Przedmiotem wynalazku jest elektroniczny uklad sterowania napedu pneumatycznego, zwlaszcza do nastawników trakcyjnych* Stan techniki. Znane rozwiazania sterowania pneumatycznych napedów nastawników po¬ legaly na tym, ze impulsy sterujace byly podawane na zawory elektropneuma tyczne bezpo¬ srednio przez uklady stykowe elektromechaniczne lub laczniki napedzane przez odpowied¬ nie krzywki osadzone na wale napedu. Te znane rozwiazania mimo swej prostoty wykazywaly wiele wad w eksploatacji nawet po krótkim okresie czasu, objawiajacych sie niewlasciwa realizacja przypisanej im funkcji oraz wystepujacymi licznymi zadeciami mechanicznymi wskutek niewlasciwego sterowania poszczególnymi zaworami. Zwlaszcza ten ostatni manka¬ ment spowodowany przez nawet nieznaczne rozregulowanie ukladu stykowego byl przyczyna unieruchomienia nastawnika. Natomiast pierwsza z wymienionych wad objawila sie niepra¬ widlowoscia pracy nastawnika, polegajaca na mozliwosci przechodzenia walu glównego przez kilka kolejnych pozycji przy impulsie inicjujacym jedynie potrzebe przejscia na¬ stawnika o jedna pozycje. Jest to mankament szczególnie niekorzystny przy wspólpracy ze soba kilku pojazdów elektrycznych i jest przyczyna nierównomiernego obciazenia silników.Inne znane rozwiazanie sterowania napedem pneumatycznym nastawnika podane w polskim patencie 97 280 jest rozwiazaniem przekaznikowego sterowania wielofunkcyjnego, a przez to stosunkowo skomplikowanym* Istota wynalazku. Celem wynalazku bylo opracowanie elektronicznego ukladu sterowa¬ nia, który nie wykazywalby wad wystepujaoych w dotychczasowych rozwiazaniach.W ukladzie elektronicznym wedlug wynalazku kazda szczotka wyjsciowa komutatora jest polaozona z pierwszym zaoiskiem cewki jednego przekaznika, przynaleznego do jed¬ nego z dwóch obwodów sterujacych. W kazdym z obu obwodów sterujacyoh pierwszy zacisk2 128 203 cewki przynaleznego przekaznika jest polaozony z anoda diody Zenara, której katoda jest polaczona jednoczesnie z katoda drugiej diody Zenera, dodatnia okladzina kondensatora i emiterem tranzystoraf którego oaza Jest polaozona poprzez rezystor z pierwszym zacis¬ kiem cewki tego przekaznika. Natomiast kolektor tego tranzystora jest polaozony poprzez rezystor z drugim zaolsklem oewkl przekaznika, a z tym drugim zaoiskiem sa jednoczesnie polaczone anoda tej drugiej diody Zenera, ujemna okladzina kondensatora i jeden koniec innego rezystora, którego drugi koniec jest polaczony z zaciskiem ujemnego bieguna sie¬ ci zasilajacej.Jednoczesnie kazdy z pierwszych zacisków oewkl przekaznika przynaleznego do danego obwodu sterujacego jest polaczony z katoda przynaleznej diody, której anoda jest kazdo¬ razowo polaczona z punktem polaczeniowym miedzy jednym zaciskiem oewkl przynaleznego zaworu elektropneumatycznego, a zaoiskiem styku normalnie zamknietego przekaznika innego obwodu sterujacego, przylaczonym poprzez styk normalnie otwarty przekaznika danego obwo¬ du sterujacego do zacisku dodatniego bieguna sieci zasilajacej.Dzieki zastosowaniu elektronicznego ukladu sterowania napedu pneumatycznego wedlug wynalazku zostanie znaoznle podniesiony stopien niezawodnosci praoy nastawników trakcyj¬ nych. Oprócz tego uklad wedlug wynalazku moze byc wymienialny z kazdym ukladem dotych¬ czasowym bez jakichkolwiek zmian konstrukcji napedu. Nastawniki wyposazone w nowe ukla¬ dy elektroniczne przyozynla sie do podniesienia wspólozynnika gotowosci taboru przez wyeliminowanie postojów trakcyjnyoh pojazdów elektrycznyoh.Przyklad wykonania wynalazku. Wynalazek jest blizej objasniony w przykladzie wykona¬ nia na rysunku, który przedstawia schemat ideowy elektronicznego ukladu sterowania nape¬ du pneumatycznego nastawnika.Elektroniozny uklad wedlug wynalazku zawiera komutator K, dwa jednakowe niezalezne obwody sterujace SZi, SZ2 oraz dwa zawory elektropneumatyczne Zl, Z2. Zacisk wejsciowy A ukladu elektronicznego jest polaozony poprzez diode Dl ze szczotka zasilajaca Si komutatora K. Kazda z dwóch szczotek wyjsolowych S2, S3 komutatora K jest polaczona z pierwszym zaciskiem E lub G cewki jednego przekaznika Pi lub P2, przynaleznego do jednego z dwóch obwodów sterujaoych SZI lub SZ2. W jednym obwodzie sterujacym SZ1 pierwszy zacisk E cewki przynaleznego przekaznika Pi jest polaczony z anoda diody Zene¬ ra DZ1, której katoda jest polaczona jednoozesnie z katoda drugiej diody Zenera DZ2, dodatnia okladzina kondensatora Ci i emiterem tranzystora Ti, którego baza jest pola¬ czona poprzez rezystor Ri, z pierwszym zaciskiem E cewki tego przekaznika Pi. Kolektor tego tranzystora Ti jest polaozony poprzez drugi rezystor R2 z drugim zaciskiem F cewki przekaznika PI, z którym to zaciskiem F sa polaczone jednoczesnie anoda tej drugiej diody Zenera DZ2, ujemna okladzina kondensatora Ci i jeden konleo innego rezystora R3, którego drugi konieo jest polaczony z zaciskiem N ujemnego bieguna sieci zasilajacej.Natomiast w drugim obwodzie sterujacym SZ2 pierwszy zacisk G cewki przynaleznego przekaznika P2 jest polaczony analogicznie z anoda diody Zenera DZ3, której katoda jest polaczona z katoda innej diody Zenera DZ4f dodatnia okladzina kondensatora C2 i emite¬ rem tranzystora T2, którego baza jest polaczona poprzez rezystor R4 z pierwszym zacis-, kiem G cewki tego przekaznika P2.Kolektor tego tranzystora T2 jest polaczony poprzez drugi rezystor R5 z drugim za¬ ciskiem H oewkl przekaznika P2. Z tym drugim zaciskiem H sa polaczone jednoczesnie ano¬ da diody Zenera DZ4, ujemna okladzina kondensatora C2 i jeden konieo innego rezystora R6, którego drugi konieo jest polaczony z zaoiskiem N ujemnego bieguna sieol zasilajacej.Jednoczesnie pierwszy zaolsk E przekaznika PI pierwszego obwodu sterujacego SZI jest polaozony z katoda diody D2, której anoda jest polaczona z punktem polaozenlowym Ml miedzy jednym zaolsklem cewki pierwszego zaworu elektropneumatycznego Zl, a zaoiskiem styku normalnie zamknietego P22 przekaznika P2 drugiego obwodu sterujacego SZ2, przyla- ozonym poprzez styk normalnie otwarty Pil przekaznika PI pierwszego obwodu sterujaoe- go SZI do zaolsku B dodatniego bieguna sieol zasllajaoej•126 203 3 Pierwszy zaoisk G cewki przekaznika P2 drugiego obwodu sterujaoego SZ2 Jest jedno- ozesnle polaczony z katoda diody D3, której anoda jest polaczona z punktem polaczenio¬ wym M2 miedzy jednym zaciskiem cewki drugiego zaworu elektropneumatycznego Z2, a zacis¬ kiem styku normalnie zamknietego P12 przekaznika Pi pierwszego obwodu sterujacego SZ1, przylaczonym poprzez styk normalnie otwarty P21 przekaznika P2 drugiego obwodu steruja¬ cego SZ2 do zacisku B dodatniego bieguna sieci zasilajacej.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku polega na tym,ze podanie odpowiedniej dlugosci im¬ pulsu sterujacego z przekaznika samoczynnego rozruchu poprzez diode Dl na szczotke Si komutatora K, spelniajacego funkcje rozdzielacza impulsu, spowoduje zasilenie jednego z dwóch obwodów sterujacyoh SZ1 lub SZ2, przy czym uklad SZ1 jest zasilany zawsze ze szczotki S2 a uklad SZ2 ze szczotki S3* Ten impuls zasilajac obwód sterujacy SZ1 powo¬ duje ladowanie kondensatora Cl i w tej fazie pracy tranzystor Tl nie przewodzi.Równoczesnie ze wzrostem napiecia na kondensatorze Cl rosnie napieole na cewce przekaznika elektromagnetycznego PI. Gdy czas trwania Impulsu sterujacego z przekaznika samoozynnego rozruchu bedzie dluzszy nastapi zadzialanie przekaznika Pi, w wyniku czezo zostana zamkniete jego styki normalnie otwarte Pil 1 otwarte jego styki normalnie zam¬ kniete P12. Od tego momentu nastepuje jednoczesne zasilenie z innej czesci obwodu steru¬ jacego SZ1 poprzez diode D2 oraz cewke zaworu elektropneumatyoznego Zi. Nastepuje samo- podtrzymanle przekaznika PI, uniezalezniajac zasilanie ukladu SZ1 od impulsu sterujaoe¬ go ze szczotki S2 komutatora K. W wyniku zasilenia cewki zaworu Zl zostaje doprowadzone sprezone powietrze do jednego z cylindrów i mechaniczne przestawienie walu glównego na nastepujaca pozycje. W trakoie tego ruchu nastepuje obrót komutatora K 1 polaczenie szczotki S3 z przewodzaoym wycinkiem komutatora. Jezeli jednoczesnie z przekaznika sa¬ moczynnego rozruchu jest podawany napieciowy impuls sterujaoy, wówozas zostaje zasilony obwód sterujacy SZ2 i podobnie jak w obwodzie SZ1 po pewnym czasie nastapi zadzialanie przekaznika elektromagnetycznego P2 oraz zostana zamkniete jego styki normalnie otwarte P21 i otwarte jego styki normalnie zamkniete P22. Spowoduje to przerwanie zasi¬ lania zaworu elektropneumatycznego Zl i obwodu sterujacego SZ1, w którym nastapi rozla¬ dowanie kondensatora Cl.Po odpadnieciu zwory przekaznika PI nastepuje powrót jego styków do pozycji wyjscio¬ wej, czyli rozwieraja sie styki Pil i zamykaja sie styki P12, co spowoduje zasilenie przez zamkniete wczesniej styki P21 zaworu elektropneumatycznego Z2 oraz obwodu steruja¬ cego SZ2 poprzez diode D3.Czas osiagniecia warunków poczatkowych obwodu sterujacego SZ1 jest wystarczajacy do przejscia walu nastawnika z pozycji na pozycje. Dalsze dzialanie ukladu sterowania pneumatycznego napedu nastawnika przy przestawianiu walu na kolejna pozyoje jest analogiczne.Zastrzezenie patentowe Elektroniczny uklad sterowania napedu pneumatycznego, zwlaszcza do nastawników trakcyjnych, posiadajacy komutator, dwa jednakowe, niezalezne obwody sterujace oraz dwa zawory elektropneumatyczne, przy