Przedmiotem wynalazku jest mechanizm napedowy szybki odlacznika wysokiego napiecia, przeznaozony do wspólpracy z odlacznikami zwlaszcza 110 kV na prad znamionowy 630 A 1 1250 A stosowanymi w stacjach elektroenergetycznych wyposazonych w automatyke do szyb¬ kiego odlaczania transformatorów w czasie przerwy beznapieciowej lub do wylaczania wzglednie zalaozanla podczas pracy jalowej transformatorów 11O/SN kV 1 mocy do 40 MVA.
Znane dotychczas mechanizmy napedowe do odlaczników szybkich, np. rozwiazanie wedlug polskiego zgloszenia nr P. 193909, sa wyposazone w sprezynowy zasobnik, którego sprezyny napina za posrednictwem mechanicznej przekladni silnik elektryczny. Sprezyny te sa utrzy¬ mywane w stanie napieola za pomoca mechanicznych elementów zapadkowych, zwalnianie zas sprezyn nastepuje za posrednictwem elektromechanicznych elementów wybijakowych* Wada tego typu mechanizmów jest ich skomplikowana budowa i zwiazana z tym znaczna zawodnosc dzialania, spowodowana zwlaszcza w warunkach pracy napowietrznej czynnikami atmosferycznymi jak duza wilgotnosc i niska temperatura* Dodatkowe opory aeohaniozne wystepujace np. w wyniku obmarzania nozy roboozych odlacznika i ruchomyoh elementów me¬ chanizmu napedowego prowadza do tego, ze zwiekszony moment hamujacy nie ma pokrycia w energii kinetycznej sprezyn zasobnika, co moze spowodowac niedomykanie sie nozy wzgled¬ nie nleoalkowlte ioh otwieranie i w konsekwencji awarie oraz uszkodzenie odlacznika.
Mechanizm napedowy wedlug wynalazku, przystosowany zarówno do zdalnego elektrycznego jak 1 recznego sterowania za pomoca rozlacznej korby, posiada przekladnie slimakowa, której slimak jest bezposrednio napedzany szeregowym silnikiem elektrycznym na prad sta¬ ly. Silnik ten, pracujacy w obu kierunkach w zaleznosci od tego czy noze robocze odlacz¬ nika sa otwierane ozy zamykane, dostosowuje swój moment zwrotny do ewentualnie zwiekszo¬ nych oporów mechanicznych Odlacznika. Wal glówny slimacznicy, osiowo polaczony z walem nozy roboozych odlacznika, jest zakonczony w swojej dolnej ozesci wystepem, przeznaczo¬ nym do przerywania poprzez elektromechaniczny uklad zestyków i styczników pracy2 128 229 mechanizmu w momencie zakonozenia operacji otwierania lub zamykania nozy roboczyoh.
Elektromechaniczny uklad sluzy jednoczesnie, w zaleznosci od tego na który zeatyk przyj¬ dzie z zewnatrz Impuls elektryozny, do zmiany kierunku obrotów silnika* Ifeobanlzm nape¬ dowy posiada ponadto elektromagnetyczna blokade, uniemozliwiajaca reczne uruchomienie mechanizmu napedowego w kierunku otwarola lub zamkniecia nozy roboczych znajdujacych sie pod napleoiem* Przedstawione rozwiazanie oharakteryzuje sie stosunkowo malym gabarytem oraz prosta budowa* Brak sprzegiel luznikowycb, zapadek 1 mechanizmów wybijakowyob, nieodzownyoh w napedach zasobnikowych, zapewnia prostote eksploatacji oraz pozwala na unikniecie ozestyoh zabiegów konserwacyjnych* Elektromagnetyczna blokada zas, w jaka wyposazony jest mechanizm,, umozliwia jego reczne sterowanie wylaoznie w stanie bezpiecznym zarówno dla obslugi jak i odlacznika* Przedmiot wynalazku jest schematycznie pokazany w przykladzie wykonania na rysunku przy otwartym polozeniu nozy roboozyoh odlacznika* Sklada sie on z szeregowego silnika elektrycznego 1, zasilanego z baterii pradu stalego w jaka wyposazona jest kazda stacja transformatorowa o górnym napieciu 110 kV i napedzajacego za posredniotwem slimaka 2 slimacznice 3, osadzona na wale glównym 17* Silnik i, pracujacy w obu kierunkach w za¬ leznosci od tego ozy noze robocze 7 odlacznika sa otwierane ozy zamykane, dostosowuje swój moment zwrotny do ewentualnie zwiekszonych oporów mechanicznyoh odlacznika* Wal glówny 17 