Przedmiotem wynalazku jest przetwornik elektro-pneumatyczny z dodatkowym sterowaniem recznym* sluzacym do przetwarzania sygnalów binarnych elektrycznych na sygnaly binarne pneumatyczne.Znane sa przetworniki elektro-pneumatyczne zbudowane z elektromagnesu, do którego dop¬ rowadzony jest sygnal elektryczny wejsciowy, i którego obudowa wykonana jest z tworzywa sztucznego termoplastycznego przez bezposrednie zaprasowanie cewki z zamocowanym do niej magnetowodem zewnetrznym wykonanym z plaskownika, a elektromagnes umieszczony jest w korpusie. Scianki wewnetrzne elektromagnesu i korpusu ograniczaja przestrzen wewnetrzna zaworu pneumatycznego, w której umieszczona jest na sprezynie ruchoma zwora elektromagnety¬ czna, wyposazona w dwie plytki gumowe uszczelniajace umieszczone na powierzchniach prosto¬ padlych do jej osi, dzielaca ta przestrzen za pomoca jednej z dwóch plytek gumowych na dwie komory, do których doprowadzany jest sygnal pneumatyczny wejsciowy, a z jednej z nich odbie¬ rany sygnal pneumatyczny wyjsciowy. Ruchoma zwora elektromagnetyczna, stanowiaca czesc przelaczajaca zaworu pneumatycznego, moze zajmowac dwa polozenia walca zaleznie od kierunku sil na nia dzialajacych, tj. sily elektromagnetycznej wytworzonej w elektromagnesie pod wplywem pradu elektrycznego, napiecia sprezyny i cisnienia dzialajacego na powierzchnie zwory, przy czym zadaniem zaworu pneumatycznego jest w jednym polozeniu laczenie kanalu wyjsciowego i zamy¬ kanie upustu do atmosfery, a w drugim polozeniu laczenie kanalu wyjsciowego z atmosfera z jednoczesnym odcieciem zasilania.W rozwiazaniu tym wykonanie elektromagnesu jest kosztowne i nie zapew nia dobrej jakosci wykonania na skutek zlozonej technologii wykonania, doboru specjalnego drutu zwojowego o wysokiej wytrzymalosci i odpornosci jego izolacji na wysoka temperature w procesie technologi¬ cznym, jak równiez specjalnego przygotowania tworzywa sztucznego o obnizonym cisnieniu prasowania, które to wady wynikaja z tego, ze zespól cewki z magnetowodem zewnetrznym w znanym rozwiazaniu przy zaprasowaniu tworzywem sztucznym celem wykonania obudowy nara¬ zony jest na uszkodzenie*spowodowane bezposrednim oddzialywaniem plynnego tworzywa pod cisnieniem i jego wysokiej temperatury na drut nawojowy nawiniety na cewke i jego wyprowadze¬ nia polaczone z wtykami elektrycznymi.j ) 2 127368 / W znanych urzadzeniach przetworników elektro-pneumatycznych mozliwa jest zmiara polo¬ zenia zwory elektromagnetycznej bez doprowadzenia sygnalu wejsciowego elektrycznego w wyniku oddzialywania operatora recznie przez obrócenie w jednym kierunku wkretu zakonczo¬ nego mimosrodem lub z zamocowanym do niego ramieniem, który jako czesc ruchomej, umie¬ szczony jest szczelnie za pomoca pierscienia uszczelniajacego w korpusie w sposób zapeuhiajacy styk powierzchni zewnetrznej mimosrodu lub ramienia z powierzchnia zwory elektromagnetycznej do jej osi i stanowi zespól sterowania recznego. Zwora elektromagnetyczna jako czesc przelacza¬ jaca zaworu pneumatycznego w tym przypadku jedno z dwóch polozen w wyniku wypadkowej sil na nia dzialajacych powstalych od momentu obrotowego wytworzonego przez operatora, napiecia sprezyny i cisnienia dzialajacego na powierzchnie zwory.W rozwiazaniach tych dla wykonania recznie obrotu wkretu, a tym samym zmiany polozenia zwory niezbedne jest zastosowanie narzedzia pomocniczego przez operatora, co w znacznym stopniu ogranicza mozliwosc dowolnosci polozen przetwornika w zaleznosci od wymagan wynika¬ jacych z zabudowy w szafach sterowniczych, na urzadzeniach wykonawczych, lub na obiektach automatyzowanych ze wzgledu na znacznie ograniczony dostep do czesci ruchomej zespolu stero¬ wania recznego, która ponadto niejednoznacznie okreslajac polozenie zwory elektromagnetycznej ze wzgledu na ruch obrotowy, nie moze spelnic roli wskaznika orientujacego operatora o polozeniu zwory, a tym samym o wartosci binarnego sygnalu pneumatycznego wyjsciowego przetwornika zabudowanego w ukladzie sterowania w przypadku koniecznosci przeprowadzenia szybkiej lokali¬ zacji przyczyny blednego dzialania tego ukladu w jego elektrycznej czy pneumatycznej czesci, zwlaszcza w warunkach jego eksploatacji.Wedlug wynalazku elektromagnes ma magnetowód zewnetrzny w ksztalcie rury zamknietej dwoma pierscieniami, wewnatrz którego umieszczona jest cewka wraz z wtykami elektrycznymi polaczonymi z koncami drutu nawojowego, odpowiednio osadzonymi na jego powierzchni zewnetrznej, wyprowadzonymi na zewnatrz magnetowodu przez dwie szczeliny w rurce, a obu¬ dowa elektromagnesu, korzystnie z tworzywa sztucznego termoplastycznego pokrywa powierzch¬ nie zewnetrzna rury, pierscieni, magnetowodu zewnetrznego i wtyków elektrycznych, zas element sterowania recznego w ksztalcie trzpienia z umieszczonymi na nim dwoma uszczelkami osadzony jest ruchomo w korpusie, a jego os jest równolegla do osi zwory.Dzieki temu rozwiazaniu drut nawojowy nawiniety na cewke i jego wyprowadzenie polaczone z wtykami elektrycznymi nie sa narazone na uszkodzenie przy zaprasowywaniu tworzywem sztucznym dla wykonania obudowy elektromagnesu,-poniewaz plynne tworzywo bedace pod cisnieniem i jego wysoka temperatura oddzialywuje bezposrednio nie na powierzchnie zewnetrzna drutu nawojowego lecz na zewnetrzna powierzchnie magnetowodu zewnetrznego, tym samym w rozwiazaniu tym mozna uzywac drutu nawojowego cewki o wymaganiach wynikajacych z warun¬ ków uzytkowania przetwornika, nie zas z narazen powstajacych w procesie technologicznym jego wytwarzania co ma miejsce w znanych rozwiazaniach, dzieki czemu wykonanie jest znacznie mniej kosztowne, a jakosc wykonania podwyzsza sie na skutek zmniejszenia ilosci braków.Natomiast reczna zmiana polozenia zwory elektromagnetycznej moze byc wywolana jedynie naciskiem recznym przez operatora na trzpien ruchomy bez potrzeby stosowania narzedzia, zas dzieki prostoliniowemu ruchowi tego trzpienia odpowiada ona jednoznacznie zmianie polozenia wywolanej oddzialywaniem doprowadzonego sygnalu elektrycznego, przez co element sterowania recznego spelnia równiez role wskaznika orientujacego operatora o wartosci sygnalów pneumaty¬ cznych wyjsciowych, tym samym nadaje sie do montazu w szafach sterowniczych, na obiektach automatyzowanych, na urzadzeniach wykonawczych, w których wymagania wynikajace z zabu- dow7 w nich warunkuja minimalne ograniczenie dowolnosci polozen, jak równiez stosowania w ukladach sterowania w przypadku kiedy szczególnie niezbedne jest szybkie wykonanie lokalizacji przyczyny blednego dzialania tego ukladu w jego elektrycznej, czy pneumatycznej czesci szczegól¬ nie w warunkach jego eksploatacji.