*** tamowego Twórcywynalazku: Jan Marek, Bronislaw Gwózdz Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Slaska im. Wincentego Pstrowskiego, Gliwice (Polska) Zasilacz do ladowania akumulatorów Przedmiotem wynalazku jest zasilacz do ladowania akumulatorów. Znany jest z polskiego zgloszenia patentowego nr P-211265T zasilacz do ladowania akumulatorów, w którym prad ladownia jest staly niezaleznie od zmian napiecia sieci, oraz zgodny za parametrami akumulato¬ rów, zawierajacy transformator, w którego obwodzie pierwotnym znajduje sie bezpiecznik a w obwodzie wtórnym wlaczony prostownik. Stabilizacje pradu ladowania uzyskuje sie przez zastoso¬ wanie rezystora nastawczego wlaczonego szeregowo za tranzystorem mocy.Wada tego ukladu jest trudnosc nastawienia pradu ladowania akumulatorów z uwagi na mala rezystancje rezystora nastawczego. Ponadto wada tego rozwiazania jest, ze zmiana zakresu pradu ladowania odbywa sie przez przelacznik przy pelnym pradzie ladowania oraz, ze w przypadku uszkodzenia w ukladzie sterujacym brak jest ograniczenia pradu maksymalnego z prostownika.Zasilacz do ladowania akumulatorów wedlug wynalazku sklada sie z transforamtora, w którego obwodzie uzwojenia pierwotnego znajduje sie bezpiecznik, a w obwodzie wtórnym wla¬ czony jest prostownik. Zasilacz ponadto posiada tranzystor mocy z szeregowa rezystancja i zródlo napiecia pomocniczego zbudowane z kondensatora oraz diody, który to kondensator jest pola¬ czony jednym koncem do katody diody, a drugim koncem do minusa prostownika. Dioda polaczonajest ponadto, poprzez czwarty rezystor, anoda do plusa prostownika. Zasilacz ma takze rezystor trzeci wlaczony w obwód bazy tranzystora mocy dolaczony z drugiej strony do punktu wspólnego kondensatora i diody.Korzystnie drugi rezystor wlaczony jest w obwód bazy tranzystora mocy z jednej strony a z drugiej polaczony do jednego punktu wspólnego jakim jest polaczenie kondensatora pierwszego rezystora oraz minusa prostownika, ograniczajacy prad maksymalny zasilacza do ladowania akumulatorów wraz z pierwszym rezystorem polaczonym szeregowo z tranzystorem mocy.Zasilacz do ladowania akumulatorów charakteryzuje sie tym, ze zmiana zakresu pradu ladowania odbywa sie w obwodzie bazy tranzystora mocy i dlatego prad przeplywajacy przez przelacznik jest maly.W rozwiazaniu wedlug wynalazku mozna latwo ustalic prad ladowania z uwagi na duza rezystancje nastawcza w stosunku do dotychczasowych rozwiazan. Ponadto w ukladzie zastoso¬ wano zabezpieczenia, które chronia zasilacz przed uszkodzeniem.2 126626 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat ideowy zasilacza.Zasilacz sklada sie z transformatora Tr,w którego uzwojenie wtórne wlaczony jest prostownik Graetza Pr. Na wyjsciu prostownika Graetza Pr wlaczony jest pierwszy rezystor Ri i tranzystor mocy T. Drugi rezystor R2 wlaczony jest jedna koncówka do punktu 1 a druga do bazy tranzystora mocy T. Kondensator C jest wlaczony jednym punktem do punktu wspólnego 1 a drugim do punktu 2, do którego schodza sie trzeci rezystor R3 i dioda D. W szereg z dioda D wlaczony jest czwarty rezystor R4, którego drugi koniec jest polaczony do punktu 3. Zasilanie zasilacza do ladowania akumulatorów odbywa sie z sieci energetycznej przez szeregowo polaczony bezpiecznik Bi 2 transformatora Tr, w którego uzwojenia wtórne wlaczony jst prostownik Graetza Pr. Prad ladowania akumulatora plynie przez transformator Trzasilacz Pr, rezystor Ri, tranzystor mocy T, akumulator wlaczony do zacisków wyjsciowych. Przez przelacznik zakresu pradu ladowania nie plynie prad ladowania akumulatora. Pomocnicze zródlo napiecia tworzy kondensator C wlaczony pomiedzy punkt 1 i 2, oraz dioda D tworzaca z rezystorem R4 zabezpieczajacy dwójnik, wlaczony pomiedzy punkty 2 i 3. Zmiana pradu ladowania odbywa sie przez zmiane pradu bazy tranzystora mocy T. Prad bazy ustalony jest przez rezystor R3 wlaczony pomiedzy baze tranzystora mocy T a punkt 2. W przypadku uszkodzenia w ukladzie zródla pomocniczego lub rezystora R3 nastepuje ograniczenie pradu maksymalnego przez zastosowanie rezystora Ri, wlaczonego pomiedzy emiter tranzystora mocy T a punkt 1, oraz rezystora R2, wlaczonego pomiedzy baze tranzystora mocy T i punkt 1. Natezenie pradu maksymalnego ustala sie przez wartosc rezystora Ri. Dodatkowym zabezpieczeniem zródla dodatkowego jest rezystor R4, który przy wadliwej pracy zasilacza do ladowania akumulatorów ulega zniszczeniu. W miejsce rezystora R4 mozna zastosowac bezpiecz¬ nik o malym pradzie znamionowym. Kondensator C podlaczony pomiedzy punkt 1 i 2 zmniejsza tetnienie pradu pomocniczego.Zastrzezenia patentowe 1. Zasilacz do ladowania akumulatorów zawierajacy transformator, w którego obwodzie uzwojenia pierwotnego znajduje sie bezpiecznik, a w obwodzie wtórnym wlaczonyjest prostownik a ponadto posiadajacy tranzystor mocy z szeregowa rezystancja, znamienny tym, ze ma zródlo napiecia pomocniczego zbudowane z kondensatora (C) oraz diody (D), który to kondensator (C) jest polaczony jednym koncem do katody diody (D), a drugim koncem do minusa prostownika (Pr), a dioda (D) jest przylaczona poprzez czwarty rezystor (R4) anoda do plusa prostownika (Pr), oraz ma trzeci rezystor (R3), wlaczony w obwód bazy tranzystora mocy (T), dolaczony z drugiej strony do punktu wspólnego kondensatora (C) i diody (D). 2. Zasilacz wedlug zastrz. 1 znamienny tym, ze ma rezystor drugi (R2) wlaczony w obwód bazy tranzystora mocy (T) z jednej strony, a z drugiej polaczony dojednego punktu wspólnegojakimjest polaczenie kondensatora (C), pierwszego rezystora (Ri) oraz minusa prostownika (Pr), ogranicza¬ jacy prad maksymalny zasilacza do ladowania akumulatorów wraz z pierwszym rezystorem (Ri) polaczonym szeregowo z tranzystorem mocy (T).126623 s^U PL