /19/t a naj¬ korzystniej zespól przekaznika z dioda /20/, natomiast elementy wykonawcze bezpieczników sygnalizacyjnych /21/ i zespolu przekaznika z dioda /20/ sa wlaczone szeregowo do obwcdów sterowania wylacznika zabezpieczeniowego /2/ i stycznika prózniowego /5/*128 237 / h^-rdCh-^—nr Vl$ €s •t Ta! -O! I i r«72 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL