Przedmiotem wynalazku Jest urzadzenie do ustawiania pólcylindrów wedlug zadanej linii ugieoia wirników przy montazu turbozespolów* W duzych turbozespolach laczna dlugosc wirników wynosi kilkadziesiat metrów, a srodki wytoozen kolowyoh f zwanych dalej póloylindrami, leza wzdluz linii krzywej zwanej linia ugiecia wirników. Linia ta lezy w plaszczyznie pionowej, do której Jest równolegla linia prosta odniesienia oddalona od tej plaszczyzny w poziomie o stala wartosc .wynikajaca z Jej przyjecia* W pionie linia odniesienia Jest oddalona od linii ugiecia wirników o war¬ tosc strzalek linii ugiecia w zadanych miejscach* Dotychczas znane sposoby ustawiania pólcylindrów wedlug zadanej linii ugiecia, w któ¬ rych prosta odniesienia jest os celowa instrumentu optycznego, bazuja na urzadzeniach materializujacych os lub srodek pólcylindrów.Znany jest z patentu nr 77 939 sposób ustawiania pólpanewek lub cylindrów wzdluz za¬ danej osi montazu walu oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu* Sposób ten polega na wyznaczeniu srodka krzywizny powierzchni nosnej w plaszczyznie prostopadlej do osi pólpa- newki lub cylindra, a nastepnie na okresleniu punktu mimosrodowec© przesunietego w pionie w stosunku do wyznaczonego srodka krzywizny i oddalonego od niego o wartosc strzalki ugie¬ cia* Wyznaozony w ten sposób punkt mimosrodowy stabilizuje sie tarcza celownicza sprzegnie¬ ta z elementem pólpanewki lub cylindra, które wtycza sie wedlug tego punktu w linie prosta odniesienia w odpowiednie miejsce korpusu turbiny* W urzadzeniu, które realizuje powyzszy sposób, zapewnienie wysokiej dokladnosci pomiaru - a co za tym idzie, precyzyjnego usta¬ wienia pólpanewek lub cylindrów wedlug zadanej linii ugieoia wirników - uwarunkowane jest spelnieniem rzutujacych na dokladnosc pomiaru wysokich rezimów dokladnosciowych wykonania tych urzadzen oraz spelnieniem wielu warunków geometrycznych*2 127 356 Celem wynalazku, jest usuniecie wad opisanego wyzej urzadzeniaf a w szczególnosci usunie0ie wplywu dokladnosci wykonania urzadzenia na dokladnosc ustawiania pól cylindrów wedlug zadanej krzywej i uczynienie zbednym wyszukiwanie i materializowanie osi lub srodka ustawionego póloylindra* Cel ten zostal osiagniety przez budowe urzadzenia skladajacego sie z lozyska nosnego z pierscieniem wewnetrznym, opartego na wyoechowanych ramionach zakonczonych przesuwnymi stopami wspierajacymi ustawionymi na plaszczyznie podzialu póloylindra* V pierscieniu wewnetrznym lozyska nosnego umieszozone jest ramie pomiarowe o zmiennej dlugosci zakonczone koncówka pomiarowa, przy czym drugi koniec ramienia zamocowany w pier¬ scieniu wewnetrznym lozyska zakonozony jest taroza oelownioza, której srodek znajduje sie w osi ramienia* Zmiane dlugosci ramienia pomiarowego uzyskuje sie przez jego zsuwanie lub rozsuwanie, przy ozym po uzyskaniu zadanej dlugosci ramie zostaje dooisniete* do powierz¬ chni pólcylindra sprezyna oraz zablokowane* Do ramienia przymocowana jest poziomica o osi prostopadlej do osi ramienia* Os ramienia pomiarowego jest prostopadla do osi obrotu lo¬ zyska nosnego, a ta z kolei jest równolegla do osi pólcylindra, oo zapewnia poruszanie sie ramienia pomiarowego w plaszczyznie prostopadlej do osi pólcylindra* Stopy wspierajace ramion wykonane sa ze stali magnetycznej w formie prostopadloscia¬ nów o wysokosci zapewniajacej polozenie osi lozyska nosnego w plaszczyznie podzialu pólcy¬ lindra* Do stóp wspierajacych przytwierdzone sa zderzaki wyposazone w otwory pomiarowe* Punkty oporowe zderzaków leza w jednej plaszczyznie z ramieniem pomiarowym, przy czym plaszczyzna ta jest prostopadla do osi obrotu lozyska nosnego* Urzadzenie wedlug wynalazku jest przedstawione w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig* 1 przedstawia schemat urzadzenia w widoku z przodu, a fig* 2 - w widoku z boku* Lozysko nosne 1 z pierscieniem wewnetrznym 2 oparte jest na wyoechowanych ramionach 3 i 3a, zakonczonych przesuwnymi stopami wspierajacymi k ± ka ustawionymi na plaszczyznie podzialu pólcylindra* V pierscieniu wewnetrznym 2 lozyska nosnego 1 