Przedmiotem wynalazku jest sonda do pomiaru zwiezlosci gleby, której zadaniem jest ciagly pomiar i rejestracja stopnia zwiezlosci gleby w funkcji glebokosci sondowania dla róznych rodza¬ jów gleb i stanu uprawy.Znane sondy do okreslania zwiezlosci gleby budowane sa w ten sposób, ze sonda z ciezarkiem posiada stozek pomiarowy umieszczony w prowadnicy korpusu sondy. Pomiar polega na okresle¬ niu stopnia wchodzenia w glebe stozka pomiarowego pod wplywem uderzen ciezarka spuszczo¬ nego z wysokosci 1 m na trzpien stozka pomiarowego. Przemieszczanie trzpienia stozka pomiarowego odczytywane jest na skali prowadnicy sondy. Sonda ze sprezyna posiada stozek pomiarowy polaczony ze sprezyna umieszczona w prowadnicy korpusu sondy. Pomiar ta sonda polega na pomiarze zwiezlosci gleby w funkcji odksztalcenia sprezyny w wyniku recznego zaglebia¬ nia sondy w glebe. Odksztalcenia sprezyny rejestrowane sa za pomoca pisaka na tasmie papierowej.Znane jest równiez urzadzenie do pomiaru stabilnosci i odksztalcenia mas zwlaszcza mineralno-asfaltowych z polskiego opisu ochronnego wzoru uzytkowego nr 30 301. Zastosowany tu pierscien sprezysty i umocowane do niego czujniki tensometryczne sluza do zblizonego celu.Konstrukcja dotychczas znanych sond do pomiaru zwiezlosci gleby posiada zbyt mala czulosc pomiarowa aby wykazac róznice zwiezlosci gleby w zadanym zakresie glebokosci sondowania.Istota wynalazku polega na umieszczeniu w korpusie sondy prowadnicy, w której osadzony jest trzpien ze stozkiem pomiarowym. Trzpienpolaczony jest z wymiennym pierscieniem sprezy¬ stym z zamocowanymi tensometrami. Drugostronnie pierscien polaczony jest ze sruba, na której znajduje sie nakretka specjalna. Przesuw prowadnicy powodowanyjest nakretka specjalna nape¬ dzana silnikiem elektrycznym przez przekladnie ciegnowa. Jednoczesnie wlaczany jest znacznik obrotów polaczony elektrycznie ze znanym ukladem pomiarowym.Sonda wedlug wynalazku charakteryzuje sie duza czuloscia pomiarowa. Umozliwia ciagly pomiar i rejestracje stopnia zwiezlosci gleby w funkcji glebokosci sondowania. Dodatkowa zaleta wynalazku jest mozlwosc okreslenia stopnia ugniecenia uprawianej gleby przed i po walowaniu oraz okreslenia efektu walowania róznymi typami walów ugniatajacych.Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie urzadzenie, a fig. 2 schemat ukladu pomiarowego urzadzenia.2 125655 Stozek pomiarowy 8 polaczony jest trzpieniem 6 ze sprezystym pierscieniem 11, na którym naklejone sa tensometry oporowe 4. Prowadnica 7 wraz z trzpieniem 6, stozkiem 8, sprezystym pierscieniem 11 i sruba 1 umieszczona jest w korpusie sondy 9. Do wspornika korpusu sondy 9 przymocowany jest silnik elektryczny 10 oraz przelacznik obrotów 14. Na srubie 1 osadzona jest nakretka specjalna 3, która napedzana jest przekladnia ciegnowa 13 od silnika elektrycznego 10.Do pokrywy 12 zamocowany jest znacznik obrotów 2. Przed obrotem prowadnicy 7 i sruby 1 zabezpiecza wkret 5 umieszczony w wycieciu korpusu sondy 9.Uklad pomiarowy stanowia: wymienny pierscien sprezysty 11 z zamocowanymi tensometrami oporowymi 4, trzpien 6 ze stozkiem 8, zródlo pradu 17 zasilajace rejestrator 15 i zródlo pradu 18 zasilajace mostek tensometryczny 16.Sposób pomiaru przedstawia sie nastepujaco. Po wlaczeniu przelacznika obrotów 14 silnika elektrycznego 10 nastepuje obracanie nakretki specjalnej 3. Obrót nakretki specjalnej 3 powoduje przesuwanie sie sruby 1 oraz prowadnicy 7 w korpusie sondy 9. Wkret 5 prowadzony w wycieciu korpusu sondy 9 zabezpiecza przed obrotem prowadnice 7 i srube 1. W wyniku zaglebiania sie stozka pomiarowego 8 w glebe wystapi odksztalcenie sprezystego pierscienia 11 wraz z naklejonymi tensometrami oporowymi 4 na sktek przemieszczania sie trzpienia 6. Zmiany opornosci tensome- trów oporowych 4 po przejsciu przez mostek tensometryczny 16 rejestrowane sa na tasmie rejestratora 15. Celem indentyfikacji wspólczynnika zwiezlosci na dowolnym poziomie sondowa¬ nia, urzadzenie wyposazone jest w znacznik obrotów 2 umieszczony na pokrywie 12. Obrót nakretki specjalnej 3 z krzywka powoduje wlaczanie i wylaczanie styków znacznika obrotów 2.Impulsy elektryczne rejestrowane sa w postaci zapisów na tasmie rejestratora 15. Ze wzgledu na koniecznosc przeprowadzania pomiarów zwiezlosci gleby przy róznych predkosciach ruchu stozka pomiarowego 8 w glebie, zastosowano zmiane przelozenia przekladni ciegnowej 13. Zastosowano równiez wymiennosc sprezystego pierscienia liz zamocowanymi tensometrami oporowymi 4 w zaleznosci od rodzaju gleby i stanu uprawy.Zastrzezenie patentowe Sonda do pomiaru zwiezlosci gleby zawierajaca czujnik pomiarowy w postaci sprezystego pierscienia z zamocowanymi na nim tensometrami oraz prowadnice umieszczona w obudowie, znamienna tym, ze w prowadnicy (7) umieszczonej w korpusie sondy (9), osadzony jest trzpien (6) ze stozkiem pomiarowym (8), który polaczony jest z wymiennym pierscieniem sprezystym (11) z zamocowanymi tensometrami (4) a ten górna czescia polaczony jest ze sruba (1), na której znajduje sie nakretka specjalna (3) napedzana silnikiem elektrycznym (10) przez przekladnie ciegnowa (13) przy jednoczesnym wlaczaniu znacznika obrotów (2) polaczonego elektrycznie ze znanym ukladem pomiarowym.125655 PL