Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do grawitacyjnego oddzielania cial stalych szybkose¬ dymentujacych od cieczy, zwlaszcza do oddzielania szlamu z roztworu siarczku barowego, pocho¬ dzacego z lugowania spieku siarczku barowego.W przemysle chemicznym do oddzielania cial stalych znajdujacych sie w cieczach od cieczy stosuje sie obok urzadzen filtrujacych, takze róznego rodzaju urzadzenia sedymentacyjne.Dla przyspieszenia procesu rozdzialu szlamu od roztworu i dla zmniejszenia wymiarów urzadzenia, w znanych urzadzeniach sedymentacyjnych stosowane sa wypelnienia.Wedlug wegierskiego opisu patentowego nr 163 295 równolegle wzgledem siebie plyty umie¬ szczone w komorze sedymentacyjnej sa nachylone pod katem 40-60° do plaszczyzny poziomej. W wyniku celowego rozwiazania ukladu rurowego szlam i oczyszczona ciecz przeplywaja równolegle wzgledem siebie w jednym kierunku pomiedzy plytami.W innym znanym urzadzeniu plyty sa osadzone poziomo w komorze sedymentacyjnej. W celu zageszczenia szlamu osadzajacego sie na powierzchni plyt, stosuje sie wibrator, którego kierunek drgan jest prostopadly do plaszczyzny plyt. Osadzony i zageszczony szlam usuwa sie z powierzchni plyt w sposób periodyczny. Osadnik wedlug polskiego opisu patentowego nr 106 196 ma zaluzje usytuowana pod katem 5-75°, która posiada urzadzenie wymuszajace drgania wzdluzne i/lub poprzeczne co przyspiesza opadanie czastek ciala stalego i ulatwia usuwanie szlamu z osadnika.Do ciaglego grawitacyjnego usuwania ciala stalego od cieczy sluzy równiez odstojnik Allena opisany na str. 685 podrecznika „Aparatura Chemiczna" wyd. przez PWN w 1978 r. w Warszawie.Jest to osadnik o ksztalcie stozka, do którego zawiesina jest doprowadzana centrycznie przez otwór zaopatrzony w stozek doplywowy. W trakcie procesu sedymentacji, klarowna ciecz splywa przez krawedz odstojnika do obwodowej rynny i odplywa na zewnatrz, a osad gromadzi sie w dolnej czesci przy wierzcholku stozka. Proces sedymentacji powoduje zwiekszanie sie gestosci zawiesiny w dolnej czesci stozka i oddzialywuje na plywak sterujacy, którego ruch ku górze posrednio przez system dzwigni oddzialywuje na wyplyw podgeszczonej zawiesiny.Przedstawione konstrukcje urzadzen sedymentacyjnych umozliwiajajedynie oddzielenie ciala stalego od cieczy bez procesu przemywania.2 127212 Zadaniem wynalazku jest opracowanie takiego urzadzenia, w którym w sposób ciagly mozna równoczesnie przeprowadzac osadzanie ciala stalego i jego przemywanie.Urzadzenie wedlug wynalazku posiada wewnetrzna komore sedymentacyjna z przestrzenia zbiorcza osadu i komore przemywania osadu skladajaca sie z przestrzeni klarowania cieczy przemywajacej i strefy kompresji osadu.Komora sedymentacyjna polaczona jest z zespolem doplywowym doprowadzajacym zawie¬ sine oraz krawedzia przelewowa i rynna do odprowadzania oczyszczonej, klarownej cieczy na zewnatrz. W dolnej stozkowej czesci komora sedymentacyjna jest wyposazona w zamkniecie plywakowe, które stanowi plywak wraz z zespolem plywaka osadzonym swobodnie w zespole doplywowym na sprezynie i polaczonym sztywno z wibratorem, którego drgania umozliwiaja wyplyw osadu z jednoczesnym odcieciem kontaktu fazowego zageszczonej zawiesiny od cieczy przemywajacej.Komora przemywania osadu wyposazona jest w ustawione pod katem ostrym w stosunku do sciany bocznej w co najmniej dwa krócce sluzace do doprowadzania swiezej cieczy myjacej oraz w górna krawedz przelewowa wraz z rynna do odbierania klarownej cieczy przemywajacej. W strefie kompresji osadu osadzony jest swobodnie wskaznik poziomu osadu, krzystnie plywakowy wska¬ znik poziomu osadu oraz przenosnik slimakowy, o wzrastajacym skoku slimaka, którego wydaj¬ nosc uzalezniona jest od polozenia wskaznika osadu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy poprzeczny, a fig. 2 — przekrój pionowy podluzny urzadzenia sedymentacyjnego.Przedstawione na fig. 1 i fig. 2 urzadzenie 7 w postaci walca o podstawie splaszczonego stozka posiada w swej górnej czesci zespól doplywowy 1 doprowadzajacy zawiesine do komory sedymen¬ tacyjnej 2 w ksztalcie stozka, oraz krawedz przelewowa 3 i rynne 4 do odprowadzania oczyszczonej klarownej cieczy na zewnatrz, a nastepnie w górna krawedz przelewowa 8 wraz z rynna 17 do odbierania klarownej cieczy przemywajacej. Komora sedymentacyjna 2 z przestrzenia zbiorcza osadu jest wyposazona w dolnej czesci w zamkniecie plywakowe, które stanowi plywak 5 wraz z zespolem plywaka 10 osadzonym swobodnie na sprezynie 16 w zespole doplywowym 1 i polaczo¬ nym sztywno z wibratorem 11, którego drgania umozliwiaja bezpieczny wyplyw osadu zjednoczes¬ nym odcieciem kontaktu fazowego zageszczonej zawiesiny od cieczy przemywajacej.Ponizej komory sedymentacyjnej 2 znajduje sie komora przemywania osadu 6, skladajaca sie z przestrzeni klarowania cieczy przemywajacej i strefy kompresji osadu. Komora przemywania osadu 6 wyposazona jest co najmniej w dwa krócce 15 ustawione pod katem ostrym w stosunku do scianki bocznej zbiornika 7 sluzace do doprowadzania w sposób ciagly swiezej cieczy myjacej. W dolnej stozkowej czesci komory 6 umieszczony jest przenosnik slimakowy 9 o wzrastajacym skoku slimaka sluzacy do transportu szlamu na zewnatrz. Wewnatrz komory przemywania osadu 6 znajduje sie osadzony swobodnie plywakowy wskaznik poziomu osadu 13.Urzadzenie wedlug wynalazku pracuje w opisany ponizej sposób. Po napelnieniu woda zbiornika 7 roztwór zawierajacy ciala stale poprzez zespól doplywowy 1 doplywa do komory sedymentacyjnej 2 rozplywajac sie w niej równomiernie. Na skutek sily grawitacji ciala stale osadzaja sie w postaci szlamu w stozkowej czesci komory 2, a oczyszczona klarowna ciecz poprzez krawedz przelewowa 3 i rynne 4 wyplywa na zewnatrz króccem 14. Zbierajacy sie w przestrzeni zbiorczej szlam naciska na plywak zamykajacy 5 polaczony przez zespól plywaka 10 z wibratorem 11 i zsuwa sie po jego powierzchni do komory przemywania osadu 6.Zespól plywaka 10 polaczony sztywno z wibratorem 11, osadzony na sprezynie 16 przenosi drgania na plywak co gwarantuje pewne zsuwanie sie szlamu i jednoczesnie uniemozliwia kontakt zawiesiny roztworu z ciecza przemywajaca. Dodatkowe zabezpieczenie przed kontaktem obu faz stanowi niewielka ilosc drobnego szlamu, która stale utrzymuje sie na powierzchni plywaka 5. Do komory przemywania osadu 6 wprowadza sie stale poprzez krócce 15 — swieza ciecz myjaca, która powoduje przemywanie osadu.Objetosc komory przemywania 6 co najmniej dwukrotnie wieksza od objetosci komory sedymentacyjnej 2 pozwala wprowadzic znaczna ilosc swiezej cieczy myjacej, która doprowadza sie przez co najmniej dwa krócce 15 usytuowane pod katem ostrym co umozliwia dosc skutecznie wylugowanie szlamu i jego opadanie do dolnej czesci komory 6 stanowiacej strefe kompresji oraclu.127212 3 W trakcie trwania procesu przemywania tworza sie dwie strefy: — strefa klarowania cieczy przemywajacej, która wypelnia górna czesc komory przemywania osadu 6, i z której klarowna ciecz wyplywa na zewnatrz poprzez rynne 17 biegnaca wokól górnej krawedzi przelewowej 8 — strefa osadzania szlamu, którego poziom wskazuje umieszczony swobodnie wskaznik poziomu, korzystnie plywakowy wskaznik poziomu 13.Przemyty szlam odprowadza sie na zewnatrz w sposób ciagly przenosnikiem slimakowym 9 o wzrastajacym skoku slimaka. Obroty przenosnika slimakowego 9 sa uzaleznione od polozenia plywaka poziomu osadu 13.Za pomoca urzadzenia wedlug wynalazku mozna bezposrednio usuwac w sposób ciagly skutecznie przemyty szlam, co jest bardzo istotne w przypadku krystalizujacych zawiesin, których dalsza obróbka jest klopotliwa.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do grawitacyjnego oddzielania cial stalych szybkosedymentujacych od cieczy, zwlaszcza do oddzielania szlamu z roztworu siarczku barowego pochodzacego z lugowania spieku siarczku barowego, zawierajace wewnetrzna komore sedymentacyjna z przestrzenia zbiorcza osadu, znamienne tym, ze komora sedymentacyjna (2) polaczonajest z zespolem doplywowym (1) doprowadzajacym zawiesine oraz z krawedzia przelewowa (3) i rynna (4) do odprowadzania oczyszczonej klarownej cieczy na zewnatrz, a w swej dolnej stozkowej czesci jest wyposazona w zamkniecie plywakowe, które stanowi plywak (5) wraz z zespolem plywaka (10) osadzonym swobodnie w zespole doplywowym (1) i polaczonym sztywno, sprezynowo z wibratorem (11), którego drgania umozliwiaja wyplyw osadu z jednoczesnym odcieciem kontaktu fazowego zage¬ szczonej zawiesiny od cieczy przemywajacej, oraz, ze urzadzenie zawiera ponadto komore przemy¬ wania osadu (6) skladajaca sie z przestrzeni klarowania cieczy przemywajacej i strefy kompresji osadu, która wyposazona jest w ustawione pod katem ostrym w stosunku do scianki bocznej zbiornika (7) w co najmniej dwa krócce (15) sluzace do doprowadzania swiezej cieczy myjacej w sposób ciagly oraz w górna krawedz przelewowa (8) wraz z rynna (17) do odbierania klarownej cieczy przemywajacej. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w strefie kompresji osadu osadzony jest swobodnie wskaznik poziomu osadu (13) podmywany strumieniem wirujacej cieczy, korzystnie plywakowy wskaznik poziomu osadu. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, ze w strefie kompresji osadu zabudo¬ wany jest przenosnik slimakowy (9) o wzrastajacym skoku slimaka, którego wydajnosc uzale¬ zniona jest od polozenia wskaznika osadu.127212 Orfplyy* [ai*cjt klatO**na) riq.i Ljti-I Fig. 2 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena lOOzl PL