umieszczone jest ramie pomiarowe 5 o zmiennej dlugosci zakonczone koncówka pomiarowa 6, przy ozym drugi koniec ramienia 5 zamocowany w piersoleniu wewnetrznym 2 lozyska 1 zakonozony jest taroza celownicza 7f której srodek znajduje sie w osi ramienia 5* Ramie pomiarowe 5 dociskane jest do powierz¬ chni pólcylindra przy pomocy sprezyny 8 oraz blokowane za posrednictwem sruby blokujacej 9* Do ramienia 5 przymocowana jest poziomnica 10 o osi prostopadlej do osi ramienia 5* Os ramienia pomiarowego 5 jest prostopadla do osi obrotu lozyska nosnego 1, zas os obrotu lozyska 1 jest równolegla do osi pólcylindra* Do stóp wspierajacych k i 4a ramion 3 i 3a przytwierdzone sa zderzaki 11 i 1 la lezace w jednej plaszczyznie z ramieniem pomiarowym 5» Zderzaki 11 i 1 la posiadaja otwory pomia¬ rowe 12 i 12a* Poslugiwanie sie urzadzeniem wedlug wynalazku jest nastepujace* Stopy wspierajace k i *ta przesuwa sie po wyoechowanych ramionach 3 i 3a tak, aby ich rozstaw odpowiadal sred¬ nicy pólcylindra* Tak przygotowane urzadzenie ustawia sie w plaszczyznie pomiaru na plaszczyznie podzialu pólcylindra w ten sposób, aby zderzaki 11 i 11a przylegaly do po- wierzohni bocznych pólcylindra* Ramie pomiarowe 5 rozsuwa sie na dlugosc odpowiadajaca w przyblizeniu promieniowi pólcylindra i blokuje przy pomocy sruby blokujaoej 9. Nastep¬ nie wprowadza sie koncówke pomiarowa 6 ramienia 5 * otwór 12 zderzaka 1t i wykonuje sie pomiar poziomej odleglosci tarczy celowniczej 7 od linii prostej odniesienia* Powtórny pomiar poziomej odleglosci tarczy celowniczej 7 od linii prostej odniesienia wykonuje sie po wprowadzeniu koncówki pomiarowej 6 ramienia 5 * otwór 12a zderzaka 11a polozonego syme¬ trycznie wzgledem zderzaka 11* Nastepnie, kierujac sie wskazaniami poziomnicy 10, ustawia sie ramie pomiarowe 5 w po¬ zycji pionowej i wykonuje pomiar pionowej odleglosci tarczy celowniczej 7 od linii pros¬ tej odniesienia*127 356 3 Zarówno podczas pomiaru poziomej9 Jak i pionowej odleglosci tarczy celowniczej J od linii prostej odniesienia, ramie pomiarowe 5 jest dociskane do powierzchni póloylindra sprezyna 8« Wyniki pomiaru odleglosci punktów charakterystycznych od linii prostej odniesienia pozwalaja okreslic poprawki, przy pomocy których koryguje sie w poziomie i pionie osiowe polozenie pólcylindrów wzgledem przyjetej linii prostej odniesienia, a tym samym ustawia sie pólcylindry wedlug linii krzywej ugieoia wirników* Zastrzelenia patentowe 1* Urzadzenie do ustawiania pólcylindrów wzgledem zadanej linii ugieoia wirników, znamienne t y m9 ze sklada sie z lozyska nosnego /i/ z pierscieniem wewnetrznym/2/f opartego na wyoeohowanyoh ramionach /3/ 1 /3*/ zakonczonych przesuwnymi stopami wspieraja¬ cymi /k/ i /*ta/f do których przytwierdzone sa zderzaki /I 1/ i /I1a/y natomiast w pierscie¬ niu wewnetrznym /Z/ lozyska /I/ umieszczone Jest ramie pomiarowe /5/ o zmiennej dlugosci zakonczone koncówka pomiarowa /6/9 przy czym koniec ramienia /5/ zamocowany w pierscieniu wewnetrznym /Z/ lozyska /I/ zakonczony jest tarcza celownloza /7/# 2* Urzadzenie wedlug zastrz* 1, znamienne tym9ze ramie pomiarowe /5/ wypo¬ sazone Jest w sprezyne dociskowa /8/9 srube blokujaca /9/ i poziomnice /10/y której os jest prostopadla do osi ramienia /5/# 3« Urzadzenie wedlug zastrz* 1, znamienne ty m9 ze os ramienia pomiarowego /5/ jest prostopadla do osi obrotu lozyska nosnego /l/9 a os obrotu lozyska /1/ Jest równolegla de osi pólcylindra. k* Urzadzenie wedlug zastrz, 19 znamienne t y m9 ze stopy wspierajace /k/ i /ka./ wykonane sa ze stali magnetyoznej w fermie prostopadloscianów o wysokosci zapewnia¬ jacej polozenie osi lozyska nosnego /I/ w plaszczyznie podzialu pólcylindra* 5« Urzadzenie wedlug zastrz, 1, znamienne tym9ze punkty oporowe zderzaków /11/ i /1 la/ leza w jednej plaszczyznie z ramieniem pomiarowym /5/9 przy czym plaszczyzna ta jest prostopadla do osi obrotu lozyska nosnego /1/# 6* Urzadzenie wedlug zastrz* 19 znamienne tym9ze srodek tarczy celowniczej /7/ lezy na osi przesuwu ramienia pomiarowego /5/»127 356 Fig. 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL