Pierwszenstwo: OpublikloWana: 28. VI. 1968 55525 KI. 59 b, 5/41 MKP F Q5 o „SPELNIA Wspóltwórcy wynalazku: ipgr inz. Eugeniusz Bak, mgr inz. Alina Goz¬ dzik Wlasciciel patentu: Glówny Instytut Górnictwa, Katowice (Polska) Wirnik do pompy mulowej Przedmiotem wynalazku jest wirnik do pomp mulowych z wkladka usztywniajaca gume lub inne tworzywo elastyczne wykonany z jednej czesci lub z przedniej i tylnej tarczy wirnika.Znane wirniki do pomp transportujacych ciala stale wykonane sa z metalu lub pokrywane sa do- dodatkowo powlokami z gumy lub innego tworzy¬ wa sztucznego. Wirniki z metalu przy pompowaniu niektórych drobnych materialów mocno scieraja¬ cych maja nizsza odpornosc na scieranie od wirni¬ ków gumowych. Wirniki pokrywane guma lub in¬ nym tworzywem maja te wade, ze powloka ulega szybkiemu przetarciu, co powoduje odrywanie jej reszty od podloza. Sa one wykonywane jako odlew w calosci, o nieco cienszych sciankach, na które przykleja sie odpowiednia warstwe gumy lub two¬ rzywa.Technologia pokrywania metalowych wirników guma jest bardzo pracochlonna i skomplikowana.Trudnosci technologiczne powoduja, ze wykonana powloka jest niejednolita i nierówna co wywoluje dodatkowe straty w przeplywie.Wirnik wedlug wynalazku wykonany jest calko¬ wicie z gumy lub innego elastycznego tworzywa odpornego na scierajace wlasciwosci cial stalych, ma jedynie metalowa piaste oraz wewnetrzne me¬ talowe usztywnienia. Tak wykonany wirnik umoz¬ liwia wykonanie go w formach, co gwarantuje wysoka jego dokladnosc z zaprojektowanymi ksztaltami. Ze wzgledu na to, ze wyrnik wyko- 2 nany jest prawie w calosci z jednolitego materialu, nie ma mozliwosci oderwania go od podloza.Material z jednej strony wewnetrznego usztyw¬ nienia laczy sie poprzez otwory z druga strona. 5 Wykonane wirniki posiadaja gladkie powierzchnie nie wymagajace dodatkowej obróbki. Na skutek tego sprawnosc pomp z takimi wirnikami jest wyzsza. Ze wzgledu na grubosc warstwy gumy lub tworzywa wirnik jest znacznie trwalszy od roz- 10 wiazan dotychczasowych.Przedmiot wynalazku w przekroju poprzecznym pokazany jest na fig. 1 oraz jego odmiana w wy¬ konaniu dzielonym w przekroju poprzecznym na fig. 2.Wirnik sklada sie z czesci 1, 2, 3 i 4 wykonanej z gumy lub elastycznego tworzywa i usztywnienia 5, 6, 7a, b, przenoszacego sily wystepujace w wir¬ niku oraz piasty wraz z zamocowaniem 9, 10, 11 wykonanym z metalu. Tarcza tylna 1 wirnika? tar¬ cza przednia 2 wirnika oraz lopatki 3 wykonane sa z gumy lub innego elastycznego tworzywa odpor¬ nego na scieranie. Wewnatrz czesci 1, 2 i 3 znaj¬ duja sie dziurkowane pierscienie 5, 6 tarczy tyl¬ nej 1 wirnika, tarczy przedniej 2 oraz usztywnie¬ nie 7 a, b lopatki, które moze toyc wykonane z perforowanej blachy — wykonanie 7b lub z pre¬ tów 7a.Otwory 8 w tarczach 6 i 5 oraz w usztywnie¬ niach 7 lopatek wypelnione sa guma lub tworzy- 30 wem elastycznym i lacza material wirnika po obu 15 25 5552555525 3 stronach usztywnien 7 a, b oraz tarcz 6 i 5 w je¬ dna calosc. Usztywnienie tylnej tarczy wirnika 5 polaczone jest z piasta 9 wirnika i sluzy do moco¬ wania wirnika na wale pompy. Na przeciwko wlotu do wirnika guma lub elastyczne tworzywo przymo¬ cowane jest" do piasty 9 wirnika w otworze 10, z wytoczeniem 11 oraz z wytoczeniem 12.Takie zamocowanie zapobiega odrywaniu gumy lub tworzywa od piasty w wypadku podcisnienia na ssaniu. Guma lub tworzywo elastyczne przy piascie, na tylnej sciance wirnika, zabezpieczona jest przed odrywaniem na skutek sily odsrodko¬ wej przy pomocy metalowego pierscienia 13. Do tego celu pierscien 13 ma wyciecie 14, którym przytrzymuje wystep 4 tylnej tarczy 1 wirnika.Pierscien 13 od strony sciany kadluba stanowi jednoczesnie uszczelnienie szczelinowe 15. Pierscien do tarczy 1 wirnika docisniety jest nakretka mo¬ cujaca 17 wirnik na wale.Pokazany na fig. 2 wirnik stanowi odmiane wy¬ konania wirnika ulatwiajaca jego formowanie.Wirnik sklada sie z dwóch czesci tarczy tylnej 18 wraz z lopatkami 19 oraz oddzielnej tarczy przed¬ niej 20. Obie czesci polaczone sa srubami 21 wkre¬ canymi do otworów slupków dystanowych 22.Slupki dystanowe 22 spelniaja role nie tylko po¬ laczenia tarczy tylnej 18 oraz tarczy przedniej 20 ale utrzymuja jednakowa odleglosc przy skrece¬ niu miedzy usztywnieniem metalowym tarczy tyl¬ nej 23 i tarczy przedniej 24. W inny sposób za¬ mocowane jest tworzywo do piasty przelotowej 25.W przedniej czesci piasty 25 tworzywo uchwycone jest wycieciem polaczenia 26 z otworami na obwo* dzie 27, a od strony tylnej wycieciem polaczenia 28 z otworami 29 przechodzacym do czesci ssaw- 5 hej wirnika 30. Polaczenie materialu przez otwory 27 i 29 powoduje silne zwiazanie piasty 25 z za¬ stosowanym na wirnik tworzywem.Zaleta rozwiazania jest mocne polaczenie za¬ stosowanego tworzywa z usztywnieniem i piasta io wirnika. Ponadto maly ciezar wirnika przy jego jednostronnym zuzyciu daje mniejsze sily na lo¬ zyska przedluzajac tym samym ich zywotnosc. 15 PL