Przedmiotem wynalazku jest sposób sterowania procesami komutacyjnymi w zbudowanym na ba¬ zie systemu komputerowego, wezle sieci teleinfor¬ matycznej z komutacja kanalów.Znane sa sposoby sterowania procesami komu¬ tacyjnymi w zbudowanym ma ibazie systemu kom¬ puterowego, wezle sieci teleinformatycznej z ko¬ mutacja kanalów, polegajace na tym, ze z po¬ szczególnych kanalów odbierane sa sygnaly ste¬ rujace, na których podstawie poprzez odpowied¬ nie uklady tworzone sa gloszenia kierowane do obslugi w systemie komputerowym.Sterowanie procesami komutacyjnymi w wezle odbywa sie na zasadzie programowej obslugi w systemie komputerowym zgloszen naplywajacych z poszczególnych kanalów. Programowa obsluga zgloszenia sprowadza sie do wytworzenia pewnej reakcji na odebrany z kanalu sygnal sterujacy, przy czym reakcja ta kierowana jest w postaci sygnalu sterujacego do odpowiedniego kanalu lub wplywa na stan systemu komputerowego steruja¬ cego procesem komutacji.Zgloszenia kierowane do systemu komputerowe¬ go niosa ze soba pewna informacje uzalezniona od postaci sygnalu sterujacego, na podstawie któ¬ rej ustalany jest, przez odpowiedni program sy¬ stemu komputerowego, sposób reakcji na zareje¬ strowany sygnal sterujacy z kanalu.W znanych sposobach sterowania procesami ko- 10 15 20 30 mutacyjnymi w wezle sieci teleinformatycznej z komutacja kanalów nie sa zapamietywane w wezle relacje pomiedzy poszczególnymi sygnalami steru¬ jacymi przesylanymi przez kanal. Z tego wzgledu ustalenie sposobu reakcji na zarejestrowany z ka¬ nalu sygnal, czyli okreslenie poczatku odpowied¬ niego programu systemu komputerowego steruja¬ cego komutacja, wymaga wykonania stosunkowo duzej liczby rozkazów programu pomocniczego ustalajacego poczatek tego poszukiwanego progra¬ mu. Sposób taki ma te wade, iz obciaza on znacz¬ nie system komputerowy, sterujacy praca wezla, samym ustalaniem sposobu reakcji na odebrany sygnal sterujacy, z kanalu, co z kolei zmniejsza liczbe kanalów, w których system komputerowy móglby sterowac procesami komutacji.Ponadto kazda zmiana postaci sygnalu steruja¬ cego przesylanego przez kanal, wymaga na ogól w znanych rozwiazaniach pewnych zmian w spo¬ sobie ustalania reakcji na odbierany sygnal ste¬ rujacy z kanalu. W znanych sposobach zmiana taka powoduje koniecznosc modyfikacji istniejacego juz oprogramowania, a w szczególnosci programu usta¬ lajacego sposób reakcji na odbierane z kanalu sygnaly sterujace.Zagadnienie techniczne, jakie w tym celu nale¬ zy rozwiazac, polega na opracowaniu modelu ka¬ nalu, który wymagalby zapamietywania w syste¬ mie komputerowym tylko jednego stanu kanalu i który okreslalby jednoznacznie relacje czasowe126 509 pomiedzy poszczególnymi sygnalami sterujacymi przesylanymi przez kanal.Sposób sterowania wedlug wynalazku polega na tym, ze w systemie sterowania przebiegiem pro¬ cesów komutacyjnych zapamietuje sie tylko jeden 5 poprzedni stan kazdego kanalu i stan ten wyzna¬ cza adres i priorytet programu, przewidujacego postacie zespolu informacji sterujaco-kontrolnych w biezacym zgloszeniu z danego kanalu. Program ten, uruchamia sie przez blok sterowania obsluga io zgloszen w momencie wynikajacym z priorytetu tego programu, w przypadku zgodnosci jednej z ^przewidywanych postaci zespolu informacji steru¬ jaco-kontrolnych z postacia zespolu informacji ste¬ rujaco-kontrolnych, zawarta w biezacym zglosze- 15 niu, wytwarza sie uzaleznione od tej postaci, reak¬ cje na to zgloszenie, okreslajace stany kanalów, których dotyczyly wytworzone reakcje i umiesz¬ cza sie te nowe stany w rejestrze stanów kana¬ lów pod adresami wzglednymi bedacymi indentyfi- » katorami kanalów wywolujacego i zadanego.W przypadku niezgodnosci postaci zespolu infor¬ macji sterujaco-kontrolnej w biezacym zgloszeniu z zadna, z przewidywanych przez program, posta¬ ci zespolu informacji sterujaco-kontrolnych, ustala 25 sie adres programu sterujacego przebiegiem testo¬ wania tego kanalu, z którego pochodzi odebrane zgloszenie oraz umieszcza sie w rejestrze stanów kanalów stan pomocniczy, oznaczajacy testowanie kanalu. » Zaleta rozwiazania wedlug wynalazku jest skró¬ cenie czasu ustalania reakcji na odebrany w wez¬ le sygnal sterujacy z kanalu, zapewnienie modular- nosci oprogramowania sterujacego praca wezla i zapewnienie mozliwosci jego rozbudowy bez po- 35 trzeby modyfikacji oprogramowania juz istnieja¬ cego.Dodatkowa zaleta nowoopracowanego sposobu jest realizacja automatycznej diagnostyki wybra¬ nych elementów wezla i kanalów dochodzacych 40 do wezla oraz stworzenie mozliwosci modyfikacji algorytmów przesylania informacji przez kanaly przy mozliwie malych zmianach istniejacego opro¬ gramowania oraz zapewnienie mozliwosci krótkie¬ go czasu obslugi zgloszen. 45 Przyklad wykorzystania sposobu wedlug wyna¬ lazku w zastosowaniu do wezla sieci teleinforma¬ tycznej z komutacja kanalów przedstawiony jest na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia ogólna strukture tego wezla, natomiast fig. 2 — schemat M blokowy systemu sterowania przebiegiem proce¬ sów komutacyjnych.Wezel przedstawiony na fig. 1 sklada sie z sy¬ stemu posredniczacego A, do którego wejscia do¬ prowadzone sa kanaly informacyjne I, natomiast 55 do wyjscia przylaczone sa dwukierunkowo — sy¬ stem sterowania przebiegiem procesów komutacyj¬ nych B oraz system sterujacy przebiegiem prze¬ sylania informacji C, na którego wejscie jest po¬ nadto przekazywana informacja z wyjscia syste- go mu sterowania przebiegiem procesów komutacyj¬ nych B.Schemat przedstawiony na fig. 2 sklada sie z rejestru stanów kanalów H, polaczonego dwukie¬ runkowo z blokiem wyznaczania priorytetu D oraz M blokiem wyznaczania adresu F. Na wejscie obydwu tych bloków podawana jest informacja identyfi¬ kator kanalu wywolujacego a, ponadto na drugie wejscie bloku wyznaczania adresu podawany jest zespól informacji sterujaco-kontralnej un. Wyjscia bloków wyznaczania priorytetu D i adresu F po¬ laczone sa z wejsciami bloku sterowania obsluga zgloszenia E, którego wyjscie jest polaczone z wejs¬ ciem bloku programów G, tworzacego petle sprze¬ zenia zwrotnego z rejestrem stanów kanalów H.Z wyjsc bloku programów G sa wysylane infor¬ macje — para identyfikatorów kanalów W oraz reakcja na zgloszenie yn- System spelniajacy role bloku posredniego A, rozdziela naplywajace z poszczególnych kanalów sygnaly na sygnaly sterujace procesem laczenia kanalów i ich rozlaczaniem zwanym dalej pro¬ cesem komutacyjnym oraz na sygnaly przenosza¬ ce informacje uzytkowa, które kierowane sa po¬ przez system sterujacy przebiegiem przesylania in¬ formacji C do odpowiedniego kanalu.Okres czasu, w którym nastepuje proces lacze¬ nia badz rozlaczania grupy kanalów nazywany be¬ dzie faza komutacyjna w kanalach nalezacych do tej grupy, natomiast okres czasu, w którym przez ustalone kanaly, traktowane jako polaczone ze soba, przesylana jest informacja uzytkowa nazy¬ wana bedzie faza transmisyjna.W systemie sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych B, zapamietywany jest tylko jeden stan kanalu SD_t, wynikajacy jednoznacznie z po¬ przedniego stanu kanalu oraz ze sposobu obslugi poprzedniego zgloszenia z danego kanalu. Obsluga zgloszenia rozumiana jest jako wykonanie odpo¬ wiedniego programu w systemie. Stan kanalu za¬ pamietywany w systemie sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych B, okreslany jest adre¬ sem programu d„, zgodnie z którym obslugiwane jest zarejestrowane w systemie komputerowym zgloszenie z danego kanalu xB oraz priorytetem cn tego programu. Nastepnie wykorzystujac tak okres¬ lony priorytet eB i adres programu dn oraz zespól informacji sterujaco-kontrolnej u*, jaki zawiera zgloszenie z kanalu ustalony jest, przez blok ste¬ rowania obsluga zgloszen E, ciag rozkazów wyko¬ nywanych przy wytwarzaniu reakcji yn na to zgloszenie.Sterowanie procesami komutacyjnymi, przy takim podejsciu, polega na generowaniu przez system sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych B ciagu reakcji y. na naplywajace do systemu zgloszenia xB do obslugi ze wszystkich kanalów dolaczonych do wezla.Przez wprowadzenie opisu zachowania sie ka¬ nalu w czasie jako scisle okreslonej sekwencji zmian stanu kanalu, jednoznacznie okreslone sa sposoby obslugi kolejnych zgloszen. Efektem obslu¬ gi jest wygenerowanie do kanalu przez blok pro¬ gramów G, odpowiedniej reakcji na zgloszenie j«.Sterowanie przesylaniem sygnalów przez kanal polega na tym, ze kazdy kanal opisany jest przez regule obslugi, która okreslaja jednoznacznie zbiór stanów H poszczególnych kanalów i zbiór ciagów rozkazów laczacych te stany. Ciagi te uwarunko¬ wane sa przez postac zespolu informacji steruja-126 509 co-kontrolnej uB, jaka zawiera zgloszenie do ob¬ slugi. Liczba postaci tej informacji w zgloszniu naplywajacym w kazdym stanie kanalu jest scisle okreslona, co pozwala z kazdym stanem kanalu sn zwiazac stan pomocniczy. Taki stan pomocniczy moze byc interpretowany jako stan, w którym kanal jest chwilowo uszkodzony, przy czym w stanie tym kanal jest testowany. Podejscie takie pozwala stworzyc zestaw programów diagnostycz¬ nych, przy czym kazdy z nich wykonywac moze testowanie kanalu wylacznie z jednym z jego stanów dopuszczalnych.W przypadku zgodnosci zespolu informacji ste- rujaco-kontrolnych uB biezacego zgloszenia xn z jedna z przewidywanych postaci zespolu informacji sterujaco-kontrolnych, wytwarzane sa w bloku programów G reakcje yB oraz w na to zgloszenie, okreslone sa biezace stany kanalów s», s'B i te nowe stany kanalów umieszcza sie w rejestrze stanów kanalów H pod adresami wzglednymi be¬ dacymi identyfikatorami kanalów wywolujacego a i zadanego b.W przypadku niezgodnosci postaci zespolu in¬ formacji sterujaco-kontrolnej uB w biezacym zglo¬ szeniu xB z zadna z przewidywanych postaci ze¬ spolu informacji sterujaco-kontrolnych program obslugi zgloszenia ustala adres programu steruja¬ cego przebiegiem testowania tego kanalu, z któ¬ rego pochodzi odebrane zgloszenie x» oraz umiesz¬ cza w rejestrze stanów kanalów H stan pomocni¬ czy oznaczajacy testowanie kanalu. Upraszcza to znacznie sposób testowania kanalu, gdyz w po¬ szczególnych stanach latwiej jest wykryc przyczy¬ ny uszkodzenia. Z drugiej strony zas podejscie takie pozwala operatorowi wezla na wprowadze¬ nie na odpowiednie urzadzenie wyjsciowe listy ka¬ nalów uszkodzonych z podaniem stanów, z których ulegly one awarii.Sygnaly przesylane przez kanal w fazie transmi¬ syjnej i przenoszace informacje I sa rejestrowane w systemie posredniczacym A, a nastepnie wraz z identyfikatorem kanalu, na przyklad wywoluja¬ cym a, z którego dana informacja I naplynela, kierowane sa do systemu sterujacego przebiegiem przesylania informacji C. W systemie tym zapa¬ mietane sa dane w o polaczeniu kanalów, przeka¬ zane do systemu sterujacego przebiegiem przesyla¬ nia informacji C przez system sterowania przebie¬ giem procesów komutacyjnych B w chwili, w której kanaly wywolujacy a i zadany b zostaly uznane przez system sterowania przebiegiem pro¬ cesów komutacyjnych B, jako polaczone.W szczególnosci w sytuacji przedstawionej na fig. 1 w komórce pamieci, której adresem jest identyfikator kanalu wywolujacy a zapamietywa¬ ny jest identyfikator kanalu zadany b tego kanalu, do którego ma byc skierowana informacja odebrana z kanalu o identyfikatorze wywolujacym a.Na podstawie tak zapamietywanych danych in¬ formacji I odebranej z kanalu o identyfikatorze wywolujacym a w systemie sterujacym przebie¬ giem przesylania informacji C, przyporzadkowany jest identyfikator zadany b i wraz z nim jest ona kierowana do systemu posredniczacego A. W sy¬ stemie tym, na podstawie identyfikatora kanalu 10 15 30 35 45 50 55 zadanego b jest ona kierowana do wlasciwego kanalu.W fazie komutacyjnej sygnaly z kanalu sa reje¬ strowane w systemie posredniczacym A. Nastepnie na ich podstawie w tym systemie poprzez wybra¬ ne uklady wytwarzana jest odpowiednia postac ze¬ spolu informacji sterujaco-kontrolnej un. Infor¬ macja ta wraz z identyfikatorem kanalu wywolu¬ jacym a, z którego odebrany byl sygnal sterujacy, tworzy zgloszenie xB=(a, un), w postaci okreslonej dlugosci ciagu sygnalów binarnych, kierowane do obslugi w systemie sterowania przebiegiem proce¬ sów komutacyjnych B, który steruje tymi proce¬ sami. System ten stanowi odpowiedni system kom¬ puterowy, w którym na podstawie identyfikatora kanalu ustalony jest odpowiedni program, zwany dalej programem obslugi zgloszenia.Wynikiem wykonania tego programu moga byc odpowiednie reakcje na sygnal sterujacy odebra¬ ny z kanalu. Reakcje te moga polegac na wysla¬ niu zespolu informacji sterujaco-kontrolnej vB oraz V*,, do kanalów o identyfikatorach wywolujacym a i zadanym b, lub tez odpowiednio wplynac na za¬ chowanie systemu sterujacego przebiegiem prze¬ sylania informacji C poprzez sygnal w.Dla systemu sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych B sposób obslugi poszczególnych zgloszen pochodzacych z danego kanalu, a kiero¬ wanych do tego systemu w fazie komutacyjnej okreslony jest przez regule obslugi danego kanalu.Z punktu widzenia systemu sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych B kazdy kanal w fazie komutacyjnej moze sie znajdowac jedynie w scisle okreslonych stanach. Liczba wszystkich takich stanów jest skonczona i tworzy ona zbiór S stanów wynikajacych z przyjetej reguly obslugi kanalu.Regule obslugi 'kanalu okresla zbiór stanów X oraz zbiór relacji pomiedzy tymi stanami, przy czym relacje, których poprzednikiem jest stan s sa za¬ lezne od postaci zespolu informacji sterujaco-kon¬ trolnej, jaka moze ona przyjmowac jesli kanal znajduje sie w stanie s.Schemat funkcjonalny systemu sterowania prze¬ biegiem procesów komutacyjnych B, przedstawio¬ ny jest na fig. 2, gdzie przez xn=(a, un) oznaczo¬ no n-te zgloszenie z kanalu o identyfikatorze wy¬ wolujacym a. Zgloszenie to zawiera zespól uB in¬ formacji sterujaco-kontrolnej.W systemie sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych B na poczatku wykonywane sa w blokach wyznaczanie adresu F i priorytetu D ope¬ racja wyznaczania adresu poczatku d„ i prioryte¬ tu cB obslugi zgloszenia xB, przy czym wyznaczane sa one na podstawie identyfikatora kanalu wywo¬ lujacego a i zawartosci rejestru stanu kanalów H.Zgloszenie x* wraz z adresem poczatku i priory¬ tetem jego obslugi przekazywane jest do bloku sterowania obsluga zgloszen E, który steruje obslu¬ ge zgloszen o róznych priorytetach. Z bloku stero¬ wania obsluga zgloszen E w chwili wynikajacej z priorytetu zgloszenia i z zasady dzialania tego bloku, zgloszenie wraz z adresem poczatku i pro¬ gramem jego obslugi pobierane jest przez blok programów G. W bloku tym na podstawie posta¬ ci zespolu informacji sterujaco-kontrolnej u* wy-126 509 twarzane sa reakcje yB i w na zgloszenie, okres¬ lane nowe stany tych kanalów, których dotyczyly reakcje, badz tez przeprowadzone jest testowanie kanalu, z którego pochodzilo zgloszenie.Wykonanie operacji wyznaczania adresu po¬ czatku dB i priorytetu cB obslugi zgloszenia xB, polega na odczytaniu zawartosci komórki pamieci w rejestrze stanów kanalów H o adresie wyzna¬ czonym przez identyfikator kanalu wywolujacy a, przy czym zawartosc ta zdeterminowana jest przez stan kanalów Sb_i, który zalezy od sposobu wy¬ konania obslugi poprzednio przybylego zgloszenia o identyfikatorze kanalu wywolujacym a.Sposób sterowania obsluge zgloszen o róznych priorytetach w wezle sieci polega na tym, ze pro¬ gram obslugi zgloszenia w tym systemie wykony¬ wany jest zgodnie z priorytetem cn, zaleznym od stanu kanalu, w którym to zgloszenie naplynelo do systemu. Pojawienie sie nowego zgloszenia na wej¬ sciu do systemu sterowania przebiegiem procesów komutacyjnych, przerywa prace bloku sterowania obsluga zgloszen E i bloku programów G i po ustaleniu priorytetu obslugi tego zgloszenia reje¬ strowane jest to zgloszenie na odpowiedniej liscie w bloku sterowania obsluga zgloszen E. Po zareje¬ strowaniu zgloszenia na jednej z list sterowanie przekazywane jest do programu, którego zada¬ niem jest ustalenie, jaki program ma byc wykona¬ ny po tym przerwaniu.Ustalenie jaki program ma byc wykonany po przerwaniu pracy systemu sterujacego przebie¬ giem komutacji B, spowodowanym przyjeciem zgloszenia, odbywa sie z wykorzystaniem rejestru stanu zawieszen i rejestrów kontrolnych list pro¬ gramów o poszczególnych priorytetach. Zawartosc rejestru stanu zawieszen jest porównywana z za¬ wartosciami rejestrów kontrolnych list, a wynik porównania jest podstawa do ustalenia, który z programów, zawieszony przy przerwaniu, czy tez program obslugi zgloszenia zarejestrowany na liscie, ma byc aktualnie wykonywany.Dzialanie programu obslugi zgloszenia w bloku programów G w damym stanie «n-i=l(dII, c„) ka¬ nalu o identyfikatorze wywolujacym a, oparte jest na przewidywaniu przez ten program postaci ze¬ spolów informacji sterujaco-kontrolnych, które moga pojawiac sie w zgloszeniu xB obslugiwanym przez ten program, a wytwarzane przez ten pro¬ gram reakcje na zgloszenie Jn i w oraz nowe stany Sn, s'B kanalu o identyfikatorze wywoluja¬ cym a, ewentualnie zadanym b, uzaleznione sa od postaci tego zespolu informacji sterujaco-kontrol- nej.W przypadku zgodnosci przewidywanej przez program obslugi postaci zespolu informacji steru- jaco kontrolnej z postacia tego zespolu u„ w zglo¬ szeniu xB obslugiwanym prze/ ten program, wy¬ twarzane sa reakcje y.=<», uJ vy,B= Postac tych reakcji oraz adresy ich przeznaczenia wynikaja z postaci zespolu mformacji sterujaco- 5 -kontrolnej uB, zawartej w zgloszeniu xB. W szcze¬ gólnosci ich adresem moze by£ tylko kanal wywo¬ lujacy o identyfikatorze a. Vo samo dotyczy no¬ wych stanów kanalów s* i s B. Sa one uwarunko¬ wane w danym stanie kanalu tylko postacia zespo- 10 lu informacji sterujaco-kontrolnej uB w zglosze¬ niu xB. Nowe stany kanalów program ten umiesz¬ cza w rejestrze stanów kanalów H.W przypadku niezgodnosci przewidywan pro¬ gramu obslugi zgloszenia dotyczacych postaci ze- 15 spolu informacji sterujaco-kontrolnej un, program obslugi zgloszenia ustala adres programu testuja¬ cego, charakterystyczny dla poprzedniego stanu Sn_i kanalu wywolujacego a oraz umieszcza w re¬ jestrze stanów kanalów H stan pomocniczy ozna- ao czajacy testowanie tego kanalu.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób sterowania procesami komutacyjny- 25 mi w zbudowanym na bazie systemu komputero¬ wego, wezle sieci teleinformatycznej z komutacja kanalów, znamienny tym, ze w systemie sterowa¬ nia przebiegiem procesów komutacyjnych (B) za¬ pamietuje sie tylko jeden poprzedni stan (h^-i) 30 kazdego kanalu i stan ten wyznacza adres (dn) i priorytet (cB) programu, przewidujacego postacie zespolu informacji sterujaco-kontrolnych w bie¬ zacym zgloszeniu ten uruchamia sie przez blok sterowania obsluga 35 zgloszen (E) w momencie wynikajacym z priory¬ tetu (c„) tego programu, w przypadku zgodnosci jednej z przewidywanych postaci zespolu infor¬ macji sterujaco kontrolnych z postacia zespolu in¬ formacji sterujaco kontrolnych (un), zawarta w 40 biezacym zgloszeniu (xB), wytwarza sie uzaleznio¬ ne od tej postaci, reakcje (yB, w) na to zglosze¬ nie, okresla sie biezace stany (s„) kanalów, których dotyczyly wytworzone reakcje i umieszcza sie te nowe stany w rejestrze stanów kanalów (H) pod 45 adresami wzglednymi bedacymi identyfikatorami kanalów wywolujacego 2. Sposób sterowania wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze w przypadku niezgodnosci postaci ze¬ spolu informacji sterujaco-kontrolnej 50 zacym zgloszeniu (xB) z zadna, z przewidywanych przez program, postaci zespolu informacji steru¬ jaco-kontrolnych, ustala sie adres programu steru¬ jacego przebiegiem testowania tego kanalu, z któ¬ rego pochodzi odebrane zgloszenie (xB) oraz umiesz- 55 cza sie w rejestrze kanalów (H) stan pomocniczy, oznaczajacy testowanie kanalu.kanaty 126 509 *-fe,M) ii y-(b,v) A'=(a\D x'-(te) 3 fig.-f.B u w f a X„j U„ L F a " *n (a,«„"n sh-r^n,)^^^)) J H ) 1 u-a Cft ^ r D 1 (a,c; V E i (a,ocn,t A • ^) fa^-l ¦^?dC/i* r))v w *,*A-W*oC/ayfaAHP) %.£ PL