KI.-5 a 40.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie, dzialajace w ten sposób, ze narze¬ dzie wyciaglane z rur wiertnicizych, jak np. tlok, lyzka lub dlóto, dochodzac do polozenia, przekraczajacego najwieksza wysokosc dopuszczalna, podnosi wgóre zawieszony na linach uchwyt, uniemozli¬ wiajacy udenzenie narzedzia o koronie wiezy wiertniczej. Równoczesnie jednak jedno z ciegien, zaczepionych o uchwyt, wywoluje przesuniecie zaikrywy otworu wiertniczego w polozenie, uniemozliwia¬ jace opadniecie narziedzia do otworu, a drugie ciegno powoduje najpierw za¬ mkniecie doplywu pary oraz otwarcie za¬ woru powietrznego parowej maszyny wy¬ ciagowej, i dopiero nastepnie opadniecie dzwigni hamulca, czyli jego zakleszeze¬ nie.Skutek tien osiaga sie w ten sposób, ze pociagane poruszajacym sie wgóre uchwy¬ tem -ciegno, przechodzi przez luzny kra¬ zek, którego os zlaczona jest z ciegnem, uruchomiajaoem hamulec. Ciegno otwiera wiec w poczatku ruchu zawór powietrzny, sciagajac równoczesnie swem zgrubie¬ niem w^dól kfocek, który naciska dzwi¬ gnie, przekrecajaca, izapoimoca dalszego ciegna, haczyk, przytrzymujacy dzwignie zaworu parowego. Tak wiec z chwila o- twarcia zaworu powietrznego, zostaje równiez zamkniety zawór parowy. Zakle¬ szczenie hamulca wciagarki nastepuje jednakowoz pózniej, poniewaz suwak, po-wodNj^c^^tis^czalliie (dzwigni haniulczej, utrzymywany jest w górnem polazeniu o- * £orem dzwigni hamulezej, wskcitelc czego ciegno moze sciagnac suwak tein wdal do picno po zamknieciu iz!a otwarciu zawtóru powiettzlnego.Takie urzadzenie moze z dobrym skut¬ kiem sluzyc nie tylko1 do parowych ma¬ szyn wiertniczych, lecz takze do maszyn elekttyazinych lub napedzanych silnikami spaLlinowemi. Wtenczas jedno ciegno przy¬ czepione dio uchwytu Ruchomego, zamyka zawisie otwór rfury wiertniczej, a drugie zamyka lias&mprzód organ sterujacy do¬ plyn eniergj i lub paliwa (wylacznik, roz- ruiszriik^ zawór paliwowy); a pózniej do¬ piero powoduje zacisniecie hamulca.Na Rysunku uwidoczniono, tytulem przykladu, takie urzadzenie w zastosowa¬ niu do patfowej maszyny wyciagowej.Fig. 1 Jest to zarys calego urzadzenia w wiezy \viertlniczej, fi|g. 2 Wskazuje wi¬ dok ^uchwytu zgóry, fig. 3 — zas widok bfrczny przyrzadu zamykajacego doplyw psuty, otwierajacego zawóir powietrzny i uru^&miafacego hamulec.W prizedtuzeniu osi rury wiertniczej 33 zawieszony jest w wiezy wiertniczej uchwyt 4, f na cieglach 7, T (lifriadh, lan- cl3cbachjf zacziepiionyeh w punktach 8, 8\ Uchwyt 4, 4' sklada sie z dwóch czesci i obejmuje dwufdzleilna panewke 3, 3* z bron- zu lujb inneglo metalu, nie iskrzacego w zetknieciu z zelazem lub stala. Na linie wiertniczej 2, przepuszczonej przez pa¬ newke 3, 34, wisi nairziedzie 1 (tlok, lyzka, dlóto, i t. d.). Do uchwytu 4, 4% przytwier- dziotae sa dolne ciegna 6, 6', z których cie¬ gno 6 przechodzi obok krazka kierowni¬ czego 9 przez krazek 38, i koncem swym 37 przyczepione jest do suwaka 36, poru¬ szajacego sie w poziomej prowadnicy 34.W razie pociagniecia wgóre uchwytu 4, 4*, np. ptodiczas zbyt wysokiego wyciagnie¬ cia narzedzia 1 (plozenie V kreskowanie na fig, 1), koniec $7 ciegna 6 przesitwa su¬ wak 36 w lewo, wskutek czego otwór 35 c^iszcza polozenie pokazane na fig. 1, a suwak'36 zakrywa otwór 33. Przesuniecie to uniemfozli#ia opadniecie narzedzia / do fctwpru 33. ¦¦¦¦¦¦¦¦y Drugie ciegno 6' przechodzi przez kra¬ zek 9', i poprowadzone jest' jako ciegno W, 11 (fi|g. 3) przez krazek kierlowniczy 12, krazek luzny 20, a jako ciegno 21 skierowane jest wgóre, otacza krazek 23, i nawija sie na bebenek zaworu powietrz¬ nego 24. Równolegle odcinki ciegien 11 i 21 przepuszczono przytem przez równo¬ legle otwory 'w* klocku. 13, nad którym, na ciegnie 21, znajdtije sie zgrubienie 22.Os krazka luznego 20 polaczona jest z ciegnem 26, którego koniec, po opasaniu dolnego krazka kierowniczego 27, przy¬ czepiono do suwaka 29, slizgajacego sie w prowadnicy stojaka 28 hamulca. Sprezy¬ na 30 ciagnie suwak 29 wgóre. Wahajaca sie w lozysku 32 dzwignia 31 hamulca przesuwa sie w szczelinie stojaka 28 i przylega do suwaka 29 w polozeniu odha- mowania (lin1je wyciagniete). Gdy suwak ten przesunie sie wdól (polozenie kresko¬ wane 29'), wówczas dzwignia 31 opuszcza sie równiez widól (polozenie kreskowane 37'), wskutek czego hamulec zlaciska sie, i wciagarka zostaje imieruchtamiona.Klocek (kula) 13 umieszczany jest tuz nad koncem dwWramiennej dzwigni 14, drugi koniec której polacziony jest z cie¬ gnem 15. Ciegno to opaisiuje krazek 16 i przyczepione jtest db dwuramiennej dzwi¬ gni 17, której jedno ramie uksztaltowane jest jako haczyk, podtrzymujacy w polo¬ zeniu nortnalnem (linje wyciagniete na fig. 3) trzpien dzwigni 18, uruchomiajacy zawór parowy 19. Dzwignia 18 obciazlona jest ciezairem, i w razie odhaczenia trzpie¬ nia, przyjmuje polozenie 18* (kreskowane) w którem z)awór 19 jest zamkniety.Urzadlzleniie 'dziala w sjposób nastepu¬ jacy. Gdy pOrtuiszony raptownie wgórie u- cbwyt 4, 4'pociagnie ciegno 6', 10, 11, — 2 —wówczas krazek luzny 20, wiskutek dzia¬ lania oporu dzwigni 31, pozostaje nieru¬ chomy, ciegno 21 otwiera Zawór powietrz¬ ny 24 maszyny parowej, a zgrubienie 22 spycha klocek 13 wdól, wskiut!efe czeigo dzwignia 14 przyjmuje polozenie 14* (twy- kreskowane), przekrecajac równoczesnie dzwignie haczykowa 17 do polbizenia 17* i powodujac tem zamkniecie zaworu pa¬ rowego 19.Dopiewo po zakonczeniu tych ruchów, krazek luzny 20 'zaczyna poruszac sie wgó- re pod wyplywem ciagnienia w ciegnie 6*, 10*, 11, 21 (polozenie kreskowane 20*), a po zetknieciu sie z fkuila 13 sciaga on w'dól suwak 29 az do polozenia 29*. Przesunie¬ cie to powioduje ostateczne zahamowanie wciagarki, które nie mioze byc nigdy gwaltowne, poniewaz poprzednie zamknie¬ cie zawodu parowego i otwarcie zaworu powietrznego bezwarunkbwo pociaga za soba zatrzymanie, a nawet wprowadze¬ nie w ruch powrotny, narzedzia 1. PL