Opis patentowy opublikowano: 31.01.1984 Int. C1.3F16L 1/00 E01D 17/00 QLi »cLNlA U ^du Patentów*qr $ ?. l Twórcawynalazku: Zdzislaw Mazanowicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi, Zaklady Badawcze i Projektowe Miedzi „Cuprum", Wroclaw (Polska) Sposób rozprowadzenia szlamów poflotacyjnych po terenie zbiornika o stalym przyroscie pietrzenia rurociagami o duzym przekroju Wynalazek dotyczy sposobu rozprowadzenia szlamów poflotacyjnych po terenie zbiornika o stalym przyroscie pietrzenia rurociagami o duzym przekroju.W jednym z dotychczasowych sposobów eksploatacji zbiornika, zrzut szlamów odbywa sie z wylotów rurociagów, umieszczonych na obwodzie zbiornika z których zasieg rozprowadzania jest zbyt bliski. W trakcie pietrzenia sie osadnika, wyloty rurociagów nalezy cofnac od czaszy osadnika.Drugim ze sposobów jest wykonanie grobli w glab osadnika, po której sa przeprowadzone rurociagi w kierunku jego srodka. Takie rozwiazanie ogranicza dosc znacznie pojemnosc zbior¬ nika, pomniejszona o objetosc grobli.Trzecim rozwiazaniem jest rozprowadzanie odpadów poflotacyjnych na pomoca rurociagów ulozonych na pontonach plywajacych. W trakcie pietrzenia sie osadnika, rurociagi rozprowadza¬ jace równiez sie podnosza i zrzut odbywa sie w tym samym miejscu, to jest w obrebie osadnika.Rozwiazanie to wymaga jednak zapewnienia bezpiecznego kotwienia pontonów do dna zbiornika i ciaglego zabezpieczenia, w miare pietrzenia sie wody w osadniku, utrzymania osiowosci rurociagu, aby nie dopuscic do ewentualnego pekniecia jego rury. Zaproponowano równiez rozwiazanie (P-220372) rozprowadzenia szlamów rurociagami o duzej srednicy, który przewiduje ulozenie rurociagu na szeregu wzajemnie ze soba przestawnie sprzezonych podpór osadzonych na slupach i które to slupy sa w góre nadbudowywane w trakcie eksploatacji zbiornika. Podpory przesuwne sa wzgledem osi pionowej slupów. W ten sposób rurociag jest wraz z podparciem transportowany do góry, za pomoca podnosników w trakcie pietrzenia sie osadnika.Celem wynalazku jest umozliwienie zrzutów poflotacyjnych na terenie zbiornika w glebi jego osadnika. Zrzut ten odbywac sie bedzie w wyznaczonym miejscu, bez wzgledu na pietrzenie sie osadów.Sposób wedlug wynalazku dotyczy rozwiazania w którym rurociagi ulozone sa na stalych wbudowanych w dno zbiornika podporach, wykonanych w postaci estakady skierowanej w glab osadnika tego zbiornika.Zgodnie z wynalazkiem po ulozeniu na najnizszym pierwszym poziomie rygli kilka (n) rurociagów na znanych rolkowychlozyskach umieszczonych na rozlacznych z podporami ryglach i2 125113 wlaczeniu tych rurociagów do eksploatacji, zabudowuje sie na kolejnym wyzszym poziomie rygli rurociagi w ilosci mniejszej o jeden niz na poziomie nizszym, a wiec (n- 1). Po osiagnieciu pewnego poziomu pietrzenia wody w osadniku zbiornika wlacza sie rurociagi na wyzszym poziomie do eksploatacji, z jednoczesnym wylaczeniem z eksploatacji rurociagów nizszego poziomu, po czym rurociagi te demontuje sie przez pociecie i podnosi sieje na kolejny wyzszy poziom rygli usytuowa¬ nych powyzej aktualnie czynnych rurociagów. Dokonuje sie tego przez miejsca montazowe nieza¬ budowanego jeszcze ostatniego rurociagu na tym poziomie oraz montuje z nich ponownie rurociagi na tym wyzszym poziomie rygli, natomiast z ostatnich odcinków demontowanych na nizszym poziomie rurociagu montuje sie ostatni rurociag na poziomie aktualnie czynnych rurogiaów.Nastepnie po osiagnieciu pewnego, kolejnego poziomu pietrzenia wody w osadniku zbiornika, powtarza sie wymienione