Przedmiotem wynalazku jest generator wzbudzenia silnika indukcyjnego, wytwarzajacy przebieg o ksztalcie fali prostokatnej znajdujacy szczególnie zastosowanie do zasilania obwodu wzbudzenia elektrycznego silnika dwufazowego.Dla poprawnej pracy elektrycznego silnika dwufazowego niezbedne jest zródlo sygnalu wzbudzenia oraz zródlo sygnalu sterowania. Sygnal wzbudzenia charakteryzuje sie tym, ze ma okreslone przez wytwórce silnika optymalne wartosci amplitudy i czestotliwosci. Znane generatory wzbudzenia skladaja sie ze zródla fali sinusoi¬ dalnej lub prostokatnej oraz wzmacniacza mocy. Zródlo fali sinusoidalnej doststarcza sygnal o czestotliwosci wzbudzenia. Rozwiazanie konstrukcyjne zródla jest zalezne od wymaganej stabilnosci czestotliwosci wzbudzenia.Wyjsciowa moc stabilnych zródel jest z reguly duzo mnijesza od wymaganej mocy wzbudzenia: Z tych wzgledów miedzy wyjsciem a uzwojeniem wzbudzenia silnika umieszcza sie wzmacniacz mocy.Dla uzyskania sprawnej pracy wzmacniacza mocy niezbedne jest dopasowanie zastepczej opornosci wzbu¬ dzenia do opornosci wewnetrznej wzmacniacza. W praktyce powszechnie sa stosowane uklady dopasowujace typu transformatorowego. Zaleta wymienionego rozwiazania jest mozliwosc dopasowania wzmacniacza do kazde¬ go spotykanego w praktyce obciazenia. Ponadto prawidlowo zaprojektowany transformator ma wspólczynnik sprawnosci bliski jednosci oraz cechuje sie duza niezawodnoscia pracy. Osiagniety postep w technologii pólprze¬ wodników powoduje jednak, ze transformator decydujaco wplywa w sposób niekorzystny na ciezar i gabaryty wzmacniacza.Aby wyeliminowac transforamtor z generatora wzbudzenia silnika indukcyjnego opracowano nowy genera¬ tor zawierajacy klucze elektronowe, uklady sterowania kluczami i zródlo sygnalów sterujacych. Klucze elektro¬ nowe - polaczone w ukladzie mostka, w którym do jednej przekatnej sa dolaczone kolektory tranzystorów kluczy elektronowych i obwód wzbudzenia silnika indukcyjnego, a do drugiej przekatnej — napiecie zasilania i emitery tranzystorów tych kluczy - a ich bazy sa polaczone przez rezystory z kolektorami tranzystor^ steru¬ jacych. Dwa tranzystory sterujace maja bazy polaczone przez rezystory z wyjsciami generatora sygnalów steruja¬ cych, a emitery- z zerowym biegunem zasilania. Pozostale dwa tranzystory sterujace maja ba2y polaczone przez rezystory z kolektorami tranzystor^ separatorów, a emitery - z dodatnim biegunem zasilania. Z kolei emitery tranzystorów separatorów sa polaczone z zerowym biegunem zasilania, a bazy - z wyjsciami zródla sygnalów sterujacych.2 128 137 Generator wedlug wynalazku umozliwia zasilanie obowdu wzbudzenia silnika indukcyjnego, przy czym przebieg napiecia zasilania ma ksztalt fali prostokatnej. Impulsowe zasilanie obwodu wzbudzenia nie wplywa w istotny sposób na parametry statyczne i dynamiczne silnika, natomiast pozwala zrezygnowac z transformatora dopasowujacego. Ponadto przy impulsowym zasilaniu uzyskuje sie duza sprawnosc generatora, przy nieznacznym obnizeniu sprawnosci silnika indukcyjnego.