Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny tarczowy hamulec kola zwlaszcza lekkiego samolotu.Znane sa hamulce tarczowe kól samolotu sterowane hydraulicznie badz mechanicznie.Ruchoma obrotowa tarcza zwiazana na stale kinematycznie z obracajacym sie kolem jezdnym jest dociskana do tarczy stalej zwiazanej z nieruchoma osia przy pomocy silowników hydraulicznych rozmieszczonych na jej obwodzie, lub jak to opisano w polskim opisie patentowym nr 79 166 przy pomocy gwintowanego pierscienia z kolnierzem nakrecanego mechanicznie na stala os kola.Opisane rozwiazanie hydrauliczne wymaga znacznego rozbudowania srednicy hamulca i nie nadaje sie do zastosowania w malych kolach. Natomiast rozwiazanie z mechanicznym sterowaniem uniemozliwia dokladna regulacje luzów hamulcowych, co prowadzi do uzyskiwania róznych sil hamowania na poszczególnych kolach.Hamulec kola wedlug wynalazku o tarczowych elementach ciernych skladajacy sie z tarczy ruchomej sprzezonej z obrotowa piasta kola i dwóch tarcz nieobrotowych sprzezonych ze stala osia kola, przy czym jedna z nich posiada stale polozenie osiowe, a druga moze wykonywac okreslone ruchy poosiowe w granicach ustalonego luzu utrzymywanego umieszczonymi miedzy nimi elemen¬ tami sprezystymi, charakteryzuje sie tym, ze os kola stanowi tuleja o wielostopniowej srednicy zewnetrznej i wewnetrznej posiadajaca otwór do doplywu plynu oraz gladka wewnetrzna powierzchnie cylindryczna, w której umieszczony jest suwliwie tlok z trzonem sterujacym ruchem poosiowym tarczy nieobrotowej. Tarcze nieobrotowe umocowane sa bezposrednio na osi kola, natomiast tarcza ruchoma jest umocowana do bocznej powierzchni piasty. Trzontloka styka sie z noskowym plaskim wpustem umieszczonym suwliwie w przecieciu wzdluznym osi i rowkach tarcz nieobrotowych. Tarcza nieobrotowa zewnetrzna posiada osiowa regulacje polozenia nakretki, a tarcza nieobrotowa wewnetrzna opiera sie boczna zewnetrzna powierzchnia o noski wpustu.Tarcza obrotowa posiada wkladki hamulcowe umieszczone suwliwie w jej otworach.Takie rozwiazanie hamulca czyni konstrukcje zwarta i lekka, a regulacja luzów jest prosta.Przedmiot wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku. Do resora lub goleni 1 samolotu umocowana jest sztywno os 2. Os 2 stanowi tuleja o wielostopniowych sredni¬ cach zewnetrznych i wewnetrznych, wewnatrz której znajduje sie suwliwy tlok 3. W czole tulei od strony goleni znajduje sie poosiowy otwór 4 sluzacy do przeplywu plynu. Na zewnetrznej2 127 376 powierzchni osi 2 ulozyskowana jest obrotowo piasta 5. Drugi koniec osi 2 posiada zewnetrzna powierzchnie nagwintowana oraz wzdluzne przeciecie na srednicy tulei, w które wchodzi suwliwie noskowy wpust 6. Tarcza wewnetrzna 7 oraz tarcza zewnetrzna 8 sa umocowane bezposrednio na osi i zabezpieczone przed obrotem wpustem 6 wchodzacym w ich rowki. Tarcza ruchoma 9 jest umocowana na stale do bocznej powierzchni piasty 5. Rozpieracz sprezysty 10jest umieszczony na osi miedzy tarcza 7 i 8. Nakretka 11 zabezpieczona zawleczka 12 mocuje i reguluje osiowe polozenie tarczy zewnetrznej 8. Wprowadzony przez otwór 4 plyn do cylindra powoduje przesuniecie tloka 3, wpustu 6 i dosuniecie tarczy 7 do wkladek hamulcowych tarczy ruchomej 9, które z kolei zostana docisniete do nieobrotowej tarczy zewnetrznej 8. W ten sposób wytworzy sie sila tarcia miedzy tarcza ruchoma, a tarczami nieobrotowymi proporcjonalna do cisnienia plynu. Po obnizeniu cisnienia plynu w cylindrze nastapi rozdzielenie tarcz 7 i 8 sila rozpieracza 10 i powrót do stanu pierwotnego.Wynalazek moze znalezc zastosowanie w konstrukcjach róznego rodzaju statków powietrz¬ nych oraz w pojazdach, wózkach i suwnicach.Zastrzezenia patentowe 1. Hamulec o tarczowych elementach ciernych skladajacy sie z tarczy ruchomej sprzezonej z obrotowa piasta kola i dwóch tarcz nieobrotowych sprzezonych ze stala osia kola, przy czym jedna z nich posiada stale polozenie osiowe, a druga moze wykonywac okreslone ruchy poosiowe w granicach ustalonego luzu utrzymywanego umieszczonymi miedzy nimi elementami sprezystymi, znamienny tym, ze os kola (2) stanowi tuleja o wielostopniowej srednicy zewnetrznej i wewnetrznej, posiadajaca otwór (4) do doplywu plynu, oraz gladka wewnetrzna powierzchnie cylindryczna, w której umieszczony jest suwliwie tlok (3) zakonczony trzonem sterujacym ruchem poosiowym tarczy nieobrotowej, przy czym tarcze nieobrotowe 7 i 8 umocowane sa bezposrednio na osi (2) kola, a tarcza ruchoma (9) jest umocowana do bocznej powierzchni piasty 5. 2. Hamulec wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze trzon tloka (3) styka sie z noskowym wpustem (6) suwliwie umieszczonym w przecieciu wzdluznym osi i rowkach tarcz nieobrotowych (7) i (8), tarcza (8) posiada osiowa regulacje polozenia nakretka (11), a tarcza (7) opiera sie boczna zewnetrzna powierzchnia o noski wpustu (6). 3. Hamulec wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, ze wpust (6) jest plaski i posiada dwa noski, a ruchoma tarcza (9) posiada wkladki hamulcowe umieszczone suwliwie w jej otworach.127376 PL