czym kazdy z tych zaworów jest sterowany zawsze przez ten sam obwód sterujacy, a zaoisk wejsciowy ukladu jest polaczony poprzez diode ze szczotka zasilajaca komutatora, znamienny tym, ze kazda z dwóch szczo¬ tek wyjsoiowycb /S2, S3/ komutatora /K/ jest polaczona zaciskiem /E lub G/ cewki jednego przekaznika /PI lub P2/, przynaleznego do jednego z dwóch obwodów sterujacych /SZi lub SZ2/t przy czym w jednym obwodzie sterujacym /SZI/ pierwszy zacisk /E/ cewki przynalez¬ nego przekaznika /PI/ jest polaczony z anoda diody Zenera /DZi/, której katoda jest po¬ laczona jednoczesnie z katoda, drugiej diody Zenera /DZ2/, dodatnia okladzina kondensa¬ tora /Cl/ i emiterem tranzystora /Ti/, którego baza jest polaczona poprzez rezystor /Rl/ z pierwszym zaciskiem /E/ oewkl tego przekaznika /Pl/9 a kolektor tego tranzystora /Tl/4 128 203 jest polaozony poprzez drugi rezystor /R2/ z drugim zaolakiem /F/ cewki przekaznika /Pl/f z którym to zaciskiem /P/ sa polaczone jednoczesnie anoda tej drugiej diody Zenera /DZ2/, ujemna okladzina kondensatora /Ci/ i jeden konieo trzeciego rezystora /R3/, którego dru¬ gi konieo jest polaczony z zaciskiem /N/ ujemnego bieguna sieci zasilajacej, natomiast w drugim obwodzie sterujacym /SZ2/ pierwszy zacisk /G/ cewki przynaleznego przekaznika /P2/ jest polaczony analogicznie z anoda diody Zenera /DZ3/, której katoda jest polaczo¬ na jednoczesnie z katoda drugiej diody Zenera /DZ4/, dodatnia okladzina kondensatora /C2/ i emiterem tranzystora /T2/, którego baza jest polaczona poprzez rezystor /R4/ z pierw¬ szym zaciskiem /G/ cewki tego przekaznika /P2/, a kolektor tego tranzystora /T2/ jest polaczony poprzez drugi rezystor /R5/ z drugim zaciskiem /II/ cewki przekaznika /P2/, z którym to zaciskiem /H/ sa polaczone jednoczesnie anoda drugiej diody Zenera /DZ4/, ujemna okladzina kondensatora /C2/ i jeden koniec trzeciego rezystora /R6/, którego dru¬ gi koniec jest polaczony z zaciskiem /N/ ujemnego bieguna sieci zasilajacej, jednoczes¬ nie pierwszy zacisk /E/ cewki przekaznika /Pi/ pierwszego obwodu sterujacego /SZl/ jest polaczony z katoda diody /D2/, której anoda jest polaczona z punktem polaczeniowym Ali/ miedzy jednym zaciskiem cewki pierwszego zaworu elektropneumatycznego /Zi/, a zaciskiem styku normalnie zamknietego /P22/ przekaznika /P2/ drugiego obwodu sterujacego /SZ2/, przylaczonym poprzez styk normalnie otwarty /Pil/ przekaznika /Pi/ pierwszego obwodu sterujacego /SZl/ do zacisku /B/ dodatniego bieguna sieci zasilajacej, natomiast pierw¬ szy zacisk /G/ cewki przekaznika /P2/ drugiego obwodu sterujacego /SZ2/ jest jednoczes¬ nie polaczony z katoda diody /D3/f której anoda jest polaczona z punktem polaczeniowym AI2/ miedzy jednym zaciskiem cewki drugiego zaworu elektropneumatycznego /Z2/, a zacis¬ kiem styku normalnie zamknietego /Pi2/ przekaznika /Pi/ pierwszego obwodu sterujacego /SZl/, polaczonym poprzez styk normalnie otwarty /P21/ przekaznika /P2/ drugiego obwodu steru¬ jacego /SZ2/ do zacisku /B/ dodatniego bieguna sieci zasilajacej.BP- kWI Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cgz.Cena 100 zl PL