slimacznicy 3, osiowo polaczony z walem nozy roboozyoh 7 bezposrednio lub za posrednictwem przegubu Kardana, jest zakonczony w swojej dolnej ozesci wystepem 11, przeznaczonym do przerywania poprzez elektromechaniczny uklad zestyków 10 i 12 oraz styczników 3 19 pracy mechanizmu w momencie zakonozenia operacji otwierania lub zamyka¬ nia nozy roboozyoh 7* Uklad ten, w zaleznosci od tego na który zestyk przyjdzie z zew¬ natrz Impuls elektryczny, sluzy jednoczesnie do zmiany kierunku obrotów silnika 1* Na koncu 4 walu slimaka 2 jest osadzona rozlaozna korba 6, przeznaczona do ewentualnego recznego otwierania lub zamykania nozy roboczych 7 albo do regulacji zestyków 10 i 12 przy krancowych polozeniach wystepu 11* Reczne uruchomienie nozy 7 znajdujacych sie pod napleoiem uniemozliwia elektromagnetyczna blokada 15* Na konou korby 6 znajduje sie zgrubienie 5, które po wlozeniu korby w naped 1 osadzeniu jej na konou 4 walu slimaka 2 otwiera zestyk 13* Dzialanie mechanizmu napedowego wedlug wynalazku solsle wynika s jego budowy 1 prze¬ biega w sposób nastepujacy* Podanie Impulsu zalaczajaoego poprzez zestyk 10 na styoznlk 9 powoduje zamknleole elektrycznego obwodu zasilajacego 1 uruohomlenle silnika 1, który poprzez slimak 2, slimacznice 3 1 wal 17 zamyka noze robocze 7 odlaoznika. W momencie zakonczenia operacji zamykania nozy 7, wystep 11 znajdujacy sie w pozyojl krancowej otwiera zestyk 10 przerywajac doplyw pradu do stycznika 9, który z kolei otwiera obwód zasilania silnika 1, powodujac jego zatrzymanie* Nadmiar energii kinetycznej ukladu ru¬ chowego w polozeniaoh krancowych jest wytlumiany przez specjalne amortyzatory. W podobny sposób odbywa sie proces otwierania nozy 7 odlacznika z tym tylko, ze Impuls wylaczajacy jest wysylany na zamkniety zestyk 12, który pobudza stycznik 8 uruchamiajacy silnik 1 w odwrotnym kierunku* W przypadku zaistnienia koniecznosci recznego otwarola nozy 7 znajdujacych sie w stanie beznapleclowym, to jest bezpiecznym przy uzyciu korby 6, na przycisku 14 poja¬ wia sie Impuls elektryczny* Pobudzona cewka elektromagnetyczna 15 odblokowuje otwór znajdujacy sie w obudowie mechanizmu napedowego przeznaczony do wlozenia korby 6* Osa¬ dzona na koncu 4 walu slimaka 2 korba 6 otwiera swoim zgrubieniem 5 zestyk 13, rozlacza¬ jac obwód elektryczny styczników 8 19 oraz blokujac w ten sposób mozliwosc elektryczne¬ go uruchomienia mechanizmu napedowego*128 229 3 strzezenie patentowe Ilechaniz m napedowy szybki odlacznika wysokiego napleoia9 wyposazony w silnik elek- tryozny 1 przekladnie slimakowa sprzegnieta z zestykami sterujacym praoa silnika oraz przystosowany zarówno do zdalnego elektrycznego jak 1 recznego sterowania za ponoca rozlacznej korbyf znamienny tym, ze slimak /2/ przekladni jest napedzany bezposrednio szeregowym silnikiem elektryczny* /l/ na prad staly9 pracujacym w obu kie- runkaob w zaleznosci od tego ozy noze robocze /!/ odlacznika sa otwierane czy zawykane9 zas wal glówny /i7/ slimacznicy /3/, osiowo polaczony z walem odlacznika, posiada w swojej dolnej czesci wystep /li/ przeznaczony do przerywania poprzez elektromechanicz¬ ny uklad zestyków /10/ i /12/ oraz styczników /8/ l /9/ pracy meohanlzmu w momencie za¬ konczenia operacji otwierania lub zamykania nozy /7/, przy czym uruohomlenle silnika /l/ w kierunku zamykania lub otwierania nozy /!/ nastepuje w momencie zalaczenia zestyku /10/ wspólpracujacego ze stycznikiem /9/ badz zestyku /l2/ wspólpracujacego ze stycznikiem /3/, podczas pracy których otwór przeznaczony do wkladania korby /6/ sluzacej do recznego sterowania nozami /7/ znajdujacymi sie w stanie beznapleclowym jest zamkniety za pomoca elektromagnetycznej blokady /i5/. t- o KI IS*-