Przedmiotem wynalazku jest wirnik pompy o swobodnym przeplywie.Znane z polskich opisów patentowych nr 51216, 53117, 54472 sa pompy o swobodnym przeplywie, szczególnie nadajace sie do przetlaczania mieszanin cieczy z cialami stalymi o róznych granulacjach i koncentracjach objetosciowych. Wirniki tych pomp sa zawsze budowy otwartej i stanowia jedna nierozlaczna calosc, jak to przedstawiono w polskim opisie patentowym nr 95 989.Wirniki tych pomp sa wykonywane technika odlewnicza lub spawania w postaci okraglej tarczy, na której to tarczy od strony doplywu cieczy do wirnika znajduja sie promieniowe lopatki w liczbie od kilku do kilkunastu i która to tarcza zaopatrzona jest w piaste umozliwiajaca osadzenie i umocowa¬ nie wirnika na wale. Znany jest równiez z polskiego opisu patentowego nr 65 231 wirnik pompy odsrodkowej budowy zamknietej, skladajacy sie z dwóch odrebnych elementów, jednak trwale ze soba polaczonych poprzez ich sklejenie. Pierwszy z tych elementów uksztaltowany jest w postaci tarczy jednostronnie ulopatkowanej oraz jest zaopatrzony w piaste. Drugi jest uksztaltowany w postaci okraglej tarczy z otworem w srodku, przy czym element ten skleja sie z elementem poprzednim na czolowych powierzchniach lopatek. Po sklejeniu wirnik stanowijedna nierozlaczna calosc.Wirnik pompy o swobodnym przeplywie jest elementem podlegajacym najszybszemu zuzyciu w rezultacie erozyjnego oddzialywania cial stalych znajdujacych sie w pompowanej mieszaninie. Z praktyki wiadomo, ze w pierwszej kolejnosci i najszybciej zuzyciu wskutek wytarcia ulegaja lopatki, natomiast tarcza wykazuje ubytki znacznie mniejsze i wolniejsze w czasie. Tak wiec w momencie wymiany wirnika ubytek jego masy jest maly, gdyz jest spowodowany glównie wytar¬ ciem lopatek, których masa w porównaniu z masa wirnika jest niewielka. Takwiec maly ubytek masy przesadza o koniecznosci wymiany calego elementu, a pozostala masa tworzywa jest niewy¬ korzystana. Jest to wada dotychczasowych rozwiazan konstrukcyjnych wirnikówpomp o swobod¬ nym przeplywie.Celem wynalazku jest zwiekszenie wykorzystania materialu z którego wykonany jst wirnik pompy o swobodnym przeplywie. Cel ten osiagnieto poprzez odmienne uksztaltowanie wirnika w rezultacie podzielania go na dwie czesci niezaleznie umocowane na wale pompy i niezlaczone ze127 969 soba, przy czym obie te czesci sa w róznym stopniu narazone na zuzycie, a wiec ich trwalosc jest zróznicowana.Istota wynalazku polega na tym, ze wirnik sklada sie z dwóch niezaleznych elementów.Pierwszy element posiada piaste i lopatki promieniowe, stanowiace wraz z piasta jedna calosc.Drugi element stanowi okragla plaska tarcze posiadajaca równiez piaste, stanowiaca wraz z tarcza jedna calosc. Oba te elementy montuje sie wspólnie na wale pompy.Lopatki pierwszego elementu i tarcza drugiego elementu sa tak uksztaltowane, ze po zamontowaniu na wale scisle przylegaja do siebie. Aby calkowicie wykluczyc penetracje cieczy miedzy lopatkami a tarcza, moze miedzy nimi byc umieszczona elastyczna uszczelka. Oba elementy wirnika nie sa ze soba trwale laczone lecz jedynie docisniete do siebie w trakcie wspólnego osadzenia na wale.W wirniku wedlug wynalazku w znacznie wiekszym stopniu wykorzystuje sie jego material konstrukcyjny. Pierwszy a zarazem przedni element wirnika patrzac od strony doplywu cieczy, zuzywa sie wskutek wycierania szybciej od elementu drugiego tylnego. Element pierwszy moze wiec byc czesciej wymieniany, niezaleznie od elementu drugiego, tylnego, który mozna uzytkowac dluzej. Obniza to koszt eksploatacji pompy.Takierozwiazanie wirnika stwarza równiez mozliwosc wykonania elementu pierwszego, bardziej narazonego na zuzycie, z bardziej odpornych na wycie¬ ranie tworzyw konstrukcyjnych.Wynalazek w przykladzie wykonania przedstawiono na rysunku, który przedstawia wirnik w widoku od przodu i przekroju.Pierwszy przedni element wirnika stanowi jedna calosc, na która skladaja sie piasta 1 i lopatki promieniowe 2. Drugi tylny element stanowiacy odrebna calosc posiada okragla tarcze 3 i piaste 4.Oba elementy sa montowane na wale pompy o swobodnym przeplywie i dociskane do siebie np. nakretka nakrecana na gwint naciety na koncu walu. Tylna powierzchnia lopatek 2 przylega bezposrednio do czolowej powierzchni okraglej tarczy 3, lub tez miedzy tymi powierzchniami moze znajdowac sie elastyczna uszczelka. Lopatki 2 nie sa wiec polaczone z tarcza 3, zatem istnieje rozdzielnosc obu elementów wirnika. Wirnik wedlug wynalazku moze znalezc zastosowanie w pompach o swobodnym przeplywie zwlaszcza przetlaczajacych mieszaniny cial stalych w cieczach o wlasciwosciach scierajacych.Zastrzezenia patentowe 1. Wirnik pompy o swobodnym przeplywie, jednostronnie otwarty z radialnymi lopatkami, znamienny tym, ze sklada sie z dwóch oddzielnych elementów, przy czym element pierwszy posiada piaste (1) i lopatki (2), zas element drugi posiada tarcze okragla (3) i piaste (4). 2. Wirnik pompy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze po zamontowaniu obu elementów wirnika na wale pompy plaszczyzna tylna lopatek (2) przylega na calej dlugosci bezposrednio do czolowej powierzchni tarczy (3). 3. Wirnik pompy wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze miedzy plaszczyzna tylna lopatek (2), a czolowa plaszczyzna okraglej tarczy (3) znajduja sie elastyczne uszczelki.127969 PL