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. l przedstawia przetwornik wedlug wynalazku w czesciowym przekroju wzdluznym, a fig. 2 — przekrój wzdluz linii A-Ana fig. I.Przetwornik sklada sie z elektromagnesu 1, w którym cewka 2 wraz z uksztaltowanymi wtykami elektrycznymi 3 polaczonymi z koncami drutu nawojowego osadzonymi na jego127368 3 powierzchni zewnetrznej umieszczona jest na magnetowodzie zewnetrznym w ksztalcie rury 5 z dwoma szczelinami przelotowymi 4 sluzacymi do wyprowadzenia wtyków7 elektrycznych 3 na zewnatrz obudowy 7 zamknietej dwoma pierscieniami 6.Obudowa 7 korzystnie z tworzywa sztucznego termoplastycznego pokrywa sie powierzchnie zewnetrzne rury 5, pierscieni 6 i wyprowadzonych na zewnatrz rury 5 wtyków elektrycznych 3 polaczonego z koprusem 8, ruchomej zwory elektromagnetycznej 9 z osadzonymi w niej na powierzchniach prostopadlych do jej osi plytkami gumowymi umieszczonej na sprezynie 10 w wewnetrznej przestrzeni 11 ograniczonej przez scianki wewnetrznie elektromagnesu 11 i korpusu 8 oraz elementu sterowania recznego 12 w ksztalcie trzpienia z nalozonymi dwoma plaskimi uszczel¬ kami 13 ruchomo osadzonego w korpusie 8 o osi równoleglej do osi zwory elektromagnetycznej 9 stykajacej sie jednym koncem z powierzchnia zwory 9 prostopadla do jej osi i wystajacego ponad powierzchnie zewnetrzna koprusu 8. Do przestrzeni wewnetrznej 11 doprowadzony jest sygnal pneumatyczny wejsciowy kanalem 14, natomiast z przestrzeni zewnetrznej 11 odprowadzany jest sygnal pneumatyczny wyjsciowy kanalem 15 i prowadzi upust do atmosfery kanalem 16, Wypadkowa sil dzialajacych na zwore elektromagnetyczna 9, powstalych w wyniku dzialania cisnienia czynnika roboczego, zazwyczaj sprezonego powietrza wyplywajacego do przetwornika kanalem 14, na powierzchnie zwory i napiecia sprezyny lOpowoduje zajecie polozenia przez zwore elektromagnetyczna, w którym zamkniety jest wylot kanalu 14 i polaczony kanal 15 z atmosfera poprzez kanal 16, w wyniku czego nie istnieje sygnal pneumatyczny wyjsciowy w kanale 15.Natomiast doprowadzenie sygnalu elektrycznego przez przylozenie napiecia na wtyki elektry¬ czne 3 wyprowadzone z rury 5 szczelinami 4, lub tylko naciskanie reka przez operatora elementu sterowania recznego 12 spowoduje, ze zwora elektromagnetyczna, wskutek wypadkowej sildziala- jacych na nia powstalych w wyniku dzialania pradu elektrycznego w magnetowodzie zawierajacym rure 5, pierscienie 6 i cewke 2, lub nacisku elementu sterowania recznego na jej powierzchnie, cisnienia czynnika roboczego na jej powierzchnie i napiecia sprezyny, zajmie polozenie, w którym zamkniety zostaje wylot kanalu 16 i nastepuje przeplyw czynnika roboczego z kanalu 14 do kanalu 15, w wyniku czego kanalem 15 poplynie odpowiedni sygnal pneumatyczny do ukladu sterowania.Zastrzezenie patentowe Przetwornik elektro-magnetyczny majacy elektromagnes polaczony z koprusem, wewnatrz których umieszczona jest na sprezynie ruchoma zwora elektromagnetyczna, na której osadzone sa dwie plytki gumowe uszczelniajace, znamienny tym, ze elektromagnes (1) ma magnetowód zewnetr¬ zny w ksztalcie rury (5) zamknietej dwoma pierscieniami (6), wewnatrz którego umieszczona jest cewka (2) wraz z wtykami elektrycznymi (3) polaczonymi z koncami drutu nawojowego odpowied¬ nio osadzonymi na jego powierzchni zewnetrznej, wyprowadzonymi na zewnatrz magnetowodu przez dwie szczeliny (4) w rurze (5), a obudowa (7) elektromagnesu (1) korzystnie z tworzywa sztucznego termoplastycznego, pokrywa powierzchnie zewnetrzna rury (5), pierscieni (6) magneto¬ wodu zewnetrznego i wtyków elektrycznych (3), zas element sterowania recznego (12) w ksztalcie trzpienia z umieszczonymi na nim dwoma uszczelkami (13), osadzonyjest ruchomo w korpusie (8), a jego os jest równolegla do osi zwory (9), i jeden jego koniec styka sie z powierzchnia zwory (9) prostopadla do jej osi, a drugi jego koniec wystaje na zewnatrz koprusu (8).127 368 r i A-A Fig.1 Pracowni* Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 cfu CcoilOOzl PL