PL125613B1 - Pesticide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek do zwalcza¬ nia szkodliwych stawonogów. Zwalczanie szkodli¬ wych stawonogów napotyka na szereg trudnych do rozwiazania problemów.Do najwazniejszych z nich nalezy stosunkowo szybkie uodparnianie sie szkodników na stosowane zoocydy co prowadzi w pierwszym rzedzie do zwiekszania dawek, a nastepnie do calkowitego wy¬ cofania tych preparatów i zastepowanie ich zwiaz¬ kami nowymi. Równie waznym problemem sa uboczne skutki wieloletniego stosowania zoocydów prowadzace do niekorzystnych zmian w biocenozie, do nadmiernego nagromadzania sie produktów przemian metabolicznych obcych dla naturalnego srodowiska biologicznego.Nowe, wprowadzane do ochrony roslin substan¬ cje zoocydowe, obok wysokiej skutecznosci szkod- nikobójczej musza charakteryzowac sie selektyw¬ nym dzialaniem, szybkimi przemianami do produk¬ tów nietoksycznych, wlaczanych w obieg materii oraz nie kumulowanie sie w glebie, roslinach i or¬ ganizmach zwierzecych.Celem wynalazku jest opracowanie srodka szkod- nikobójczego, który przy zachowaniu wysokiej aktywnosci zoocydowej w niskich dawkach, nie stwarza zagrozenia dla srodowiska przyrodniczego.Nieoczekiwanie stwierdzono, ze warunkom tym od¬ powiada srodek wedlug wynalazku, zawierajacy ja¬ ko substancje biologicznie aktywna, co najmniej jeden z estrów kwasu fosforowego lub tiofosforo- 10 15 20 25 30 wego o wzorze ogólnym przedstawionym na rysun¬ ku, w którym R, R1 i R2 oznaczaja nizsze grupy al¬ kilowe, przy czym R1 oznacza takze grupe fenylo- wa, ewentualnie podstawiona grupa elektroujemna, a X oznacza atom tlenu lub siarki. Substancja aktywna srodka wedlug wynalazku moze byc sto¬ sowana samodzielnie, w postaci roztworu olejowego do drobnokroplistych oprysków, proszku zawiesi¬ nowego, proszków do opylania, roztworów do emul¬ gowania, granulatów, zapraw nasiennych, w otocz¬ ce nasiennej, aerozoli i innych znanych form uzyt¬ kowych, lub tez moze byc mieszana z innymi zna¬ nymi substancjami biologicznie czynnymi, jak np. insektycydy, fungicydy, herbicydy, regulatory wzrostu roslin, synergetyki, atraktanty, hormony juwenilne.Srodek wedlug wynalazku stosuje sie w sposób typowy dla wiekszosci pestycydów jak np. opryski¬ wanie, opylanie, aerozolowanie itp.Zwiazki o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku otrzymuje sie przez kondensacje odpowied¬ nich co-alkoksy (lub aryloksy) acetylooctanów alki¬ lowych z chlorkami dwualkilofosforylowymi lub chlorkami dwualkilotiofosforylowymi, w obecnosci czynnika zasadowego i w srodowisku aprotonowych rozpuszczalników organicznych.Nazwy chemiczne zwiazków podano nizej. 1. 0,0-dwumetylo-0- metoksy)-winylofosforan 125 613125 613 3 4 2. 0,0-dwubutylo-0-(l-metoksymetylo-2-karbo- metoksy)-winylofosforan 3. 0,0-dwuetylo-0-(l-p-chlorofenoksymetylo-2- -karbometoksy)-winylotiofosforan 4. 0,0-dwuetylo-Q-[l-{2,5-dichlorofenoksy)metylo- -2-karbometo 5. 0, -karbometoksy)-winylofosforan fy 0,0-dwupropylo-0-(lTmetoksymetylo-2-karbo- metoksy)-winylotiofosforan ^^ 7V 0,Q-dwi#butylo-0-(l-metoksymetylo-2-karbo- r^^^metoi^pwinylotiofosforan % y ** 8. 0,0-dwi|etylo-(Kl-nietoksymetylo-2-karbo- | etoksy)-win$lofosforaii S t-e***"*^" 0^-*dwulzopropylo-0- aylofosforan 10. 0,0-dwu-2-chloroetylo-0-(l-metoksymetylo-2- -karbóetoksy)-winyiofosforan 11. 0,0-dwuetylo-0-(l-metoksymetylo-2-karbo- etoksy)-winylotiofosforan 12. 0,0-dwumetylo-0- etoksy)-winylofos{oran, 1|3. 0,0-dwubutylo-0-(l-etoksymetylo-2-karboeto- ksy)-winy!ofosforan 14. 0,0-dwuetylo-0-(l-etoksymetylo-2-karboeto- ksy)-winylotiofosforan 15. 0,0-dwumetylo-0-(l-propoksymetylo-2-karbo- etoksy)-winylofósforan 116 0,0-dwubutylo-0-(l-propoksymetylo-2-karbo- etoksy)-winylofosforan 17. 0,0-dwuetylo-0-(l-propoksymetylo-2-karbo- etoksy)-winylotiofosforan 18. Q,0-dwumetylo-Ml-izopropoksymetylo-2-kar- boetoksy)-winylofosforan 119. 0,0-dwubutylo-0-(l-izopropoksymetylo-2-kar- boetojcsy)-winylotiofosforan 20/0,0-dwuetylo-0-(l-metoksymetylo-2-karbo- propoksy)-winylofósforan 21. 0,0-dwupropylo-0-(l-metoksymetylo-2-karbo- propoksy)-winylotiofosforan 2|2. (^0-dwumetylo-(Hli-etoksymetylo-2-karbo- piopoksy)-winylofosforan 23. 0,0-dwuetylo-0-(l-etoksymetylo-2-karbopro- poksy)-winylotiofosforan Podane przyklady charakteryzuja dzialanie szkod- nikobójcze srodka wedlug wynalazku.Przyklad I. Dzialanie muchobójcze okreslone na 5-dniowych osobnikach zenskich muchy domo- 10 15 20 25 Badany zwiazek nr 8 nr 11 nr 12 trichlorfon (znany) malation (znany) Dawka w mg/muche dajaca minimum 90% smiertelnosci 0,25 0,25 0,25 0,32 0,90 40 45 50 55 wej (Musca domestica L). Owady traktowano róz¬ nymi dawkami srodka wedlug wynalazku o wzorze ogólnym przedstawionym na rysunku, rozpuszczo¬ nego w acetonie z zastosowaniem metody indywi¬ dualnego dawkowania {topical). Wyniki obliczono po 24 godzinach i wyrazane w dawkach zwiazku powodujacego co najmniej 90% smiertelnosci.Przyklad II. Dzialanie karaczanobójcze okres¬ lone na 21-dniowych nimfach karaczana wschod¬ niego (Blatta orientalis L) stosujac metode podana w przykladzie I.Badany zwiazek nr 8 nr 11 nr 12 chlorfenwinfos (znany) Dawka w mg/nimfe dajaca minimum 90% smiertelnosci 0,5 0,5 0,5 0,5^-0,9 Przyklad III. Dzialanie przedziorkobójcze ba¬ dano metoda zanurzania lisci fasoli w emulsjach wodnoacetonowych srodka wedlug wynalazku o ste^ zeniach 0,1, 0,01 i 0,001%. Dojrzale osobniki prze- dziorka chmielowca nanoszono na traktowane liscie, a wyniki odczytywano po 48 godzinach i wy¬ razano w stezeniu powodujacym co najmniej 90% smiertelnosci.Badany zwiazek ., nr 8 nr 9 nr 11 nr 12 nr 14 chlorfenwinfos (znany) Stezenie w % dajacym minimum 90% smiertelnosci 0,001 0,01 0,001 0,01 0,001 0,16 | Zastrzezenia patentowe Srodek szkodnikobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje biologicznie aktywna za¬ wiera co najmniej jeden z estrów kwasu fosforo¬ wego lub tiofosforowego o wzorze ogólnym przed¬ stawionym na rysunku, w którym R, R'1 i R2 ozna¬ czaja nizsze grupy alkilowe, przy czym R1 oznacza takze grupe fenylowa, ewentualnie podstawiona grupa elektroujemna, a X oznacza atom tlenu lub siarki.125 613 RO^n^O-C=CH-C-ORz #0 II CHi O X OP1 PL

Claims (1)

1. Zastrzezenia patentowe Srodek szkodnikobójczy zawierajacy substancje czynna oraz staly lub ciekly nosnik, znamienny tym, ze jako substancje biologicznie aktywna za¬ wiera co najmniej jeden z estrów kwasu fosforo¬ wego lub tiofosforowego o wzorze ogólnym przed¬ stawionym na rysunku, w którym R, R'1 i R2 ozna¬ czaja nizsze grupy alkilowe, przy czym R1 oznacza takze grupe fenylowa, ewentualnie podstawiona grupa elektroujemna, a X oznacza atom tlenu lub siarki.125 613 RO^n^O-C=CH-C-ORz #0 II CHi O X OP1 PL