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, przedstawiajacym schemat ideowy generatora wzbudzenia silnika indukcyjnego. Generator zawiera cztery tranzystory kluczujace Tk1-rTk4 polaczone w ukladzie mostkowym. Do jednej przekatnej mostka sa dolaczone kolektory tranzystorów kluczuja¬ cych Tk1-rTk4 i silnik indukcyjny S. Do drugiej przekatnej mostka sa dolaczone emitery tranzystorów kluczuja¬ cych Tk1*Tk4 oraz zródlo pradu stalego U. Bazy tych tranzystorów sa polaczone przez rezystory R1-rR4 z kolektorami tranzystorów sterujacych Ts1-rTs4. Dwa tranzystory sterujace Ts3 i Ts4 maja bazy polaczone przez rezystory R5 i R6 z wyjsciami W zródla sygnalów sterujacych (nie pokazanego na rysunku), kolekto¬ ry -z dodatnim biegunem pradu stalego U przez rezystory R7 i R8, a emitery — z ujemnym biegunem zródla pradu stalego.CT. Pozostale dwa tranzystory sterujace maja kolektory polaczone z ujemnym biegunem pradu stalego U przez rezystory R9 i R10, emitery — z dodatnim biegunem zródla pradu stalego U, a bazy - przez rezystory R11 i R12 z kolektorami tranzystorów separujacych T1 i T2., .. Trahzy^torsrte maja kolektory polaczone równiez z dodatnim biegunem zródla zasilania U przez rezysto¬ ry R13 i Rt4^VnStt|r)r - z ujemnym zródlem zasilania U, a bazy — przez rezystory R15 i R16 z wyjsciami W zródla sygnalów sterujacych. Na kazde z dwu wejsc W generatora sa podane przebiegi sterujace o ksztalcie fali prostokatnej i o okresie równym odwrotnosci optymalnej wartosci czestotliwosci wzbudzenia silnika indukcyjne¬ goS, przy czym jeden przebieg jest przesuniety w fazie o pól okresu w stosunku do drugiego. W czasie trwania dodatniej polowy przebiegu sterujacego tranzystory separujace T1 i T2 oraz tranzystory sterujace Ts3 i Ts4 sa wstanie nasycenia, zas w czasie trwania ujemnej polowy—w stanie zatkania, przy czym tranzystory steruja¬ ce Ts1 i Ts2 maja zawsze taki sam stan jak zwiazane z nimi tranzystory separujace T1 i T2.Jezeli przewodza tranzystory sterujace Ts1 i Ts3, to jednoczesnie sa zatkane tranzystory sterujace Ts2 i Ts4 i kluczujace Tk1 i Tk3. Z kolei, jezeli przewodza tranzystory sterujace Ts2 i Ts4, to jednoczesnie sa zatkane tranzystory sterujace Ts1 i Ts3 oraz kluczujace Tk2 i Tk4. W rezultacie w dowolnym momencie czasu przewodza dwa tranzystory kluczujace Tk1 i Tk3 lub Tk2 i Tk4, powodujac przeplyw pradu w obwodzie utworzonym ze zródla pradu stalego U, przewodzacych w danym momencie tranzystorów kluczujacych Tk1 i Tk3 lub Tk2 i Tk4 oraz wzbudzenia silnika indukcyjnego S.Zastrzezenie patentowe Generator wzbudzenia silnika indukcyjnego, zawierajacy klucze elektronowe wraz z ukladami sterujacymi i generator sygnalów sterujacych, znamienny tym, ze klucze elektronowe (TkKTk4) - polaczone w ukladzie mostka, w którym do jednej przekatnej sa dolaczone kolektory tranzystorów kluczy elektrono¬ wych (Tk1-rTk4) i obwód wzbudzenia silnika indukcyjnego (S), a do drugiej przekatnej - napiecie zasilajace (U) i emitery tranzystorów tych kluczy - których bazy sa polaczone przez rezystory (R1-rR4) z kolektorami tran¬ zystorów sterujacych (Ts1-rTs2), z których dwa (Ts3 iTs4) maja bazy polaczone przez rezystory (R5 i R6) z wyjsciami (W) generatora sygnalów sterujacych, a emitery z zerowym biegunem zasilania (U), natomiast dwa pozostale (Ts1 iTs2) maja bazy polaczone przez rezystory (R11 i R12) z kolektorami tranzystorów separato¬ rów (T1 i T2), a emitery — z dodatnim biegunem zasilania (W), przy czym emitery tranzystorów separatorów (T1 i T2) sa polaczone z zerowym biegunem zasilania, a ich bazy — z wyjsciami (W) zródla sygnalów sterujacych przez rezystory (R15 i R16).128 137 PL