PL126705B2 - Apparatus for loading testpieces - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do obciazania próbek przy pomiarze wlasnosci mechanicznych materialów metodami rentgenowskimi na dyfraktometrze.Urzadzenie umozliwia obciazenie próbek konieczne przy pomiarze stalych sprezystych, zale¬ znosci tych stalych od kierunków krystalograficznych (plaszczyzn krystalograficznych), oraz przy pomiarze pola naprezen przy koncentratorach naprezen.Metody rentgenowskie pomiaru naprezen pierwszego rodzaju sa nieniszczacymi metodami posrednimi. Mierzone odksztalcenia sprezyste sieci krystalicznej nalezy przeliczac na naprezenia.Stale sprezyste materialów polikrystalicznych potrzebne do przeliczenia odksztalcen na napreze¬ nia, moga byc dokonane na podstawie ich wartosci dla monokrysztalów. Stosowane metody obliczen nie daja jednak podobnych wyników. Sa one szczególnie malo przydatne w przypadku materialów wielofazowych lub kompozytów. Rentgenowskie metody doswiadczalne pomiaru stalych sprezystych sa czule na zmiane wlasnosci mechanicznych cial krystalicznych w zaleznosci od kierunków krystalograficznych w monokrysztalach lub tez od plaszczyzn odbijajacych w polikrysztalach. Pozwalaja wiec one badac te zaleznosci. Wykonujac próbki z odpowiednimi korbami mozna metodami rentgenowskimi badac rozklad pola naprezen wokól karbów.Istota wynalazku polega na wykonaniu takiego urzadzenia, którego element sprezysty jest polaczony przegubowo z dolnym i górnym uchwytem próbki. Calosc jest obsadzona w uchwycie elementu sprezystego i zwiazana polaczeniem na jaskólczy ogon z lacznikiem kolowym. Lacznik ten poprzez prowadnice krzyzowe jest zwiazany za posrednictwem jaskólczych ogonów z pod¬ stawa. Górny uchwyt próbki jest poprzez wkladke przegubowa polaczony ze sruba mikrometry- czna. Sruba ta sluzy do zadawania obciazenia znana sila, której wielkosc odczytujemy na skali sruby.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przed¬ stawia dynamometr w widoku z boku z czesciowymi wyrwaniami.Urzadzenie sklada sie z podstawy 1 przystosowanej do mocowania przyrzadu na goniometrze.Podstawa 1 za posrednictwem jaskólczego ogona jest polaczona z krzyzowymi prowadnicami 2. W prowadnicach tych pod katem 90°C do jaskólczego ogona podstawy 1 przesuwa sie lacznik kolowy 3. Jest on polaczony jaskólczym ogonem z prowadnicami krzyzowymi 2 orazjaskólczym ogonem o2 126 705 ksztalcie kolowym z uchwytem elementu sprezystego 17 elementem sprezystym 4 polaczony jest przegubowo za pomoca kolka 5 dolny uchwyt próbki 6, a za pomoca bolca przegubu 12 górny uchwyt próbki 13. Obciazenie próbki 7 odbywa sie za pomoca sruby mikrometrycznej 10, na której jest nacieta podzialka pozwalajaca zadawac odpowiednia sile rozciagajaca (sciskajaca) próbke 7.Celem zwiekszenia dokladnosci obciazenia element sprezysty 4 ma trzy rózne zakresy 0-^5000, 0-i-7500, 0-H0000 niutonów. Miedzy sruba mikrometryczna 10 a górnym uchwytem próbki 13 znajduje sie wkladka przegubowa 11. Przesuw krzyzowych prowadnic 2 wzgledem podstawy 1 regulowany jest sruba justowania 20. Powoduje to przemieszczanie sie próbki 7 w swej plaszczyznie w kierunku prostopadlym do osi przyrzadu i goniometru oraz wiazki padajacej. Pozwala to na badanie zmian pola naprezen obok koncentratorów naprezen wykonanych w próbce. Przesuw lacznika kolowego 3 wzgledem prowadnic krzyzowych 2 umozliwia ustawienie plaszczyzny próbki w osi goniometru przy fokusacji wedlug Bragg-Brentano. Zmian polozenia katowego próbki 7 w plaszczyznie przechodzacej przez wiazke padajaca i prosta polozenia sil zewnetrznych dokonuje sie po zluzowaniu srub dociskowych 18 poprzez obrót uchwytu sprezystego 17 wraz z elementem sprezystym 4, w którym jest zamocowana próbka 7. Element sprezysty 4jest zaciskany srubami mocujacymi element sprezysty 16 poprzez plytki podtrzymujace 15 w jego uchwycie 17. Próbka 7 jest nakladana swymi otworami na bolce 8 uchwytów próbki i zabezpieczana przed spadnieciem nakladami 9. Nakladki ustalajace 14 pozwalaja na szybkie ustawienie powierzchni próbki w osi goniometru.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do obciazenia próbek przy pomiarze wlasnosci mechanicznych materialów metodami rentgenowskimi na dyfraktometrze, znamienne tym, ze element sprezysty (4) jest pola¬ czony przgubowo z dolnym uchwytem próbki (6) oraz górnym uchwytem próbki (13) a calosc jest obsadzona w uchwycie elementu sprezystego (17) i zwiazana polaczeniem na jaskólczy ogon z lacznikiem kolowym (3), który poprzez prowadnice krzyzowe (2) jest posrednictwem jaskólczych ogonów zwiazany z podstawa (1). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze górny uchwyt próbki (13) jest poprzez w kladke przegubowa (11) polaczony ze sruba mikrometryczna (10) sluzaca do zadawania obciaze¬ nia znana sila, odczytywana na skali sruby, próbki (7).126 705 8 7 U.J..J 1 1 1 LL iiJ..J..«.Li J»i l 1 14 PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do obciazenia próbek przy pomiarze wlasnosci mechanicznych materialów metodami rentgenowskimi na dyfraktometrze, znamienne tym, ze element sprezysty (4) jest pola¬ czony przgubowo z dolnym uchwytem próbki (6) oraz górnym uchwytem próbki (13) a calosc jest obsadzona w uchwycie elementu sprezystego (17) i zwiazana polaczeniem na jaskólczy ogon z lacznikiem kolowym (3), który poprzez prowadnice krzyzowe (2) jest posrednictwem jaskólczych ogonów zwiazany z podstawa (1).
2. 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze górny uchwyt próbki (13) jest poprzez w kladke przegubowa (11) polaczony ze sruba mikrometryczna (10) sluzaca do zadawania obciaze¬ nia znana sila, odczytywana na skali sruby, próbki (7).126 705 8 7 U.J..J 1 1 1 LL iiJ..J..«.Li J»i l 1 14 PL