czynnosci wylaczania rurociagów, ich demontazu i montazu na wyzszym poziomie rygli.W rozwiazaniu tym podpory sa zelbetowe lub stalowe typu ramowo-ryglowego o róznej wysokosci. Wysokosc podpórjest zalezna od konfiguracji terenu i wysokosci zapory.W koncowym aspekcie poziom ostateczny rygli bedzie zróznicowany 5°/oo spadku w kierunku wylotu rurocia¬ gów. Podpory zelbetowe ramowo-ryglowe wykonuje sie na trasie rurociagu zrzutowego od zapory do miejsca zrzutu w linii prostej. Po wykonaniu podpór do zadanej wysokosci przystepuje sie do montazu pomostów na dwóch dolnych ryglach. Pomosty sa przewidziane jako rozbieralne. Roz¬ staw rygli jest czesciowo zalezny od okresowego przyrostu pietrzenia oraz spadku grawitacyjnego rurociagu. Po wykonaniu pomostów przystepuje sie do montazu rurociagów zrzutowych, które montuje sie i wprowadza na rygle sposobem wedlug wynalazku.Wynalazek jest blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w widoku z boku rurociagi wraz z podporami, fig. 2 — widok z góry na uklad rurociagów, fig. 3 — przedstawia podpore w widoku w kierunku osi rurociaów a fig. 4 — widok z boku tej podpory.Realizacje wynalazku omówiono na przykladzie zabudowy ukladu czterech rurociagów. Jak pokazano na rysunkach w kierunku osadnika zbiornika 10 zostalyvzabudowane podpory 6 wraz z ryglami 5, które zostaly ustawione w postaci estakady na trasie rurociagów zrzuutowych. Nastep¬ nie wykonano miedzy podporami 6 pomosty 8 na najnizszym ryglu 6 i przystapiono do ustawienia lozysk 7 przymocowujac je do rygli 5. Nastepnie przystapiono do ulozenia rurociagów 1, 2, 3, 4 metoda odcinkowa wsuwana do umozliwiaja rolkowe lozyska 7. Po wykonaniu i ulozeniu rurocia¬ gów 1, 2, 3, 4, wlaczono je do eksploatacji.W miare wzrostu pietrzenia zawalami w zbiorniku, mozna przystapic do realizacji II etapu. W tym celu nalezy ulozyc kolejny pomost 8 na wyzszym ryglu 5, przymocowac lozyska 7 i przystapic do ukladania rurociagów rezerwowych 1', 2', 3', na lozyskach 7. Zgodnie z wynalazkiem w przesle montazowym, nalezy zostawic miejsce miedzy podporami 6, dla rurociagu 4'. Miejsce to jest potrzebne na przeprowadzenie dalszych czynnosci montazowych. Z chwila podniesienia sie wody do poziomu 9 na okreslona wysokosc lecz ponizej poziomu pierwszego rygla 5, nalezy wylaczyc z eksploatacji rurociagi 1, 2, 3, 4 (kolejnosc wylaczania obojetna) i wlaczyc do eksploatacji juz przygotowane rurociagi rezerwowe 1, 2, 3. Nastepnie nalezy przystapic do montazu pomostu 8 na trzecim ryglu 5 i przygotowac lozyska 7 do przelozenia na nie rurociagów z pierwszego poziomu.Demontazu rurociagów 1,2, 3, 4 dokonuje sie z równoczesnym ich ulozeniem na trzecim poziomie rygli 5 ale tylko trzech rurociagów z liczby rurociagów 1 -i-4. Prace montazowe wykonuje sie przez miejsca zestawione na drugim poziomie rygli 5 w miejscu przyszlego rurociagu 4', który zabudo¬ wuje sie z ostatniego segmentu, któregos z rurociagów 1-5-4.Z chwila spietrzenia sie wody do poziomu 9 ponizej okolo 1,0 m od drugiego poziomu rygli 5, nalezy wszystkie czynnosci montazu i demontazu zwiazane z przelozeniem rurociagów 1', 2', 3', 4' na kolejny trzeci poziom rygli 5 potworzyc w opisanej kolejnosci. Nastepnie po dalszym okresie ich eksploatacji, czynnosci przelozenia z drugiego poziomu rygli 5 rurociagów 1, 2, 3, 4, na poziom czwarty rygli 5 itd dokonuje sie analogicznie.Jak z opisanego przykladu wynika zarówno wszystkie rurociagi jak i czesci skladowe pomo¬ stów 8 i lozysk 2 sa permanentnie wykorzystywane w7 okresie calej ich eksploatacji.125113 3 PL