Przedmiotem wynalazku jest mechanizm dawkujacy urzadzenia do aplikacji cieczy zwlaszcza insektycydów ze statków latajacych.W urzadzeniach do aplikacji cieczy, a zwlaszcza do aplikacji insektycydów ze statków lataja¬ cych, których zadaniem jest wyaplikowanie zwartym strumieniem cieczy w okreslonych dwakach lub ciagle, a czesto o róznym nastezeniu strumienia, niezbedne jest wyposazenie w mechanizmy umozliwiajace spelnienie tego zadania. Znane konstrukcje urzadzen zawieraja róznego typu zawory otwierajace okresowo otwór wyplywowy. Zawory te otwierane sa recznie, pneumatycznie lub elektrycznie i przy stalym natezeniu zasilania wydatek wyplywu cieczy reguluje sie przez zmiane powierzchni otworu wyplywowego, stosujac najczesciej wymienne dysze.Znane jest z polskiego opisu patentowego nr P. 222007 „Urzadzenie do aplikacji insektycydów ze statków latajacych", w którym role mechnizmu dawkujacego spelnia uklad oddzielnych zespo¬ lów sterowanych elektronicznym urzadzeniem, skladajacy sie z zaworu zamykajacego dysze, wspólpracujacego z nim zaworu odcinajacego, mechanizmu przestawiania dysz oraz kompletu dysz o róznych wielkosciach.Celem wynalazku bylo opracowanie takiego mechanizmu dawkujacego, aby w swej konstruk¬ cji zawieral jednoczesnie zawór zamykajacy dysze, zawór odcinajacy oraz mechanizm przestawia¬ nia dysz wraz z kompletem dysz, pozwalajac na zmniejszenie gabarytów urzadzenia i jego ciezaru.Cel ten spelnia mechanizm skladajacy sie z podstawy i korpusu z umieszczonym w nim zaworem grzybkowym zamykajacym i otwierajacym dysze na okreslony czas, który wedlug wyna¬ lazku ma takze plyte osadzona obrotowo w podstawie mechanizmu i do niej dociskana. Plyta tajest wyposazona w dysze o róznych wielkosciach, rozmieszczone na jej obwodzie oraz jest polaczona posrednio z silownikiem napedzajacym, który na zadany sygnal powoduje obrót plyty o zadany kat.Szczególna zaleta mechanizmu wedlug wynalazku jest to, ze przy stosunkowo niewielkich gabarytach i ciezarze, spelnia zadanie dawkowania zadanej porcji cieczy do aplikacji, przy ustawie-2 127302 \ niu dyszy o wlasciwej wielkosci. Pierwsza czesc zadania wykonuje zawór grzybkowy, a difuga — silownik obracajacy plyte wyposazona w dysze o róznejwielkosci. ] Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, pokazujacym schematcznie mechanizm dawkujacy urzadzenia do aplikacjicieczy. C Komora korpusu 1 mechanizmu ma rure wlotowa 2, przez która wprowadzanajest ciecz i rure wylotowa 3 — odprowadzajaca ciecz. Wewnatrzkorpusu ljest umieszczone gniazdogórne i,przez które przechodzi trzpien 5 grzybka 6. W swej górnej czesci korpus 1 przez posrednia plytke/7 laczy sie z cylindrem 8, w którym znajduje sie tlok 9polaczony z trzpieniem 5grzybka 6. Nad tlokiem 9w cylindrze 8 jest umieszczona sprezyna 10. Przestrzen pod tlokiem 9 polaczona jest z zaworem elektropneumatycznym 11 poprzez rurke 12 i kanal 13 wykonany w plytce posredniej % Do dolnej czesci korpusu 1 jest przymocowana podstawa 14 mechanizmu, majaca* gniazdo dolne 15 usytuowane wspólosiowo z grzybkiem 6 i jest w niej osadzony obrotowo walejk 16. Na górnej czesci walka 16 jest umocowany zapadkowy mechanizm 17 polaczony dzwignia 18 z pneumatyczno-sprezynowym silownikiem 19, z którym z kolei polaczony jest elektropneumaty- czny zawór 20, przy czym silownik pneumatyczno-sprezynowy 19 jest przymocowany do pod¬ stawy 14. Na dolnej czesci walka 16 jest osadzona suwliwie i nieobrotowo okragla plyta 21, z rozmieszczonymi na obwodzie dyszami 22. Promien okregu rozstawienia dysz 22 jest równy odleglosci pomiedzy osia walka 16, a osia gniazda dolnego 15. Plyta 21 jest dociskana do podstawy 14 sprezyna 23, opierajaca sie posrednio o nakretke 24 nakrecona na koniec walka 16.Ciecz pod cisnieniem dostaje sie rura wlotowa 2 do korpusu 1, a nastepnie przeplywa otworami gniazda górnego 4 i rura wylotowa 3 na zewnatrz, np. do zbiornika glównego cieczy (nie pokazanego na rysunku). W przypadku dawkowania okreslonej ilosci cieczy, sygnal elektryczny podany do elektropneumatycznego zaworu 11 otwiera doprowadzenie sprezonego powietrza poprzez rurke 12 i kanal 13 pod tlok 9.Pod dzialaniem sprezonego powietrza tlok 9 w cylindrze 8 podnosi sie do góry, sciskajac jednoczesnie sprezyne 10. Tlok 9 unoszac sie podnosi grzybek 6, tym samym otwiera sie gniazdo dolne 15, a zamyka gniazda górne 4 powodujac wyaplikowanie przez dysze 22 zalozonej dawki cieczy. Po zakonczeniu aplikacji na podany sygnal elektryczny elektropneumatyczny zawór 11 polaczy przestrzen pod tlokiem 9 z atmosfera i sprezyna 10 przesunie tlok 9 z grzybkiem 6 w dolne polozenie. Zostanie zamkniete gniazdo dolne 15 i otwarty przeplyw przez gniazdo górne 4 do rury wylotowej 3.Przy koniecznosci zmiany dyszy aplikacyjnej 22 na podany sygnal elektryczny do zaworu elektropneumatycznego 20, zostaje doprowadzone sprezone powietrze do silownika 19, który za pomoca dzwigni 18 i mechanizmu zapadkowego 17obróci walek 16 i polaczona z nim plyte 21 o kat odpowiadajacy ustawieniu innej dyszy 22 naprzeciw otworu wylotowego w gniezdzie dolnym 15.Sprezyna 23 dociska plyte 21 do podstawy 14 zapewniajac szczelnosc polaczenia otworów w gniezdzie dolnym 15 i w dyszy 22.Zastrzezenie patentowe Mechanizm dawkujacy urzadzenia do aplikacji cieczy zwlaszcza insektycydów ze statków latajacych, skladajacy sie z podstawy i korpusu zawierajacego zawór grzybkowy zamykajacy i otwierajacy dysze, znamienny tym, ze ma plytke (21) wyposazona w dysze (22) o róznych wielko¬ sciach rozmieszczone na obwodzie, osadzona obrotowo (16) w podstawie (14) mechanizmu i do niej dociskana (23), przy tym ta plyta (21) jest polaczona posrednio (17, 18) z silownikiem napedzajacym (19).127 302 13 20 21 PL