Przedmiotem wynalazku jest sposób i urzadzenie probiercze do wykonywania niepelnych badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk sieci srednich napiec w czasie ruchu urzadzen podstawowych.Znany jest sposób sprawdzania automatyki zabezpieczeniowej linii elektroenergetycznych, przedstawiony w polskim opisie patentowym nr 89 275, w którym w czasie badan automatyki zabezpieczeniowej lacznik mocy zastepuje sie modelem lacznika mocy, po czym przelacznikiem wyboru rodzaju pracy przerywa sie polaczenia automatyki zabezpieczeniowej z lacznikiem mocy i jednoczesnie automatyke zabezpieczeniowa laczy sie z modelem lacznika mocy. Nastepnie w celu sterowania wymuszalnikiem zazwyczaj pradu dziala sie poprzez przekaznik zastepujacy zabezpie¬ czenie na przekaznik sterujacy.Znany jest uklad do sprawdzania automatyki zabezpieczeniowej linii elektroenergetycznych, którego istota polega na tym, ze w obwody laczace uklad do sprawdzania ze sprawdzana automa¬ tyka zabezpieczeniowa jest wlaczony przelacznik rodzaju pracy do kierowania sygnalów do lacznika mocy lub do zastepujacego ten lacznik modelu, który wraz ze swoimi elementami sterowania i sygnalizacji polozenia jest równiez dolaczony do przelacznika rodzaju pracy.Natomiast do lacznika mocy i zastepujacego ten lacznik modelu jest dolaczone uzwojenie przekaznika zastepujacego zabezpieczenie wraz ze swym elementem opózniania odpadania.Zestyki przekaznika zastepujacego zabezpieczenia sa dolaczone do automatyki zabezpieczeniowej i czlonu sterowania wymuszaniem, do którego dolaczony jest ponadto obwód zasilania zabezpie¬ czen napieciem przemiennym poprzez przelacznik wyboru zasilania z zewnetrznego zródla lub przesuwnika fazowego, element wlaczania kontroli obwodu wyzwalania, w ymuszalnik przeplywu zazwyczaj pradu i poprzez zaciski wejsciowe, czlon sterowania sekundomierzem.2 126418 Wada znanego sposobu jest koniecznosc stosowania modelu lacznika mocy zastepujacego lacznik mocy oraz stosowanie przelacznika wyboru rodzaju pracy, którym przerywa sie polaczenia automatyki zabezpieczeniowej z lacznikiem mocy i laczy sieja z modelem lacznika mocy, przez co unieruchomiona zostaje badana automatyka zabezpieczeniowa.Mankamentem znanego ukladu jest ograniczenie stosowania tego ukladu do sprawdzania automatyki zabezpieczeniowej jednego tylko rodzaju pola, a mianowicie pola linii, co wiaze sie z koniecznoscia opracowania i skonstruowania kilku ukladów w celu kompleksowego sprawdzenia automatyki zabezpieczeniowej rozdzielni sredniego napiecia.Celem wynalazku jest usuniecie tych niedogodnosci i umozliwienie wykonania badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk wszystkich pól rozdzielni sredniego napiecia jednym urzadzeniem probierczym bez koniecznosci wylaczania z ruchu urzadzen podsta¬ wowych wysokiego napiecia.Sposób wedlug wynalazku polega na badaniu ukladów zabezpieczen i automatyk bez wyko¬ rzystania lub z wykorzystaniem zabezpieczenia zastepczego oraz bez udzialu i z udzialem lacznika mocy.W czasie wykonywania badan bez wykorzystania zabezpieczenia zastepczego, wlaczenie urzadzenia probierczego w obwody wtórne ukladu zabezpieczen i automatyk nastepuje z zachowa¬ niem pelnej sprawnosci obwodów zabezpieczen i automatyk, ajedynie na krótki czas trwania samej próby dzialania zabezpieczen lub automatyk, do kilku sekund, urzadzenia podstawowe pozostaja bez ochrony. Po wybraniu przelacznikami rodzaju badanego pola oraz rodzaju i wartosci wielkosci zasilajacych, recznie, przy pomocy przycisku inicjujacego uruchamia sie próbe dzialania zabezpie¬ czen przez skokowe podanie wielkosci zasilajacych na obwody wejsciowe zabezpieczen, przy czym wektor pradu zasilajacego z zasilacza dodaje sie geometrycznie do wektora pradu obciazenia przekladników pradowych przeplywajacego przez czlony pradowe zabezpieczen, a napiecie zasila¬ jace z zasilacza doprowadza sie do czlonów napieciowych zabezpieczen. Jednoczesnie tez na czas trwania samej próby, za pomoca elementu przerywajacego przerywa sie obwód cewki wyzwalajacej lacznika mocy, wskutek czego unieruchomione zostaje zabezpieczenie badane.Po zadzialaniu zabezpieczenia, próba konczy sie samoczynnie, przywracajac równoczesnie sprawnosc ukladowi zabezpieczn i automatyki. Przez caly czas trwania badan kontrolowana jest ciaglosc obwodu cewki wyzwalajacej przy pomocy lampki, wlaczonej w obwód cewki wyzwalajaccej.W czasie wykonania badan z wykorzystaniem zabezpieczenia zastepczego, po wlaczeniu urzadzenia probierczego do obwodów wtórnych, uklad zabezpieczen i automatyk zostaje wyla¬ czony z ruchu, poniewaz przerwane zostaja polaczenia z przekladnikami pradowymi i napiecio¬ wymi oraz obwodem cewki wyzwalajacej, przez caly czas trwania badan, urzadzenia podstawowe wysokiego napiecia sa jednak chronione zabezpieczeniem zastepczym. Po wybraniu przelaczni¬ kami rodzaju badanego pola oraz rodzaju i wartosci wielkosci zasilajacych, recznie, przy pomocy przycisku inicjujacego uruchamia sie próbe dzialania zabezpieczen i automatyk, zasilajac w sposób skokowy czlony pradowe i napieciowe badanego zabezpieczenia z zasilacza.Po zadzialaniu zabezpieczenia, próba konczy sie samoczynnie. Przez caly czas trwania badan kontrolowana jest ciaglosci obwodu cewki wyzwalajacej, sygnalizowana lampka wlaczona do obwodu cewki wyzwalajacej.Dzialanie automatyki samoczynnego ponownego zalaczania zarówno jednokrotnego dziala¬ nia w cyklu wylacz-zalacz-wylacz jak i dwukrotnego dzialania w cyklu wylacz-zalacz-wylacz- zalacz-wylacz, sprawdza sie przy wylaczonym laczniku mocy, kontrolujac ciaglosc obwodu jego cewki wyzwalajacej oraz kontrolujac wysylanie przez uklad zabezpieczen i automatyk impulsów wylaczajacych i zalaczajacych. Natomiast poprawnosc laczenia urzadzen podstawowych przez sam lacznik mocy sprawdza sie w czasie próby dzialania samoczynnego ponownego zalaczania z udzialem lacznika mocy w cyklu wylacz-zalacz.Istota urzadzenia probierczego do niepelnych badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk sieci srednich napiec wykonywanych w czasie ruchu urzadzen podstawowych, przylaczanego do tego ukladu za pomoca wielobiegunowego zlacza wtykowego i przystosowanego do podlaczenia zabezpieczenia zastepczego równiez za pomoca wielobieguno-126418 3 wego zlacza wtykowego polega na tym, ze urzadzenie probiercze posiada przelacznik wyboru rodzaju pola, z którym wspólpracuja przelaczniki wyboru rodzaju zaklócajacej wielkosci zasilajacej.Ponadto z przelacznikiem wyboru rodzaju pola wspólpracuje, wykonany w oparciu o przeka¬ zniki elektromechaniczne, czlon sterowania przebiegiem próby. Oba te podzespoly dzialaja na styczniki czlonu wykonawczego, których zestyki bezposrednio juz podaja wielkosci zasilajace z zasilacza pradowo-napieciowego z przesuwnikiem fazowym na badany uklad zabezpieczen i automatyk.Do recznego uruchomienia przebiegu danej próby dzialania zabezpieczen i automatyk sluzy przycisk inicjujacy, dzialajacy zarówno na przelacznik rodzaju wyboru polajak i czlon sterowania.Na te same podzespól) dziala takze przycisk awaryjnego zatrzymania próby, w wypadku gdy np. podczas próby nie nastepuje zadzialanie zabezpieczen lub automatyki. W zasadzie bowiem, jezeli poprawnie zostaly wybrane, w stosunku do wartosci nastawieniowych przekazników, wartosci wielkosci zasilajacych za pomoca przelaczników wartosci pradu, napiecia i kata przesuniecia fazowego miedzy nimi, to po zadzialaniu zabezpieczenia nastepuje, w zaleznosci od wybranego programu próby, wyslanie impulsu wylaczajacego, konczaego próbe samoczynnie lub tez ponowie¬ nie próby dzialania np. przy sprawdzaniu automatyki samoczynnego ponownego zalaczania.Wyniki kazdej próby udanej lub nieudanej sa sygnalizowane za pomoca lampek sygnalizacji optycznej, kasowanej recznie przyciskiem przed zainicjowaniem kazdej kolejnej próby.Urzadzenie probiercze jest wyposazone w zaciski do podlaczenia aparatury pomiarowo-rejestrujacej wartosci, wielkosci zasilajacych oraz rejestrujacej impulsy wylaczajace i zalaczajace, wysylane przez badany uklad zabezpieczen i automatyk oraz do podlaczenia sekundomierza elektrycznego.Urzadzenie probiercze zasilane jest napieciem przemiennym 220 V z sieci oraz napieciem stalym 220 V z obwodów badanego pola.Zajeta wynalazku jest mozliwosc wykonania jednym urzadzeniem niepelnych badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk w czasie normalnej pracy nastepujacych pól rozdzielni srednich napiec transformatora zasilajacego 110kV/SN po stronie sredniego napie¬ cia, linii kablowych i napowietrznych, lacznika szyn, baterii kondensatorów równoleglych i trans¬ formatora uziemiajacego z dlawnikiem gaszacym w nastepujacym zakresie — pomiar pradów obciazenia przekladników pradowych, kontrola ciaglosci obwodu wyzwalania, sprawdzenie dzia¬ lania przekazników nadpradowych i ziemnozwarciowych wraz z pomiarem czasów dzialania, sprawdzenia automatyk samoczynnego ponownego zalaczania i wymuszania skladowej czynnej pradu ziemnozwarciowego wraz z pomiarem czasów dzialania, sprawdzenie czlonów wykona¬ wczych automatyk samoczynnego czestotliwosciowego odciazania i samoczynnego ponownego zalaczania po samoczynnym czestotliwosciowym odciazaniu, kontrola przekazników i obwodów wspólpracujacych zainstalowanych w polu badanym lub polach sasiednich, a zwlaszcza obwodów sygnalizacyjnych oraz kontrola dzialania obwodów telemechaniki.Ponadto dzieki zastosowaniu wielobiegunowych zlaczy wtykowych oraz mozliwosci wykorzy¬ stania zabezpieczenia zastepczego upraszcza sie i przyspiesza wykonanie czynnosci przygotowa¬ wczych i przeprowadzenie samych badan oraz likwiduje calkowicie, podczas wykonywania badan profilaktycznych, ryzyko niepozadanego wylaczenia z ruchu lub braku wylaczenia urzadzen podstawowych wysokiego napiecia. Przyczynia sie to do istotnego zwiekszenia dyspozycyjnosci urzadzen podstawowych.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przykladzie wykonania na rysunku, który przed¬ stawia schemat blokowy urzadzenia probierczego.Urzadzenie probiercze 1 do wykonywania niepelnych badan ukladu zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk 4 sieci srednich napiec w czasie ruchu urzadzen podstawowych, podlacza sie do obwodów badanego ukladu zabezpieczen i automatyk 4 za pomoca zlacza wtyko¬ wego 2, zas zabezpieczenie zastepcze 5 laczy sie z obwodami wtórnymi badanego pola za pomoca zlacza wtykowego 3, którego gniazdo jest wbudowane w urzadzenie probiercze 1.Do sterowania przebiegiem próby dzialania ukladu zabezpieczen i automatyk 4 sluzy urucha¬ miany recznie przyciskiem inicjujacym 14 czlon sterowania 6, który wspólpracujac z przelaczni¬ kiem wyboru rodzaju pola 7 i za jego posrednictwem z przelacznikami wyboru rodzaju zadanego4 126 418 zaklócenia 8steruje czlonem wykonawczym 9. Czlon wykonawczy 9 podaje na uklad zabezpieczen i automatyk 4 wlasciwe wielkosci zasilajace z zasilacza pradowo-napieciowego wraz z przesuwni- kiem fazowym 10. Wartosci pradu, napiecia i kata przesuniecia fazowego miedzy ich wektorami sa nastawione skokowo przelacznikami 11, 12 i 13.Po recznym uruchomieniu, próba dzialania ukladu zabezpieczen i automatyk 4 przebiega samoczynnie w takt wysylanych przez ten uklad impulsów wylaczajacych i zalaczajacych. Próba konczy sie takze samoczynnie, z tym, ze do recznego, awaryjnego jej zatrzymania sluzy przycisk zatrzymujacy 15, dzialajacy na czlon sterowania 6.Próby dzialania ukladu zabezpieczen i automatyk 4 odbywaja sie przy pracujacym polu, a wiec przy zamknietym laczniku mocy, lecz bez jego udzialu, wobec czego, zwlaszcza w wypadku badan bez wykorzystania zabezpieczenia zastepczego 5, po zainicjowaniu próby przerwany zostaje przez element przerywajacy 16, sterowany czlonem sterowania 6, obwód cewki wyzwalajacej 22. Po zakonczeniu próby, ciaglosc obwodu cewki wyzwalajacej 22 zostaje samoczynnie przywrócona.Przez caly czas trwania badan kontrolowana jest ciaglosc obwodu cewki wyzwalajacej 22, sygnali¬ zowana lampka czlonu sygnalizacji optycznej 17.Ponadto czlon sygnalizacji optycznej 17 odbiera informacje o przebiegu próby ijest kasowany recznie przyciskiem 18. Sekundomierzem elektrycznym 20 steruje czlon pomiaru czasu 19, urucha¬ miany i zatrzymywany w takt przebiegu próby.Urzadzenie probiercze 1 jest zasilane z jednofazowego zródla napiecia przemiennego 21 oraz z obwodów napiecia stalego badanego pola, doprowadzonego za pomoca zlacza wtykowego 2.Obecnosc obu tych napiec zasilania jest sygnalizowana przez czlon sygnalizacji optycznej 17.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wykonywania niepelnych badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk sieci srednich napiec w czasie ruchu urzadzen podstawowych, znamienny tym, ze w czasie badan ukladu zabezpieczen i automatyk (4) w zakresie zabezpieczen, po wybraniu rodzaju badanego pola oraz rodzaju i wartosci wielkosci zasilajacych, inicjuje sie próbe dzialania ukladu zabezpieczen i automatyk (4) przy pomocy przycisku inicjujacego (14) przez skokowe podanie wielkosci zasilajacych, po czym prad zasilajacy z zasilacza pradowo-napieciowego z przesuwni- kiem fazowym (10) dodaje sie geometrycznie do pradu obciazenia przekladników pradowych przeplywajacego przez czlony pradowe ukladu zabezpieczen i automatyk (4), a napiecie zasilajace z zasilacza pradowo-napieciowego z przesuwnikiem fazowym (10) doprowadza sie do czlonów napieciowych ukladu zabezpieczen i automatyk (4), jednoczesnie równiez na czas trwania samej próby, za pomoca elementu przerywajacego (16) przerywany zostaje obwód cewki wyzwalajacej (22), wskutek czego unieruchomione zostaje zabezpieczenie badanego ukladu zabezpieczen i automatyk (4), natomiast po zadzialaniu tego ukladu próba konczy sie samoczynnie, równoczesnie przywracajac ciaglosc obwodu cewki wyzwalajacej (22) oraz zdatnosc ukladu zabezpieczen i automatyk (4), przy czym przez caly czas trwania badan kontroluje sie ciaglosc obwodu cewki wyzwalajacej (22) przy pomocy elementu czlonu sygnalizacji optycznej (17). 2. Sposób wykonania niepelnych badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk sieci srednich napiec w czasie ruchu urzadzen podstawowych, znamienny tym, ze w czasie badan ukladu zabezpieczen i automatyk (4), w zakresie zabezpieczen, zabezpieczenie badane ukladu zabezpieczen i automatyk (4) zastepuje sie zabezpieczeniem zastepczym (5), chroniacym przez caly czas trwania badan urzadzeniapodstawowe badanego pola,jednoczesnie przerywajac na czas trwania badan polaczenia obwodów ukladu zabezpieczen i automatyk (4) z przekladnikami pradowymi napieciowymi oraz obwodem cewki wyzwalajacej (22), a zasilajac uklad zabezpieczen i automatyk (4) pradem i napieciem z zasilacza pradowo-napieciowego z przesuwnikiem fazowym (10), nastepnie, po wybraniu rodzaju badanego pola oraz rodzaju i wartosci wielkosci zasilajacych, inicjuje sie próbe dzialania ukladu zabezpieczen i automatyk (4) przy pomocy przycisku inicjuja¬ cego (14), natomiast po zadzialaniu tego ukladu próba konczy sie samoczynnie, przy czym przez caly czas trwania badan kontroluje sie ciaglosc obwodu cewki wyzwalajacej (22) przy pomocy elementu czlonu sygnalizacji optycznej (17).126418 5 3. Sposób wykonywania niepelnych badan ukladów zabezpieczen pradowych i zwiazanych z nimi automatyk sieci srednich napiec w czasie ruchu urzadzen podstawowych, znamienny tym, ze dzialanie ukladu zabezpieczen i automatyk (4) w zakresie automatyki samoczynnego ponownego zalaczania w cyklach wylacz-zalacz-wylacz i wylacz-zalacz-wylacz-zalacz-wylacz sprawdza sie przy wylaczonym laczniku mocy, kontrolujac jednak ciaglosc obwodu jego cewki wyzwalajacej (22) oraz kontrolujac wysylanie przez uklad zabezpieczen i automatyk (4) impulsów wylaczajacych i zalaczajacych, zas prawidlowosc laczenia urzadzen podstawowych przez sam lacznik mocy spraw¬ dza sie w czasie próby samoczynnego ponownego zalaczania w cyklu wylacz-zalacz z udzialem lacznika mocy. 4. Urzadzenie probiercze do wykonywania niepelnych badan ukladów zabezpieczen prado¬ wych i zwiazanych z nimi automatyk sieci srednich napiec w czasie ruchu urzadzen podstawowych, przylaczane do badanego ukladu zabezpieczen i automatyk za pomoca wielobiegunowego zlacza wtykowego i przystosowane do podlaczenia zabezpieczenia zastepczego równiez za pomoca wielo¬ biegunowego zlacza wtykowego oraz posiadajace wlaczony w obwód cewki wyzwalania lacznika mocy element kontroli ciaglosci tego obwodu, znamienny tym, ze urzadzenie probiercze (1), polaczone z badanym ukladem zabezpieczen i automatyk (4) ma przelacznik wyboru rodzaju pola (7), do którego sa dolaczone przelaczniki wyboru rodzaju zaklócenia (8) i które wraz z czlonem sterowania (6) sa polaczone z czlonem wykonawczym (9), do którego jest dolaczony takze, podlaczony do zewnetrznego zródla napiecia przemiennego (21), zasilacz pradowo-napieciowy z przesuwnikiem fazowym (10) wraz z przelacznikami (11,12,13) wyboru wartosci wielkosci zasila¬ jacych, ponadto do przelacznika wyboru rodzaju pola (7) i czlonu sterowania (6) sa dolaczone przyciski inicjujacy (14) i zatrzymujacy (15), przy czym do czlonu sterowania (6) jest podlaczony jeszcze element przerywajacy (16) obwód cewki wyzwalajacej (22) na czas trwania samej próby jak równiez czlon sygnalizacji optycznej (17) i czlon pomiaru czasu (19), do którego podlacza sie sekundomierz elektryczny (20).126 418 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 100 zl PL